(Thanh tra) - Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu quy định rõ trách nhiệm lồng ghép nội dung phòng, chống thiên tai vào tất cả các quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội.
Ngày 22/10, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì cuộc họp về Kế hoạch phòng, chống thiên tai quốc gia giai đoạn 2026-2030.
Phó Thủ tướng yêu cầu tập trung giải quyết những vấn đề mang tính chiến lược, liên ngành, liên vùng; nhận diện đầy đủ nguy cơ, xây dựng kịch bản ứng phó cụ thể với từng loại hình thiên tai, bảo đảm tính khả thi và hiệu quả khi triển khai thực hiện.
Giai đoạn 2021-2025, Việt Nam chịu ảnh hưởng của 21/22 loại hình thiên tai, làm 1.455 người chết và mất tích, gây thiệt hại kinh tế trên 230.000 tỷ đồng, đặc biệt nghiêm trọng trong hai năm 2024-2025.
Trong 9 tháng năm 2026, thiệt hại do thiên tai đã giảm rõ rệt. Tuy nhiên, những tháng cuối năm là cao điểm mưa lũ tại miền Trung, do đó, các bộ, ngành, địa phương tuyệt đối không được chủ quan, phải chủ động triển khai các phương án phòng ngừa, ứng phó.
Trên cơ sở đánh giá kết quả thực hiện Kế hoạch phòng, chống thiên tai quốc gia đến năm 2025, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã phối hợp với các bộ, ngành, địa phương xây dựng dự thảo Kế hoạch giai đoạn 2026-2030 theo quy định của Luật Phòng, chống thiên tai.
Dự thảo tập trung giải quyết những nhiệm vụ tổng thể, có phạm vi ảnh hưởng rộng, liên ngành, liên vùng, liên tỉnh; ưu tiên các dự án quy mô lớn, yêu cầu kỹ thuật phức tạp hoặc vượt quá khả năng nguồn lực của địa phương.
Kế hoạch xác định 8 nhóm nội dung, biện pháp tổng thể, gồm hoàn thiện thể chế, chính sách; nâng cao nhận thức, quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng; nâng cao năng lực lực lượng phòng, chống thiên tai; hiện đại hóa dự báo, cảnh báo; điều tra cơ bản, rà soát quy hoạch và phương án ứng phó; phát triển khoa học, công nghệ; tăng cường hợp tác quốc tế và đầu tư nâng cấp công trình phòng, chống thiên tai.
Đối với các loại hình thiên tai chủ yếu, dự thảo tập trung vào phòng, chống bão mạnh, siêu bão; quản lý lũ tổng hợp lưu vực sông; phòng, chống lũ quét, sạt lở đất, sạt lở bờ sông, bờ biển; hạn hán và xâm nhập mặn.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp nhấn mạnh, phòng, chống thiên tai liên quan đến tất cả các ngành, lĩnh vực. Do đó, cần huy động nguồn lực toàn xã hội, lồng ghép nhiệm vụ phòng, chống thiên tai vào phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời nâng cao tính chủ động trong phòng ngừa, ứng phó.
Theo Thứ trưởng, các nhiệm vụ, giải pháp phải được xây dựng trên cơ sở tính toán quy mô, cân đối nguồn lực và khả năng đáp ứng trong thực tế, bảo đảm tính khả thi, nhất là khả năng tổ chức thực hiện.
Từ thực tiễn các đợt thiên tai gần đây, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn cho rằng, biến đổi khí hậu diễn biến nhanh, cực đoan, vượt xa nhiều kịch bản và tiêu chuẩn thiết kế trước đây. Gió bão cường độ lớn gây hư hỏng công trình, trong khi mực nước lũ vượt mức lịch sử làm ngập sâu các tuyến quốc lộ, cao tốc, cuốn trôi trụ điện, cáp viễn thông.
Thứ trưởng Lê Anh Tuấn đề nghị nghiên cứu, ban hành các tiêu chuẩn, quy chuẩn xây dựng phù hợp với diễn biến thời tiết cực đoan; số hóa, công bố chính xác dữ liệu quan trắc về cấp gió, đỉnh lũ, động đất, sạt lở, làm căn cứ để các đơn vị tính toán, thiết kế công trình giao thông và hạ tầng đô thị thích ứng với thiên tai.
Còn, Thượng tướng Phạm Trường Sơn, Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam nhấn mạnh yêu cầu đầu tư công nghệ, thiết bị hiện đại phục vụ dự báo khí tượng, chuyển từ dự báo chung sang cảnh báo cụ thể theo từng khu vực, thời điểm, gắn với trách nhiệm của cơ quan dự báo.
