Văn phòng Bộ Công an chủ trì, phối hợp với Cục Truyền thông Công an nhân dân tổ chức toạ đàm. Ảnh: Công Tuấn

Việc bắt buộc dành tối thiểu 15% ngân sách cho an ninh mạng cùng các chế tài nghiêm khắc nhằm triệt tiêu vấn nạn sử dụng trí tuệ nhân tạo, công nghệ giả mạo để lan truyền tin giả là những điểm nhấn mang tính đột phá.

Chuẩn hóa hệ thống thông tin và yêu cầu bắt buộc về nguồn lực

Tại tọa đàm, Thượng tá Triệu Mạnh Tùng, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công an đã có những trao đổi về các điểm mới, các quy định nổi bật của một số dự thảo Nghị định quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành Luật An ninh mạng 2025.

Theo Thượng tá Triệu Mạnh Tùng, dự án Luật An ninh mạng năm 2025 được triển khai trên cơ sở hợp nhất Luật An ninh mạng năm 2018 và Luật An toàn thông tin mạng năm 2015. Sự thay đổi này nhằm đảm bảo tính tương thích với mô hình tổ chức của các cơ quan cấp Bộ theo đúng tinh thần Nghị quyết 18 của Bộ Chính trị.

Theo dự thảo Nghị định về bảo vệ an ninh mạng đối với hệ thống thông tin, các hệ thống sẽ được phân loại rõ ràng thành 5 cấp độ, thay vì chỉ chia tách đơn thuần thành hệ thống quan trọng và hệ thống thông thường như những quy định trước đây.

Trong đó, hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia được đặt ở vị trí cao nhất là cấp độ 5, nhằm đảm bảo hợp nhất hai luật tương thích và triển khai thuận lợi.

Đáng chú ý, để đối phó với các nguy cơ tấn công mạng ngày càng phức tạp trong bối cảnh hiện nay, trong Luật An ninh mạng năm 2025 đã quy định cơ quan, tổ chức phải dành tối thiểu 15% kinh phí đầu tư cho an ninh mạng đối với quá trình triển khai xây dựng và vận hành các hệ thống thông tin. Nghị định sẽ cụ thể hóa nội dung này để làm cơ sở cho chủ quản hệ thống thông tin bố trí con người, phương tiện, giải pháp và quy trình cho phù hợp.

Bên cạnh đó, Nghị định quy định về vai trò, trách nhiệm trong việc chia sẻ kết quả đảm bảo an ninh mạng. Khi chủ quản hệ thống thông tin phát hiện các mối nguy về an ninh mạng, thông tin sẽ được chia sẻ về các hệ thống của cơ quan chuyên trách bảo vệ an ninh mạng của các Bộ, ngành để tổng hợp thành hệ thống cơ sở dữ liệu dùng chung.

Đối với các hệ thống thông tin quan trọng, yêu cầu bắt buộc là phải triển khai kết nối về hệ thống giám sát của cơ quan chuyên trách, chủ yếu là lực lượng thuộc Bộ Công an và Bộ Quốc phòng, nhằm triển khai công tác giám sát, bảo đảm an ninh an toàn trên diện rộng xuyên suốt 24/7.

Mạnh tay với nạn tin giả và siết chặt định danh tài khoản

Thượng tá Triệu Mạnh Tùng cho biết, hiện nay, những hành vi sử dụng AI hay Deepfake để tạo ra những hình ảnh giả, thông tin giả lan truyền trên các nền tảng rất phổ biến. Luật An toàn thông tin mạng năm 2015 tuy đã có một số quy định về vấn đề này, nhưng chưa thực sự điều chỉnh hoặc có chế tài đối với hành vi sử dụng trái phép các ứng dụng này.

Dự thảo “Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân” dự kiến bổ sung nhiều quy định nghiêm khắc nhằm xử lý các hành vi lợi dụng công nghệ AI và Deepfake để tạo dựng, phát tán thông tin sai sự thật.

Theo đó, cả hành vi khởi tạo các sản phẩm giả mạo như video, hình ảnh do AI tạo ra và hành vi phát tán, lan truyền các nội dung này đều sẽ bị xử lý với chế tài nghiêm khắc.

Đồng thời, dự thảo cũng quy định trách nhiệm đối với các nền tảng số khi để xảy ra vi phạm nhưng không thực hiện kiểm định, kiểm soát hoặc gỡ bỏ nội dung theo yêu cầu của cơ quan Nhà nước.

Đặc biệt, đối với các hành vi xâm phạm dữ liệu cá nhân, mức xử phạt sẽ được áp dụng ở mức rất cao theo thông lệ quốc tế.

Không dừng lại ở đó, công tác quản lý không gian mạng sẽ được siết chặt hơn thông qua việc giám sát các hội nhóm trên mạng xã hội. Việc thiết lập, vận hành và quản trị các hội nhóm phải tuân thủ các trình tự, thủ tục và cơ chế quản lý cụ thể.

Người quản trị hội nhóm có trách nhiệm kiểm soát, duyệt nội dung đăng tải nhằm ngăn chặn tình trạng các đối tượng lợi dụng hội nhóm để lan truyền thông tin tiêu cực, gây ảnh hưởng an ninh, trật tự.

Người khởi tạo và điều hành cũng sẽ phải chịu trách nhiệm trong trường hợp bài đăng của thành viên gây tác động xấu đến xã hội nhưng không được kiểm duyệt, xử lý kịp thời.

Để giải quyết triệt để gốc rễ của tội phạm mạng, Nghị định sẽ quy định triển khai đồng bộ các biện pháp định danh điện tử (KYC) nhằm đấu tranh với tình trạng sử dụng "SIM rác" và tài khoản ngân hàng không chính chủ. Theo đó, từ tài khoản mạng xã hội, tài khoản ngân hàng đến số điện thoại đều phải xây dựng cơ chế định danh xác thực.

Thời gian qua, Ngân hàng Nhà nước đã triển khai làm sạch dữ liệu tài khoản, trong khi các doanh nghiệp viễn thông cũng đang phối hợp với Bộ Công an thực hiện định danh thuê bao thông qua hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Khi các nền tảng hoàn thiện cơ sở dữ liệu định danh, một hệ thống định danh toàn quốc sẽ từng bước được hình thành để phục vụ quản lý các tài khoản hoạt động trên không gian mạng.

Song song đó, dự thảo cũng bổ sung trách nhiệm đối với các nhà cung cấp dịch vụ xuyên biên giới, buộc các nền tảng này xây dựng cơ chế định danh tài khoản khách hàng thông qua công cụ trực tuyến.

Đồng thời, các đơn vị này có trách nhiệm phối hợp, chia sẻ thông tin nhanh chóng cho cơ quan chức năng trong trường hợp khẩn cấp và đặc biệt phải thực hiện gỡ bỏ thông tin xấu độc, ngăn chặn nguy cơ lan truyền trong thời hạn 24 giờ kể từ khi nhận được yêu cầu của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền.