Chánh Thanh tra tỉnh Sơn La Nguyễn Văn Bắc cùng lãnh đạo, công chức Thanh tra tỉnh tham dự hội nghị trực tuyến do Thanh tra Chính phủ tổ chức tại điểm cầu tỉnh Sơn La. Ảnh: Thuý Hà

Từ chủ trương của Trung ương đến những mục tiêu có thể "đo đếm"

Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang trở thành một trong những động lực quan trọng để nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy Nhà nước. Đối với ngành Thanh tra, đây không chỉ là yêu cầu về hiện đại hóa phương thức quản lý mà còn là giải pháp căn cơ nhằm nâng cao chất lượng thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong bối cảnh yêu cầu quản trị ngày càng cao.

Bám sát chủ trương đó, Thanh tra tỉnh Sơn La đã xây dựng kế hoạch hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo năm 2026 với nhiều nhiệm vụ cụ thể, hướng trọng tâm vào ứng dụng công nghệ trong toàn bộ hoạt động của cơ quan.

Điều đáng chú ý là kế hoạch không đặt mục tiêu chuyển đổi số theo hướng hình thức mà lượng hóa bằng những chỉ tiêu rất cụ thể. Đó là hoàn thành mô hình tiếp công dân trực tuyến; số hóa 100% hồ sơ, tài liệu lưu trữ từ năm 2021 đến nay; thực hiện 100% hoạt động quản lý, chỉ đạo, điều hành trên môi trường số (trừ tài liệu mật); bảo đảm không để xảy ra sự cố mất an toàn thông tin và 100% công chức được bồi dưỡng kiến thức về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Đồng thời, mỗi phòng nghiệp vụ phấn đấu có ít nhất một sáng kiến hoặc mô hình đổi mới trong thực hiện nhiệm vụ.

Đặc biệt, ngay từ khâu tổ chức thực hiện, Thanh tra tỉnh xác định rõ nguyên tắc ưu tiên sử dụng các nền tảng số, hệ thống dùng chung của tỉnh và của Thanh tra Chính phủ, chỉ đầu tư hệ thống riêng khi thật sự cần thiết. Cách tiếp cận này không chỉ bảo đảm tính đồng bộ trong chuyển đổi số mà còn thể hiện tư duy quản trị theo hướng tiết kiệm, tránh đầu tư dàn trải, phát huy tối đa hiệu quả nguồn lực hiện có.

Theo ông Nguyễn Văn Bắc, Chánh Thanh tra tỉnh Sơn La, hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phải phục vụ trực tiếp việc nâng cao chất lượng thực hiện nhiệm vụ chính trị của ngành. Vì vậy, từ số hóa hồ sơ, triển khai mô hình tiếp công dân trực tuyến đến nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo đều hướng tới mục tiêu nâng cao hiệu quả công tác thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng, chống tham nhũng; đồng thời bảo đảm đồng bộ với các nền tảng số dùng chung, sử dụng hiệu quả nguồn lực đầu tư, tránh phát sinh lãng phí.

Thanh tra tỉnh Sơn La công bố quyết định thanh tra trực tiếp kết hợp trực tuyến. Ảnh: TK

Lấy đổi mới sáng tạo từ thực tiễn nghiệp vụ làm trọng tâm

Nếu chuyển đổi số là nền tảng thì đổi mới sáng tạo chính là yếu tố tạo nên sự khác biệt trong kế hoạch năm 2026 của Thanh tra tỉnh Sơn La.

Một trong những nhiệm vụ nổi bật là xây dựng mô hình tiếp công dân trực tuyến kết nối giữa Ban Tiếp công dân Trung ương, Ban Tiếp công dân tỉnh và địa điểm tiếp công dân cấp xã. Mô hình này không chỉ giúp rút ngắn khoảng cách địa lý, tạo thuận lợi cho người dân mà còn tăng cường sự phối hợp giữa các cấp trong quá trình tiếp nhận, xử lý và theo dõi các vụ việc ngay từ cơ sở.

Cùng với đó, toàn bộ hồ sơ tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, hồ sơ thanh tra, kiểm soát tài sản, thu nhập và các hồ sơ liên quan đến phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực được rà soát, chỉnh lý và từng bước số hóa theo định hướng xây dựng nền tảng dữ liệu số của ngành Thanh tra. Khi hệ thống dữ liệu điện tử được hình thành, việc tra cứu, khai thác, chia sẻ và quản lý thông tin sẽ nhanh hơn, chính xác hơn, tạo nền tảng cho công tác chỉ đạo, điều hành trên môi trường số.

Không dừng lại ở việc ứng dụng các phần mềm hiện có, Thanh tra tỉnh còn khuyến khích các phòng nghiệp vụ cải tiến quy trình xử lý công việc, chuẩn hóa biểu mẫu, tận dụng các nền tảng số miễn phí, đồng thời nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phân tích dữ liệu và hỗ trợ thực hiện nhiệm vụ chuyên môn. Việc yêu cầu mỗi phòng nghiệp vụ có ít nhất một sáng kiến cho thấy đổi mới sáng tạo được đặt vào chính hoạt động chuyên môn hằng ngày, thay vì chỉ là phong trào mang tính hình thức.

Song song với đổi mới công nghệ, Thanh tra tỉnh cũng chú trọng bảo đảm an toàn thông tin, duy trì hệ thống mạng nội bộ an toàn, tăng cường các giải pháp phòng, chống mã độc và đào tạo đội ngũ công chức có đủ kỹ năng ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đây được xem là những điều kiện nền tảng để xây dựng nền thanh tra hiện đại, chuyên nghiệp và thích ứng với yêu cầu quản trị trong giai đoạn mới.

Với hệ thống mục tiêu rõ ràng, nhiệm vụ cụ thể, trách nhiệm được phân công đến từng đơn vị và gắn với cơ chế theo dõi, đánh giá thường xuyên, kế hoạch hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo năm 2026 không chỉ mở ra hướng đi mới cho Thanh tra tỉnh Sơn La trong tiến trình chuyển đổi số, mà còn góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng nền hành chính hiện đại, minh bạch, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, phục vụ người dân và doanh nghiệp ngày càng tốt hơn.