Về phòng ngừa, Thượng tướng Phạm Trường Sơn đề nghị chủ động quy hoạch, kiên quyết di dời dân cư khỏi khu vực nguy cơ cao, không để người dân xây dựng nhà ở tại các sườn đồi nguy hiểm; nhân rộng mô hình công trình đa dụng phục vụ tránh trú thiên tai, như nhà văn hóa cộng đồng tránh lũ tại các vùng trũng ở thành phố Huế.
Cùng với đó, cần kiểm soát chặt chẽ quy trình vận hành, xả lũ hồ thủy điện, phân định rõ trách nhiệm giữa địa phương, Bộ Công Thương và Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Khẳng định Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng xác định phòng, chống thiên tai, cứu hộ, cứu nạn là nhiệm vụ chiến đấu trong thời bình, Thượng tướng Phạm Trường Sơn cho biết, quân đội quán triệt phương châm chủ động đi trước, đến trước với nhân dân, chuẩn bị phương án từ sớm.
Tại các địa bàn xung yếu có nguy cơ bị chia cắt, cô lập, lực lượng quân đội đã chủ động bố trí lương thực, thực phẩm, trong đó có hàng chục tấn gạo, để kịp thời hỗ trợ người dân khi xảy ra thiên tai.
Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đánh giá cao Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã khẩn trương xây dựng dự thảo Kế hoạch phòng, chống thiên tai quốc gia giai đoạn 2026-2030, bám sát chỉ đạo của Chính phủ, đồng thời tổng hợp, tiếp thu ý kiến của các bộ, ngành, địa phương và chuyên gia.
Phó Thủ tướng nhấn mạnh, việc hoàn thiện và triển khai Kế hoạch có ý nghĩa hết sức quan trọng trong bối cảnh Việt Nam có đặc điểm địa lý, điều kiện tự nhiên khiến gần như phải đối mặt với tất cả các loại hình thiên tai trên thế giới, trong khi biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến cực đoan, khốc liệt, gây thiệt hại lớn về người và tài sản.
Về định hướng hoàn thiện Kế hoạch, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các bộ, ngành liên quan tiếp tục rà soát, bổ sung theo hướng tập trung giải quyết những vấn đề tổng thể mang tầm chiến lược quốc gia, liên ngành, liên vùng, liên tỉnh; phân định rõ nhiệm vụ của Trung ương và chính quyền địa phương.
Việc nhận diện nguy cơ phải gắn với đặc thù từng vùng, từng địa bàn, không liệt kê chung chung các loại hình thiên tai. Trong đó, miền Trung tập trung vào bão mạnh, mưa lớn, ngập lụt sâu; miền núi phía bắc chú trọng lũ ống, lũ quét, sạt lở đất đá; miền Nam và Đồng bằng sông Cửu Long tập trung vào hạn hán, xâm nhập mặn, sạt lở bờ sông, bờ biển và sụt lún.
Phó Thủ tướng yêu cầu quy định rõ trách nhiệm lồng ghép nội dung phòng, chống thiên tai vào tất cả các quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự án đầu tư công trình của từng địa phương.
Đối với kịch bản ứng phó, cần xây dựng phương án rõ ràng, ngắn gọn, thực chất cho từng loại hình thiên tai chủ yếu, bám sát ba giai đoạn: phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả.
Về hoàn thiện thể chế, chính sách, Phó Thủ tướng yêu cầu tiếp thu ý kiến của Bộ Tư pháp, rà soát, lựa chọn kỹ danh mục văn bản quy phạm pháp luật cần sửa đổi, bổ sung. Chỉ đưa vào Kế hoạch những dự án luật, nghị định thực sự liên quan đến công tác phòng, chống thiên tai, bám sát Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội; đồng thời xác định rõ những chính sách trọng tâm cần tháo gỡ.
Ngoài việc bảo đảm an toàn hồ đập, các địa phương phải xây dựng kịch bản xả lũ chi tiết đến tận thôn, xóm, bảo đảm người dân được cảnh báo và sơ tán kịp thời.
Trước mắt, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các bộ, ngành, địa phương khẩn trương chuẩn bị đầy đủ phương án ứng phó với các đợt mưa bão, áp thấp nhiệt đới trong những tháng cuối năm; chủ động phòng ngừa, giảm thiểu đến mức thấp nhất thiệt hại về tính mạng và tài sản của nhân dân.
