Thanh tra tỉnh Gia Lai đang đôn đốc các cơ quan, đơn vị thực hiện Kết luận 263. Ảnh: Ngàn Sâu

Kiên quyết thu hồi các khoản tiền

Sau khi nhận Báo cáo số 131/BC-UBND ngày 17/6/2026 của UBND tỉnh Gia Lai về kết quả thực hiện Kết luận 263, Thanh tra Chính phủ đã rà soát hồ sơ, nghiên cứu, đối chiếu quy định pháp luật và cho ý kiến đối với từng nội dung cụ thể.

Tại Công văn số 2451/TTCP-C.XIV ngày 24/7/2026, Thanh tra Chính phủ đã chỉ rõ các căn cứ pháp lý và yêu cầu Gia Lai tiếp tục thực hiện các nội dung tại Kết luận 263.

Đầu tiên là khoản 494 triệu đồng tiền xử phạt vi phạm hành chính về trật tự xây dựng.

Thanh tra Chính phủ xác định, việc hiện nay không thể tiếp tục tổ chức thu do hết thời hiệu xử lý theo quy định pháp luật là trách nhiệm của UBND TP Pleiku cũ trong tổ chức thi hành các quyết định xử phạt. Điều này không làm thay đổi nội dung, tính chất của kiến nghị tại Kết luận 263.

Đối với hơn 15,1 tỷ đồng tiền đặt cọc trong vụ đấu giá 205 lô đất tại Chư Sê, quan điểm của Thanh tra Chính phủ còn rõ hơn. Thanh tra Chính phủ khẳng định, phương án đấu giá đất quy định người trúng đấu giá chậm nộp tiền phải bị thu hồi tiền đặt cọc.

Tuy nhiên, UBND huyện Chư Sê đã không thực hiện việc thu hồi. Do đó, việc kiến nghị thu hồi hơn 15,1 tỷ đồng và nộp vào tài khoản tạm giữ của Thanh tra Chính phủ “là có căn cứ và phù hợp”.

Đối với hơn 23,9 tỷ đồng liên quan nghĩa vụ phát triển nhà ở xã hội tại 2 dự án ở Pleiku cũ, Thanh tra Chính phủ cũng giữ nguyên quan điểm. Qua rà soát, nghĩa vụ nộp bổ sung tiền để phát triển quỹ nhà ở xã hội đã được quy định trong phương án đấu giá của từng dự án, tức được xác lập ngay trong điều kiện tham gia đấu giá. Do các chủ đầu tư chưa thực hiện nghĩa vụ này, Thanh tra Chính phủ cho rằng kiến nghị thu hồi số tiền tương ứng để nộp ngân sách nhà nước là có căn cứ và phù hợp.

Như vậy, đối với gần 40 tỷ đồng thuộc 3 khoản tài chính lớn nói trên, Thanh tra Chính phủ đã làm rõ căn cứ của các kiến nghị thu hồi và đề nghị Gia Lai tiếp tục thực hiện Kết luận 263.

Còn nhiều nội dung tại Kết luận 263 Gia Lai chưa thực hiện được. Ảnh: Hoàng Phúc

Địa phương phải tự chịu trách nhiệm với các kiến nghị khác

Đối với những nội dung khác, hướng xử lý của Thanh tra Chính phủ được phân định cụ thể hơn theo thẩm quyền. Cụ thể, với hệ số điều chỉnh giá đất, Thanh tra Chính phủ giữ quan điểm rằng, những tồn tại, vi phạm được nêu tại Kết luận 263 là có căn cứ, khách quan và đúng quy định.

Thanh tra Chính phủ yêu cầu Gia Lai rà soát bảng giá đất giai đoạn 2020-2024; rà soát hệ số điều chỉnh giá đất, đơn giá thuê đất và tỷ lệ phần trăm tính đơn giá thuê đất trong giai đoạn 2016-2020. Gia Lai cần phân loại các trường hợp đã xác định tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, tập trung vào những dự án thuộc phạm vi thanh tra để xác định lại nghĩa vụ tài chính. Mục tiêu được Thanh tra Chính phủ đặt ra là “thu đúng, thu đủ, tránh thất thu ngân sách Nhà nước”.

