Đội tàu cá neo đậu tại khu vực cảng cá Tắc Cậu, tỉnh An Giang. Ảnh: Cảnh Nhật

Quản lý chặt đội tàu, kiểm soát nguồn gốc

Chống khai thác IUU được An Giang xác định là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên và lâu dài. Tỉnh huy động các sở, ban, ngành, lực lượng chức năng, chính quyền địa phương, doanh nghiệp và ngư dân cùng tham gia, triển khai nhiều giải pháp nhằm tăng cường quản lý đội tàu và kiểm soát hoạt động khai thác.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường An Giang, thực hiện Công điện số 34/CĐ-TTg ngày 25/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ, tỉnh tập trung quản lý đội tàu; theo dõi, kiểm soát, giám sát hoạt động tàu cá; truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác; tăng cường thực thi pháp luật, xử lý vi phạm và công tác kiểm tra, giám sát.

Tỉnh đã hoàn thành tổng kiểm kê, rà soát đội tàu cá và cập nhật thông tin tàu cá, chủ tàu trên cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia. Đến ngày 30/7/2026, toàn tỉnh có 10.907/10.907 tàu cá đã đăng ký được cập nhật đầy đủ thông tin trên cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia.

Tuy nhiên, toàn tỉnh còn 1.798 tàu cá không đủ điều kiện hoạt động khai thác thủy sản, trong đó 822 tàu đã đăng ký và 976 tàu chưa đăng ký. Đối với tàu cá đang hoạt động khai thác hải sản, 100% đã được lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS).

Công tác kiểm soát tàu cá ra, vào cảng cũng được tăng cường. Tỉnh đã công bố mở thêm 2 cảng cá tại Thổ Châu và Gành Dầu, nâng tổng số cảng cá được công bố mở lên 4 cảng.

Từ đầu năm 2026 đến nay, các lực lượng chức năng đã kiểm soát 7.724 lượt tàu cá cập, rời cảng của 3.194 tàu; 100% tàu cá ra, vào cảng thực hiện khai báo trên hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác điện tử (eCDT).

Tổng sản lượng thủy sản bốc dỡ qua cảng đạt 16.290 tấn, trong đó 16.193 tấn được cập nhật trên hệ thống eCDT. Tỉnh đã cấp 57 giấy xác nhận nguồn gốc thủy sản với khối lượng 817,8 tấn; cấp 80 giấy chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác với khối lượng 740,348 tấn vào thị trường châu Âu và 7 giấy chứng nhận sản phẩm thủy sản xuất khẩu vào thị trường Hoa Kỳ với khối lượng 118,401 tấn.

Công tác tuyên truyền, hướng dẫn ngư dân và doanh nghiệp tiếp tục được tăng cường. Từ đầu năm đến nay đã tổ chức 13 lớp tập huấn với 665 lượt người tham dự về khai báo xuất, nhập bến, mua bán nguyên liệu và truy xuất nguồn gốc thủy sản qua hệ thống eCDT.

Xử lý nghiêm, khắc phục những điểm còn yếu

Cùng với tuyên truyền, hướng dẫn, An Giang tiếp tục rà soát, xác minh và xử lý các trường hợp tàu cá mất kết nối VMS, vượt ranh giới được phép khai thác và các hành vi vi phạm IUU.

Sở Nông nghiệp và Môi trường An Giang cho biết, từ đầu năm 2026 đến nay, Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư đã phát hành 171 thông báo đối với 684 lượt với 450 tàu cá mất tín hiệu kết nối; làm việc với 477 lượt với 326 tàu, lập biên bản vi phạm hành chính đối với 168 lượt với 92 tàu và ban hành 85 quyết định xử phạt với tổng số tiền 5,5 tỷ đồng.

Trong công tác tuần tra, kiểm tra và xử lý vi phạm, lực lượng chức năng cũng ban hành 48 quyết định xử phạt vi phạm hành chính với số tiền hơn 2,3 tỷ đồng. Bộ đội Biên phòng tỉnh xử phạt 25 vụ với 26 tàu, liên quan 42 đối tượng với số tiền hơn 2,1 tỷ đồng.

Đáng chú ý, Công an tỉnh An Giang đã tiếp nhận 74 vụ việc, tin báo về tội phạm liên quan đến IUU từ ngày 1/1/2024 đến ngày 23/7/2026; khởi tố 58 vụ án hình sự. Đến nay, Công an tỉnh đã kết luận điều tra, đề nghị truy tố 48 vụ án.

Bên cạnh những kết quả đạt được, theo Sở Nông nghiệp và Môi trường An Giang, vẫn còn những vấn đề cần tiếp tục khắc phục. Nhiều tàu chưa bảo đảm đầy đủ điều kiện hoạt động, trong đó có tàu “3 không”, tàu hết hạn đăng kiểm, hết hạn giấy phép khai thác hoặc giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm.

Tình trạng mất kết nối VMS, vượt ranh giới khai thác hoặc làm gián đoạn tín hiệu VMS vẫn còn xảy ra. Hạ tầng nghề cá, cảng cá, bến cá, khu neo đậu chưa đáp ứng yêu cầu, dẫn đến việc kiểm soát sản lượng thủy sản qua cảng và truy xuất nguồn gốc còn gặp nhiều khó khăn.

Thời gian tới, tỉnh An Giang tiếp tục tổng rà soát, đối khớp và làm sạch dữ liệu tàu cá; quản lý chặt những tàu đã xóa đăng ký nhưng còn khả năng hoạt động; xử lý dứt điểm tàu không đăng ký, không đăng kiểm, không có giấy phép và không cho xuất bến khi chưa đủ điều kiện.

Đồng thời, tỉnh tăng cường kiểm soát việc ngắt kết nối VMS, kiểm soát tàu cá từ 6 mét trở lên ra, vào cảng, cập nhật đầy đủ trên hệ thống eCDT và xử lý dứt điểm tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài.