Cậu trò nghèo khăn gói lên đường. Trên đường đi cậu được giúp đỡ và đã nhận lời hỏi giúp một bà lão vì sao vườn cam nhà bà sum suê xanh tốt nhiều năm không cho quả; giúp Cá chép hỏi Bụt, vì sao Chép tu luyện nhiều kiếp vẫn chưa hóa Rồng. Cậu đã hỏi giúp Cá chép thì được biết cá phải nhả viên ngọc đang ngậm thì mới hóa Rồng; bà lão phải đào gốc cam lấy 2 hũ vàng lên cam mới ra trái. Hỏi đến chuyện mình, chưa kịp trả lời, Bụt đã vội về trời. Vậy là cậu trò nghèo lầm lũi quay về.

Trên đường trở lại, chuyển lời cho Chép, cá chốc lát đã hóa Rồng và không quên tặng lại cậu viên ngọc để cảm ơn. Kể lại chuyện vườn cam, bà lão liền sai người đào nơi góc vườn thì có thật hai hũ vàng to, bà biếu cậu một hũ tỏ lòng cảm ơn. Về ngang phố thị, thấy có đông người nhộn nhịp, cậu học trò hỏi thì được biết triều đình lại mở khoa thi. Đánh liều ứng thí thử lần nữa. Không ngờ, lần này khoa bảng trạng nguyên đã đề tên.

Vậy là trong cái nghèo, khi “vượt lên chính mình”, thì những hoài bão, ước vọng đã thành sự thật. Nhưng đó là chuyện cổ tích. Còn chuyện của ngày nay thì biết bao cậu trò nghèo lỡ chuyến đò ngang, không có dịp diện kiến ông Bụt mà thỉnh cầu.

Mu Ham Mach, một học sinh nghèo dân tộc Chăm ở quận 5, TP. Hồ Chí Minh được miễn học phí để theo học tại Trung cấp nghề kỹ thuật - Công nghệ Hùng Vương. Trong quá trình học, Mach đạt chứng chỉ xuất sắc ngành Quản trị mạng tại Hội thi tay nghề ASEAN Indonesia năm 2012, giải nhất ngành Quản trị mạng Hội thi tay nghề TP. Hồ Chí Minh, giải thưởng Trần Văn Ơn của Trung ương Hội Sinh viên Việt Nam. Và mới đây, Mu Ham Mach vừa đoạt chức vô địch quốc gia cuộc thi Kỹ năng sử dụng ứng dụng Microsoft Office Specialist 2012 trong hệ thống trường nghề, được chọn dự thi vòng chung kết thế giới tại Mỹ vào cuối tháng 7 này.

Nhận được tin báo từ Ủy ban phường, nghe thầy cô hướng dẫn, ông Abdol Hamit đã bỏ việc mấy ngày đưa con đi làm hộ chiếu, mọi thứ đã chuẩn bị xong, nhưng có lẽ Mach đành bỏ qua cơ hội đến Mỹ, vì chi phí chuyến đi 80 triệu đồng, con số quá lớn so với thu nhập 2-3 triệu đồng/tháng từ chạy xe ôm của cha mình.

Ban Giám hiệu nhà trường cho biết, trường không có kinh phí hỗ trợ, đã liên lạc Hội khuyến học, một số doanh nghiệp tìm tài trợ cho Mach, nhưng nhiều nơi lắc đầu vì kinh tế khó khăn…

Vậy là cơ hội đến với sân chơi thế giới, để chứng tỏ một trí tuệ Việt với bầu bạn năm châu, một hoài bão không của riêng Mu Ham Mach, đành lỗi hẹn vì… nghèo? Ước gì ông Bụt cổ tích hiểu được khát vọng của trò nghèo mà hiện ra? Ước gì trên đường Mach đi có nhiều người giang tay giúp đỡ…

Bút Chì