(Thanh tra) - Sau ít ngày vận hành Trung tâm điều khiển giao thông thông minh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), trật tự, an toàn giao thông tại Hà Nội có chuyển biến tích cực, giao thông nền nếp hơn, ý thức chấp hành pháp luật của người dân nâng lên.
Tiệm cận mục tiêu phủ kín các tuyến huyết mạch
Thời gian qua, giao thông Hà Nội chịu áp lực lớn từ tốc độ gia tăng phương tiện, trong khi không gian đô thị có hạn.
Tình trạng vượt đèn đỏ, dừng đỗ sai quy định, ùn tắc kéo dài giờ cao điểm diễn ra khá phổ biến, gây khó khăn cho điều hành và tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông.
Ngày 13/12, Công an TP Hà Nội chính thức đưa vào vận hành Trung tâm điều khiển giao thông thông minh, với hơn 1.800 camera AI, với mục tiêu không chỉ là “phạt nguội”, mà hướng tới giảm ùn tắc, hiện đại hóa hạ tầng, nâng cao năng lực quản lý.
Đây được xem như là bước chuyển quan trọng trong tư duy quản trị giao thông đô thị, từ điều hành thủ công sang điều hành dựa trên dữ liệu thời gian thực.
Trung tá Đào Việt Long, Phó Trưởng phòng Cảnh sát giao thông - Công an TP Hà Nội cho biết, giai đoạn 2 của dự án tập trung nâng cấp toàn diện trung tâm điều khiển tín hiệu đèn giao thông, mở rộng khả năng kết nối và phân tích dữ liệu từ hệ thống camera.
Nếu như trước đây, Hà Nội mới triển khai được khoảng 188/195 nút giao trọng điểm, thì đến nay, hệ thống đã tiệm cận mục tiêu phủ kín các tuyến huyết mạch.
Điểm khác biệt cốt lõi của hệ thống nằm ở khả năng tự động phân tích và điều hành.
Camera AI không chỉ ghi nhận hình ảnh, mà còn đo đếm lưu lượng, phát hiện hành vi vi phạm phổ biến, thiết lập “làn sóng xanh”, cảnh báo sớm các điểm có nguy cơ ùn tắc và cho phép điều chỉnh chu kỳ đèn tín hiệu theo thời gian thực.
Tùy theo mật độ phương tiện, hệ thống có thể rút ngắn hoặc kéo dài pha đèn, giúp dòng xe lưu thông ổn định hơn.
Nhiều tín hiệu tích cực
Những ngày đầu vận hành cho thấy hiệu quả rõ nét của mô hình điều hành giao thông thông minh.
Ghi nhận tại nhiều nút giao có lắp đặt camera AI, các lỗi vi phạm phổ biến như vượt đèn đỏ, lấn làn, dừng xe quá vạch giảm rõ rệt.
Giao thông trở nên trật tự, nền nếp hơn, nhất là trong các khung giờ cao điểm.
Hệ thống camera AI hoạt động đồng bộ đã góp phần giảm đáng kể việc phải bố trí lực lượng Cảnh sát giao thông trực tiếp đứng điều tiết tại các nút giao, đồng thời nâng cao độ chính xác, khách quan và minh bạch trong công tác quản lý, xử lý vi phạm.
Thực tế cho thấy, tại một số tuyến đường lớn như Cầu Giấy, Huỳnh Thúc Kháng, Phạm Hùng, dù lưu lượng phương tiện cao trong giờ cao điểm nhưng dòng xe vẫn được duy trì ổn định; xe máy không còn leo lên vỉa hè, các phương tiện xếp hàng ngay ngắn trước đèn tín hiệu.
Nhiều người dân cũng ghi nhận sự thay đổi rõ rệt trong ý thức chấp hành pháp luật giao thông.
Nhà ở phường Đống Đa, thường xuyên di chuyển qua các nút giao thông đông đúc để đi làm, ông Trần Quang Huy chia sẻ “Từ ngày có camera AI giám sát, người tham gia giao thông cẩn thận hơn, đi chậm lại và dừng xe đúng vạch”.
Hệ thống camera có thể đo đếm lượng phương tiện, điều chỉnh chu kỳ đèn theo thời gian thực.
Đáng chú ý, theo thống kê của lực lượng chức năng, trong ngày 16/12, trên địa bàn thành phố Hà Nội không xảy ra vụ tai nạn giao thông nào, cho thấy tác động tích cực bước đầu của việc ứng dụng công nghệ vào điều hành giao thông.
Bên cạnh chức năng phát hiện, ghi nhận vi phạm trật tự, an toàn giao thông, hệ thống camera AI còn phát huy hiệu quả trong công tác bảo đảm an ninh, trật tự và hỗ trợ Nhân dân.
Đơn cử, tối 15/12, sau khi tiếp nhận trình báo của gia đình về việc cụ ông 78 tuổi đi tập thể dục nhưng chưa trở về, lực lượng chức năng đã nhanh chóng truy vết lộ trình di chuyển qua camera AI.
Hình ảnh trích xuất đã hỗ trợ gia đình kịp thời đăng tải thông tin và đưa người này về nhà an toàn.
Sau 5 ngày vận hành chính thức (từ 13 đến ngày 17/12), hệ thống camera AI đã ghi nhận 759 trường hợp vi phạm trật tự, an toàn giao thông. Vi phạm đèn đỏ vẫn chiếm tỷ lệ cao, song xu hướng chung là giảm dần khi hệ thống camera AI hoạt động liên tục, không bỏ sót và không có sự can thiệp chủ quan.
Nhiều chuyên gia nhận định, tác động lớn nhất của camera AI không nằm ở mức xử phạt, mà ở việc từng bước hình thành thói quen chấp hành luật giao thông một cách tự giác.
