>> Kỳ VI: “Đầu nậu” quặng cromit hoành hành>> Kỳ V: Nhiều đơn vị khai thác khoáng sản không thuê đất>> Kỳ IV: Hiểm nguy từ nổ mìn khai thác đá>> Kỳ III: Sông Hương gồng mình, chính quyền bất lực?>> Kỳ II: “Cát tặc” tràn lan, địa phương… mệt mỏi>> Kỳ I: Doanh nghiệp phá sản, “thổ phỉ” sống khỏe"Không ngọt bằng nước suối"Krông Pa được mệnh danh là "chảo lửa" của tỉnh Gia Lai và cả khu vực Tây Nguyên. Nhiệt độ trung bình cả năm lên đến 34oC, quanh năm người dân thiếu nước sinh hoạt nên cuộc sống của người dân ở đây "rối mù". Trước tình hình đó, chỉ trong vòng chưa đầy 5 năm (từ năm 2008 - 2012), gần 60 công trình nước sinh hoạt tập trung ở 12 xã của huyện Krông Pa, với nguồn vốn hàng trăm tỷ đồng từ Trung ương và tỉnh, đã được quy hoạch xây dựng, nhằm góp phần đáp ứng nhu cầu sử dụng nước của người dân. Tuy nhiên, phần lớn người dân trong huyện là đồng bào Jrai quen với tập tục gùi nước từ các sông, suối về dùng. Khi các công trình nước sạch hoàn thiện đưa vào sử dụng thì họ lại quay lưng, với lý do: “Nước này không ngọt bằng nước suối, không có tiền để trả”!Chị Ksor Hnon ở buôn Thim, xã Phú Cần cho biết: “Mình lấy nước suối về cho cả nhà cùng uống, từ xưa nhà mình đã uống nước như thế này. Uống nước này mát và sạch, ai cũng thích. Nhà mình cũng có giếng, có nước máy nhưng không uống được”. Giống như nhà chị Ksor Hnon, mặc dù đã có vòi nước máy lắp đặt ngay tận nhà, nhưng gia đình bà Kpă H'Blai cũng chỉ dùng để sinh hoạt như rửa chén bát, tắm gội chứ không thể dùng để uống. “Hàng ngày, gia đình tôi vẫn phải xuống suối lấy nước về uống…”, bà Kpă H’Blai nói.Do không thường xuyên được sử dụng nên nhiều công trình nước sạch, đặc biệt là các giếng nước từ Chương trình 134, Chương trình 135… đang có dấu hiệu xuống cấp. Nguồn nước tại một số giếng bị ô nhiễm nặng, hàm lượng vôi trong nước rất cao, khó uống, tắm giặt, sử dụng hàng ngày, rất dễ mắc các bệnh về da, tiêu hóa… Mặc dù được đầu tư nhiều tiền của, nhưng trong tổng số gần 60 công trình nước sạch sinh hoạt được xây dựng tại huyện Krông Pa, đến nay có tới hơn 20% công trình chưa phát huy được hiệu quả và đang xuống cấp, với nhiều nguyên nhân khác nhau. Người dân Krông Pa rất "khát" nước sạch Ông Nguyễn Quang Huy, Chủ tịch UBND xã Ia Mlah, 1 trong 12 xã của huyện Krông Pa được đầu tư hệ thống nước sạch cho biết: Hiện xã đã lắp ráp xong đường ống xương cá dẫn nước cho dân và đã lắp ráp được cho 70 hộ đồng bào dân tộc thiểu số (kể cả đường ống và công tơ). Thế nhưng, trên thực tế, người dân địa phương còn nghèo, không có tiền thanh toán tiền nước, các hộ đồng bào dân tộc thiểu số chê nước không sử dụng… Ruộng, rẫy vẫn "đói" nướcTháng 5/2005, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc huyện Krông Pa rất đỗi hân hoan khi Ban Quản lý Đầu tư và Xây dựng thủy lợi 8 (thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, gọi tắt là Ban 8) khởi công công trình thủy lợi Ia Mlah. Sau hơn 6 năm thi công, đến nay, cụm đầu mối hồ chứa Ia Mlah đã bàn giao cho đơn vị vận hành là Công ty TNHH MTV Khai thác Công trình thủy lợi Gia Lai. 17km kênh chính, tuyến đường bê tông liên xã từ thị trấn Phú Túc vào đập tràn hồ chứa và hầu hết các tuyến kênh cấp I do Ban 8 làm chủ đầu tư đã hoàn thành, bàn