Đền thờ Trần Khát Chân ở xã Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa. Ảnh: Văn Thanh

Thanh Hóa yêu cầu xác nhận chính thức tình trạng xuống cấp để làm cơ sở đầu tư

Theo văn bản chỉ đạo của UBND tỉnh Thanh Hóa, sau khi xem xét báo cáo và đề xuất của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch về công tác bảo quản, tu bổ Đền thờ Trần Khát Chân, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Đầu Thanh Tùng đã giao nhiệm vụ cụ thể cho các đơn vị liên quan, với tinh thần khẩn trương, đúng quy trình và thẩm quyền.

Cụ thể, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch được giao chủ trì, hướng dẫn UBND xã Vĩnh Lộc lập hồ sơ đề nghị xác nhận tình trạng di tích xuống cấp theo quy định tại Nghị định số 208/2025/NĐ-CP của Chính phủ. Trên cơ sở hồ sơ này, Sở có trách nhiệm hoàn thiện thủ tục trình Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xem xét, xác nhận tình trạng xuống cấp của di tích quốc gia theo đúng thẩm quyền.

UBND tỉnh Thanh Hóa nhấn mạnh, việc xác nhận chính thức tình trạng xuống cấp không chỉ là yêu cầu về mặt pháp lý mà còn là điều kiện tiên quyết để tỉnh xem xét, quyết định chủ trương đầu tư, bố trí nguồn lực tu bổ, phục hồi di tích trong thời gian tới. Đây được xem là bước “mở khóa” cho quá trình bảo tồn di sản, tránh tình trạng lúng túng, kéo dài do thiếu căn cứ pháp lý.

Song song với đó, UBND xã Vĩnh Lộc được yêu cầu bám sát hướng dẫn chuyên môn của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, khẩn trương hoàn thiện hồ sơ xác nhận di tích xuống cấp. Sau khi có văn bản chấp thuận của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, địa phương phải chủ động báo cáo Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa xem xét, quyết định chủ trương đầu tư, phù hợp với khả năng cân đối vốn và quy định của pháp luật về đầu tư công, di sản văn hóa.

Không chỉ dừng lại ở Đền thờ Trần Khát Chân, chỉ đạo của UBND tỉnh Thanh Hóa còn đặt vấn đề bảo tồn di tích trong tổng thể chiến lược dài hạn. Theo đó, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tiếp tục được giao chủ trì, phối hợp với Sở Tài chính, Sở Xây dựng và các đơn vị liên quan hoàn thiện dự thảo “Kế hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi và chống xuống cấp các di tích lịch sử – văn hóa trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2026 – 2030”.

Gắn việc tu bổ di tích với chiến lược bảo tồn lâu dài, có trọng tâm

Một yêu cầu đáng chú ý được UBND tỉnh Thanh Hóa nhấn mạnh là trong nội dung Kế hoạch cần cụ thể hóa tiêu chí ưu tiên hỗ trợ kinh phí đối với các di tích kiến trúc gỗ truyền thống có niên đại từ thế kỷ XIX trở về trước, đặc biệt là hệ thống đình làng, nghè đang xuống cấp nghiêm trọng. Việc xác định rõ tiêu chí nhằm bảo đảm phân bổ nguồn lực có trọng tâm, trọng điểm, tránh dàn trải, đồng thời nâng cao hiệu quả đầu tư trong công tác bảo tồn di sản.

Bên cạnh đó, UBND tỉnh Thanh Hóa giao Sở Tài chính phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tham mưu bố trí, quản lý và kiểm soát nguồn vốn đầu tư công, kinh phí sự nghiệp văn hóa, bảo đảm sử dụng đúng mục đích, đúng quy định pháp luật. Sở Xây dựng có trách nhiệm phối hợp hướng dẫn các địa phương thực hiện các quy định về quy hoạch chi tiết đối với các dự án tu bổ di tích, bảo đảm tuân thủ pháp luật về xây dựng và bảo tồn.

Đối với chính quyền cơ sở, UBND các xã, phường được yêu cầu thực hiện nghiêm trách nhiệm quản lý, bảo vệ di sản trên địa bàn; đồng thời chủ động huy động nguồn lực xã hội hóa, lồng ghép nhiệm vụ bảo tồn di tích vào kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội của địa phương. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm chia sẻ gánh nặng ngân sách, đồng thời phát huy vai trò của cộng đồng trong gìn giữ di sản.

Chỉ đạo quyết liệt của UBND tỉnh Thanh Hóa cho thấy quyết tâm không để các di tích lịch sử – văn hóa, trong đó có Đền thờ Trần Khát Chân, tiếp tục xuống cấp, mai một giá trị. Việc triển khai nghiêm túc, đồng bộ các nhiệm vụ được giao sẽ là yếu tố then chốt để bảo tồn hiệu quả di sản, góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa và giáo dục truyền thống lịch sử cho các thế hệ hôm nay và mai sau.