Thanh tra Chính phủ xác định việc tổ chức rà soát, xác định lại nghĩa vụ tài chính về đất đai và quyết định biện pháp xử lý cụ thể thuộc thẩm quyền UBND tỉnh Gia Lai. UBND tỉnh Gia Lai chịu trách nhiệm toàn diện về kết quả thực hiện và quyết định của mình.

Đối với trường hợp bà Nguyễn Thị Thu Uyên tại xã Đak Đoa cũ, Thanh tra Chính phủ cũng làm rõ một điểm mà Gia Lai có ý kiến khác. Theo đó, ngày 6/10/2021 chỉ là ngày ban hành quyết định thanh tra và quyết định được công bố ngày 20/10/2021. Đây không phải căn cứ xác định thời điểm phát hiện hành vi vi phạm hoặc thời hiệu xử phạt.

Thanh tra Chính phủ đề nghị UBND tỉnh Gia Lai chỉ đạo cơ quan có thẩm quyền căn cứ pháp luật về xử lý vi phạm hành chính, pháp luật xây dựng và Nghị định 16/2022/NĐ-CP để xem xét, xử lý đúng thẩm quyền. Đối với hành vi xảy ra trước khi nghị định có hiệu lực phải áp dụng quy định chuyển tiếp.

Thanh tra Chính phủ yêu cầu Gia Lai phải chịu trách nhiệm về các kiến nghị, đề xuất phương án xử lý một số trường hợp. Ảnh: Hoàng Phúc

Riêng nghĩa vụ tài chính liên quan Công ty Cổ phần Khai thác và Chế biến khoáng sản Đức Long Gia Lai, Thanh tra Chính phủ khẳng định, nội dung này không thuộc phạm vi kiểm tra, xác minh của Đoàn thanh tra và hồ sơ hiện có chưa đủ căn cứ xác định chính xác nghĩa vụ doanh nghiệp còn phải thực hiện.

Do đó, Gia Lai cần rà soát toàn bộ hồ sơ, tài liệu; xác định đầy đủ nghĩa vụ tài chính còn phải thực hiện nếu có và xử lý theo đúng thẩm quyền. UBND tỉnh Gia Lai phải chịu trách nhiệm toàn diện về kết quả rà soát, xác định nghĩa vụ tài chính và quyết định xử lý, đồng thời báo cáo Thanh tra Chính phủ và Kiểm toán Nhà nước.

Với thửa đất số 119 đường Hùng Vương, Chư Prông cũ, Thanh tra Chính phủ chưa chấp thuận ngay đề nghị cho tiếp tục triển khai dự án. Thay vào đó, Gia Lai phải báo cáo cụ thể kết quả rà soát, xử lý vi phạm và thu hồi đất; nêu rõ khó khăn trong áp dụng pháp luật đất đai, điều kiện thực tế và kết quả làm việc với bà Nguyễn Thị Thảo. Trên cơ sở đó, địa phương phải đề xuất phương án tháo gỡ cụ thể, kèm căn cứ pháp lý và cơ sở thực tiễn để Thanh tra Chính phủ xem xét, tham gia ý kiến.

Đối với Dự án Trường phổ thông Hoàng Diệu ASEAN, Thanh tra Chính phủ giữ nguyên đánh giá về những vi phạm đã được xác định tại Kết luận 263. Cụ thể, tài sản trên đất tại số 39 Hàn Mặc Tử là tài sản công. UBND tỉnh Gia Lai không thực hiện việc sắp xếp, xử lý nhà, đất để tổ chức đấu giá theo quy định mà bán tài sản trên đất theo hình thức chỉ định. Do đó, dự án chưa đủ điều kiện để được giao đất, cho thuê đất; tuy nhiên, tỉnh vẫn ban hành quyết định cho thuê đất không thông qua đấu giá quyền sử dụng đất.

Tuy nhiên, với đề nghị tiếp tục miễn, giảm tiền thuê đất cho dự án, Thanh tra Chính phủ dẫn Nghị quyết 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo cùng các quy định liên quan, xác định việc xem xét, quyết định thuộc thẩm quyền UBND tỉnh Gia Lai. Nếu tỉnh tiếp tục áp dụng chính sách miễn, giảm tiền thuê đất thì UBND tỉnh Gia Lai phải chịu trách nhiệm về quyết định của mình theo pháp luật.