giao đưa vào sử dụng. Thế nhưng, những cánh đồng lúa, rẫy màu thuộc vùng tưới của công trình thủy lợi Ia Mlah vẫn đang phơi nắng vì "đói" nước. Chị Nay Thít, người dân xã Ia Mlah cho biết, mảnh đất canh tác nông nghiệp gần 2ha của gia đình quanh năm chỉ trồng bắp và mì, thu hoạch "được chăng hay chớ". Năm nào ít mưa, gia đình coi như trắng tay. "Nước từ hồ chảy về đầy kênh, nhưng Nhà nước không làm thêm kênh nhánh đưa nước tưới về ruộng, rẫy. Đám mì nhà mình không có nước tưới, cho củ ít quá. Mình nhìn dòng nước từ hồ chứa chảy theo kênh chính, rồi chảy ra đất, không tưới cho ruộng, rẫy của bà con Jrai, mình tiếc quá", chị Nay Thít nói. Ông Trần Viết, Phó Giám đốc Ban 8 đưa ra con số không mấy vui vẻ: “Hồ chứa và kênh mương đã đầy ắp nước, nhưng mới chỉ đưa vào sản xuất được 98/1.500ha lúa nước theo thiết kế. Chúng tôi đã hoàn thiện công việc của mình đúng tiến độ. Hiện nay, nước chưa về đồng ruộng là tồn tại của tỉnh và huyện”. Thiếu kênh nhánh, nước từ hồ chứa công trình thủy lợi Ia Mlah chảy theo kênh cấp 1 để đổ ra... đất  Có cơ sự như trên là do: Ban Quản lý dự án Đầu tư và Xây dựng công trình thủy lợi tỉnh Gia Lai (thuộc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Gia Lai) làm chủ đầu tư, mới xây dựng xong 19 tuyến kênh, tổng chiều dài 16.837m; hiện đang tiến hành các thủ tục để xây dựng 10 tuyến kênh có tổng chiều dài 10.750m. Phần việc do UBND huyện Krông Pa làm chủ đầu tư hiện mới chỉ triển khai xong các gói thầu, dự toán chi phí của 53 tuyến kênh có sức tưới từ 20ha trở xuống, công tác rà phá bom mìn và vật nổ... Hiện địa phương đã bàn giao mặt bằng cho các đơn vị thi công tập kết vật liệu. Riêng việc khai hoang 1.235ha đồng ruộng hiện vẫn đang giậm chân tại chỗ; công tác bồi thường giải phóng mặt bằng triển khai rất ì ạch... Đến nay, UBND huyện Krông Pa mới hoàn thành công tác khảo sát cánh đồng nhưng chưa hoàn tất hồ sơ trình UBND tỉnh Gia Lai, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phê duyệt điều chỉnh dự án.Được biết, khi chưa có công trình thuỷ lợi thì tổng diện tích tưới toàn huyện Krông Pa chỉ đạt khoảng 1.000/35.000ha đất sản xuất nông nghiệp (đạt gần 3%). Nếu căn cứ theo thiết kế, công trình thuỷ lợi Ia Mlah đưa vào sử dụng, phát huy hiệu quả sẽ nâng tổng diện tích tưới lên 6.000/35.000ha (đạt 17,5%). Từ đó nâng hệ số sử dụng đất lên 2 - 3 vụ/năm, so với "độc canh" 1vụ/năm như hàng chục năm qua. Tuy nhiên, hiện hệ thống kênh cấp II, cấp III và kênh nội đồng chưa có, nên nhiều người dân nghèo khó vẫn "ngóng" nguồn nước mát chảy về. Thủy lợi Ia Mlah là công trình lớn nhất huyện Krông Pa, được khởi công xây dựng từ ngày 25/5/2005. Theo thiết kế, hồ chứa nước Ia Mláh có dung tích 54 triệu m3 nước với năng lực tưới cho diện tích 5.150ha đất canh tác tại 6 xã, thị trấn gồm: Thị trấn Phú Túc, các xã Phú Cần, Ia Mlah, Đất Bằng, Chư Ngọc và Chư Gu. Trong đó, tưới tự chảy 3.862ha; tưới tạo nguồn 1.288ha; cấp nước sinh hoạt cho khoảng 36.000 dân. Công trình do Ban 8 làm chủ đầu tư; đơn vị thiết kế là Tổng Công ty Tư vấn và Xây dựng Thủy lợi Việt Nam. Đây là công trình được đầu tư bằng nguồn vốn trái phiếu Chính phủ, với tổng mức đầu tư của dự án (theo mặt bằng giá quý I/2009) là 723.993.131.000 đồng.

