Một điểm thu mua lá điều khô

Tại Đồng Nai, gần một tháng qua ở xã Gia Canh, huyện Định Quán, rộ lên chuyện mua lá điều khô. Nhiều người dùng xe công nông đổ xô đi gom lá bán cho nhiều điểm mua với giá 1.000 đồng/kg.

Chủ một điểm thu mua lá điều ở ấp 3, xã Gia Canh cho biết, mỗi ngày anh mua được từ 7 - 8 tấn lá khô. Sau đó, sơ chế bằng cách phun nước, ủ đến khi mục để công ty thu mua (?) đưa đi tiêu thụ. Tuy nhiên, điểm thu mua này cũng thừa nhận không rõ lá điều tiêu thụ ở đâu, chỉ nghe nói đưa xuống cảng Vũng Tàu xuất khẩu sang nước ngoài làm phân bón.Ngoài việc thu mua lá điều khô, cơ sở này còn mua các loại lá cây khô khác.

Bà - Trưởng trạm Khuyến nông huyện Định Quán, Nguyễn Thị  Dòn khuyến cáo, cây điều mỗi năm rụng lá một lần, tạo thành một lớp bề mặt che phủ cho rễ, hạn chế khả năng bào mòn dinh dưỡng của cây. Việc nhiều người gom hết lá điều đem bán là việc “lợi bất cập hại” bởi lâu dần có thể dẫn đến tình trạng suy kiệt dinh dưỡng đất, làm giảm năng suất và chất lượng trái khá nhiều.

Phó chủ tịch UBND xã Gia Canh, Đào Ngọc Ánh, cho hay xã đã vận động đến từng hộ dân về việc không nên bán lá điều khô nhằm tránh tình trạng mất dinh dưỡng, độ ẩm cho đất, gây sinh trưởng kém cho cây trồng. Tuy nhiên, việc mua bán này pháp luật không cấm nên xã chỉ còn biết vận động người dân không bán.

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Phạm Minh Đạo đánh giá, đã có tình trạng người ta không mua cả con trâu, con bò mà chỉ mua móng nên dân tìm móng trâu, móng bò để bán. Bây giờ thương lái đặt ra chuyện mua lá điều khô làm phân, người dân cần tiền đi hái lá tươi phơi khô bán, không khéo lại phá hoại sản xuất nên cần phải cảnh giác.

Phó Chủ tịch huyện Định Quán, Lê Sỹ Lâm cho biết, huyện đang phối hợp với cơ quan điều tra làm rõ việc thương lái đặt mua lá điều khô; Đồng thời tuyên truyền cho người dân nêu cao tinh thần cảnh giác trước tình trạng này, nghiêm cấm hái lá điều tươi phơi khô để bán.

Còn ở nhiều huyện miền Đông của tỉnh Quảng Ninh như Bình Liêu, Ba Chẽ, Tiên Yên, Hải Hà…, những ngày này không quá khó để bắt gặp nhiều người dân đua nhau vào rừng hái lá chu ka theo đặt hàng của thương lái Trung Quốc.

Tranh thủ nắng mới phơi lại mấy tạ lá chu ka mới “nhập” từ những hộ dân trên rừng, chị Lý Thị Mai, dân tộc Dao, thôn Đông Hồng, xã Đông Ngũ, huyện Tiên Yên, cho biết chị mới làm nghề này được hơn 1 tuần, nhưng cũng chỉ làm đại lý cho bà chị họ chuyên buôn bán sang Trung Quốc. Mỗi ngày chị thu mua được từ 1 - 2 kg lá chu ka tươi, với giá từ 3.000 đồng/kg. Theo chị Mai, cứ 3 kg lá tươi thì được 1 kg lá khô, xuất đi với giá 15.000 đồng/kg. Ăn chênh lệch khá, công việc nhẹ nhàng, vốn đầu tư ít, nên số người làm đại lý như chị Mai không phải là ít. Chỉ tính riêng trên địa bàn xã Đông Ngũ, mỗi ngày các đại lý thu mua được đến vài tấn lá.

Từ khi lá chu ka có giá, ở vùng biên giới Quảng Ninh hình thành hai “vành đai”: Dân ở vòng ngoài, xa rừng thì làm đại lý; người sống trong vùng rừng thì đi hái lá chu ka. Ở các xã Đại Dực, Phong Dụ, người dân đi hái lá chu ka như… trẩy hội.

Anh Nịnh Văn Hiến, ở xã Đồn Đạc, huyện Ba Chẽ cho biết, các cụ nhà anh “vừa chơi, vừa hái lá chu ka mỗi ngày cũng kiếm được khoảng 100.000 đồng”. Vì lẽ đó, gần đây, người dân đua nhau vào rừng đốn cây để lấy lá chu ka, bởi theo anh Hiến, đây là loại cây hoang dại, trước đây cùng lắm thì làm củi đốt. Nay bán được thì tội gì...

Cũng theo anh Hiến, nghe người dân ở Bình Liêu, huyện giáp biên với Trung Quốc, rầm rộ mua bán lá chu ka, nên dân ở đây cũng làm theo, sau khi có người đứng ra bao tiêu. Thực sự, lá chu ka cho đến thời điểm hiện tại cũng đã đem lại một nguồn thu nhập thêm khá cho nhiều hộ gia đình nông dân.

Được biết, cây chu ka, từ Đông Triều tới Hạ Long cao lắm khoảng trên 2 mét. Loại cây này thường mọc nhiều ở những vùng đồi núi. Cây thân mộc, thân cành nhỏ, tán dày và rộng, lá xanh quanh năm. Từ lâu, loài cây này đã trở thành thảm thực bì có khả năng che chắn, chống sói mòn tầng mùn cho đất và chống sạt lở, lũ quét tốt nhất...

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh, Đặng Huy Hậu cho biết, việc thu mua ồ ạt lá chu ka sẽ ảnh hưởng tới tình hình quản lý lâm sản trên địa bàn tỉnh. Vì vậy, UBND tỉnh đã chỉ đạo cho cơ quan kiểm lâm chỉ đạo kiểm lâm các huyện, thị khẩn trương kiểm tra làm rõ tình hình thu mua lá và xác định động cơ của việc làm này…

Bảo Thái