>> Kỳ VI: “Đầu nậu” quặng cromit hoành hành>> Kỳ V: Nhiều đơn vị khai thác khoáng sản không thuê đất>> Kỳ IV: Hiểm nguy từ nổ mìn khai thác đá>> Kỳ III: Sông Hương gồng mình, chính quyền bất lực?>> Kỳ II: “Cát tặc” tràn lan, địa phương… mệt mỏi>> Kỳ I: Doanh nghiệp phá sản, “thổ phỉ” sống khỏe"Không ngọt bằng nước suối"Krông Pa được mệnh danh là "chảo lửa" của tỉnh Gia Lai và cả khu vực Tây Nguyên. Nhiệt độ trung bình cả năm lên đến 34oC, quanh năm người dân thiếu nước sinh hoạt nên cuộc sống của người dân ở đây "rối mù". Trước tình hình đó, chỉ trong vòng chưa đầy 5 năm (từ năm 2008 - 2012), gần 60 công trình nước sinh hoạt tập trung ở 12 xã của huyện Krông Pa, với nguồn vốn hàng trăm tỷ đồng từ Trung ương và tỉnh, đã được quy hoạch xây dựng, nhằm góp phần đáp ứng nhu cầu sử dụng nước của người dân. Tuy nhiên, phần lớn người dân trong huyện là đồng bào Jrai quen với tập tục gùi nước từ các sông, suối về dùng. Khi các công trình nước sạch hoàn thiện đưa vào sử dụng thì họ lại quay lưng, với lý do: “Nước này không ngọt bằng nước suối, không có tiền để trả”!Chị Ksor Hnon ở buôn Thim, xã Phú Cần cho biết: “Mình lấy nước suối về cho cả nhà cùng uống, từ xưa nhà mình đã uống nước như thế này. Uống nước này mát và sạch, ai cũng thích. Nhà mình cũng có giếng, có nước máy nhưng không uống được”. Giống như nhà chị Ksor Hnon, mặc dù đã có vòi nước máy lắp đặt ngay tận nhà, nhưng gia đình bà Kpă H'Blai cũng chỉ dùng để sinh hoạt như rửa chén bát, tắm gội chứ không thể dùng để uống. “Hàng ngày, gia đình tôi vẫn phải xuống suối lấy nước về uống…”, bà Kpă H’Blai nói.Do không thường xuyên được sử dụng nên nhiều công trình nước sạch, đặc biệt là các giếng nước từ Chương trình 134, Chương trình 135… đang có dấu hiệu xuống cấp. Nguồn nước tại một số giếng bị ô nhiễm nặng, hàm lượng vôi trong nước rất cao, khó uống, tắm giặt, sử dụng hàng ngày, rất dễ mắc các bệnh về da, tiêu hóa… Mặc dù được đầu tư nhiều tiền của, nhưng trong tổng số gần 60 công trình nước sạch sinh hoạt được xây dựng tại huyện Krông Pa, đến nay có tới hơn 20% công trình chưa phát huy được hiệu quả và đang xuống cấp, với nhiều nguyên nhân khác nhau. Người dân Krông Pa rất "khát" nước sạch Ông Nguyễn Quang Huy, Chủ tịch UBND xã Ia Mlah, 1 trong 12 xã của huyện Krông Pa được đầu tư hệ thống nước sạch cho biết: Hiện xã đã lắp ráp xong đường ống xương cá dẫn nước cho dân và đã lắp ráp được cho 70 hộ đồng bào dân tộc thiểu số (kể cả đường ống và công tơ). Thế nhưng, trên thực tế, người dân địa phương còn nghèo, không có tiền thanh toán tiền nước, các hộ đồng bào dân tộc thiểu số chê nước không sử dụng… Ruộng, rẫy vẫn "đói" nướcTháng 5/2005, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc huyện Krông Pa rất đỗi hân hoan khi Ban Quản lý Đầu tư và Xây dựng thủy lợi 8 (thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, gọi tắt là Ban 8) khởi công công trình thủy lợi Ia Mlah. Sau hơn 6 năm thi công, đến nay, cụm đầu mối hồ chứa Ia Mlah đã bàn giao cho đơn vị vận hành là Công ty TNHH MTV Khai thác Công trình thủy lợi Gia Lai. 17km kênh chính, tuyến đường bê tông liên xã từ thị trấn Phú Túc vào đập tràn hồ chứa và hầu hết các tuyến kênh cấp I do Ban 8 làm chủ đầu tư đã hoàn thành, bàn giao đưa vào sử dụng. Thế nhưng, những cánh đồng lúa, rẫy màu thuộc vùng tưới của công trình thủy lợi Ia Mlah vẫn đang phơi nắng vì "đói" nước. Chị Nay Thít, người dân xã Ia Mlah cho biết, mảnh đất canh tác nông nghiệp gần 2ha của gia đình quanh năm chỉ trồng bắp và mì, thu hoạch "được chăng hay chớ". Năm nào ít mưa, gia đình coi như trắng tay. "Nước từ hồ chảy về đầy kênh, nhưng Nhà nước không làm thêm kênh nhánh đưa nước tưới về ruộng, rẫy. Đám mì nhà mình không có nước tưới, cho củ ít quá. Mình nhìn dòng nước từ hồ chứa chảy theo kênh chính, rồi chảy ra đất, không tưới cho ruộng, rẫy của bà con Jrai, mình tiếc quá", chị Nay Thít nói. Ông Trần Viết, Phó Giám đốc Ban 8 đưa ra con số không mấy vui vẻ: “Hồ chứa và kênh mương đã đầy ắp nước, nhưng mới chỉ đưa vào sản xuất được 98/1.500ha lúa nước theo thiết kế. Chúng tôi đã hoàn thiện công việc của mình đúng tiến độ. Hiện nay, nước chưa về đồng ruộng là tồn tại của tỉnh và huyện”. Thiếu kênh nhánh, nước từ hồ chứa công trình thủy lợi Ia Mlah chảy theo kênh cấp 1 để đổ ra... đất  Có cơ sự như trên là do: Ban Quản lý dự án Đầu tư và Xây dựng công trình thủy lợi tỉnh Gia Lai (thuộc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Gia Lai) làm chủ đầu tư, mới xây dựng xong 19 tuyến kênh, tổng chiều dài 16.837m; hiện đang tiến hành các thủ tục để xây dựng 10 tuyến kênh có tổng chiều dài 10.750m. Phần việc do UBND huyện Krông Pa làm chủ đầu tư hiện mới chỉ triển khai xong các gói thầu, dự toán chi phí của 53 tuyến kênh có sức tưới từ 20ha trở xuống, công tác rà phá bom mìn và vật nổ... Hiện địa phương đã bàn giao mặt bằng cho các đơn vị thi công tập kết vật liệu. Riêng việc khai hoang 1.235ha đồng ruộng hiện vẫn đang giậm chân tại chỗ; công tác bồi thường giải phóng mặt bằng triển khai rất ì ạch... Đến nay, UBND huyện Krông Pa mới hoàn thành công tác khảo sát cánh đồng nhưng chưa hoàn tất hồ sơ trình UBND tỉnh Gia Lai, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phê duyệt điều chỉnh dự án.Được biết, khi chưa có công trình thuỷ lợi thì tổng diện tích tưới toàn huyện Krông Pa chỉ đạt khoảng 1.000/35.000ha đất sản xuất nông nghiệp (đạt gần 3%). Nếu căn cứ theo thiết kế, công trình thuỷ lợi Ia Mlah đưa vào sử dụng, phát huy hiệu quả sẽ nâng tổng diện tích tưới lên 6.000/35.000ha (đạt 17,5%). Từ đó nâng hệ số sử dụng đất lên 2 - 3 vụ/năm, so với "độc canh" 1vụ/năm như hàng chục năm qua. Tuy nhiên, hiện hệ thống kênh cấp II, cấp III và kênh nội đồng chưa có, nên nhiều người dân nghèo khó vẫn "ngóng" nguồn nước mát chảy về. Thủy lợi Ia Mlah là công trình lớn nhất huyện Krông Pa, được khởi công xây dựng từ ngày 25/5/2005. Theo thiết kế, hồ chứa nước Ia Mláh có dung tích 54 triệu m3 nước với năng lực tưới cho diện tích 5.150ha đất canh tác tại 6 xã, thị trấn gồm: Thị trấn Phú Túc, các xã Phú Cần, Ia Mlah, Đất Bằng, Chư Ngọc và Chư Gu. Trong đó, tưới tự chảy 3.862ha; tưới tạo nguồn 1.288ha; cấp nước sinh hoạt cho khoảng 36.000 dân. Công trình do Ban 8 làm chủ đầu tư; đơn vị thiết kế là Tổng Công ty Tư vấn và Xây dựng Thủy lợi Việt Nam. Đây là công trình được đầu tư bằng nguồn vốn trái phiếu Chính phủ, với tổng mức đầu tư của dự án (theo mặt bằng giá quý I/2009) là 723.993.131.000 đồng.