Lễ hội Đền Quang Trung Xuân Bính Ngọ năm 2026. Ảnh: Sỹ Thành

Lễ hội Đền Quang Trung được tổ chức hằng năm vào dịp đầu xuân, gắn với dấu mốc lịch sử đặc biệt của vùng đất cửa biển Tĩnh Gia, nơi từng là điểm tập kết thủy quân của nghĩa quân Tây Sơn trong cuộc hành quân thần tốc ra Bắc đại phá quân Thanh mùa xuân Kỷ Dậu 1789. Theo sử sách, cuối năm 1788, trước việc nhà Thanh đưa 29 vạn quân sang xâm lược nước ta theo sự cầu viện của Lê Chiêu Thống, tướng Ngô Văn Sở đã chủ trương rút lui chiến lược về phòng tuyến Tam Điệp – Biện Sơn để bảo toàn lực lượng, chờ thời cơ phản công.

Các nghi thức tại lễ hội đền Quang Trung năm Bính Ngọ 2026. Ảnh: Sỹ Thành

Tại Kinh đô Phú Xuân, Nguyễn Huệ nhận tin cấp báo, lập đàn tế trời, lên ngôi Hoàng đế lấy hiệu Quang Trung vào ngày 25/11/1788, rồi lập tức tiến quân ra Bắc. Sau 35 ngày hành quân thần tốc, đến ngày 30 tháng Chạp năm Mậu Thân, đại quân Tây Sơn hội tụ: quân bộ đóng tại Tam Điệp, thủy quân tập kết ở khu vực Biện Sơn, cửa Lạch Bạng và làng Do Xuyên (nay thuộc phường Tĩnh Gia). Từ thế trận ấy, cuộc tổng tiến công diễn ra trong 5 ngày đêm, mở đầu từ đêm Giao thừa và kết thúc vào sáng mùng 5 Tết Kỷ Dậu 1789, khi Quang Trung tiến vào Thăng Long trong niềm hân hoan của Nhân dân.

Để tưởng nhớ công lao vị anh hùng áo vải, Nhân dân vùng đảo Nghi Sơn và làng Do Xuyên xưa đã lập đền thờ gần khu vực căn cứ thủy quân Biện Sơn. Trải qua thời gian, Đền Quang Trung trở thành địa chỉ văn hóa tâm linh gắn với niềm tự hào lịch sử và truyền thống yêu nước của cư dân vùng biển phía Nam xứ Thanh.

Các trò chơi, trò diễn tại Lễ hội đền Quang Trung, Ảnh: Sỹ Thành

Lễ hội Xuân Bính Ngọ 2026 được phường Tĩnh Gia tổ chức trang trọng với các nghi thức truyền thống như rước kiệu, khai mạc lễ hội, dâng hương, đọc tiểu sử thân thế – sự nghiệp Vua Quang Trung, tế lễ và đọc chúc văn. Nội dung chúc văn thể hiện khát vọng bình an, cầu mong thần linh và Vua Quang Trung phù hộ cho quốc thái, dân an, ngư dân ra khơi thuận buồm xuôi gió, đánh bắt bội thu, đời sống ngày càng ấm no, phát triển.

Sau phần lễ trang nghiêm là phần hội sôi nổi với nhiều hoạt động mang đậm bản sắc dân gian vùng biển như đánh cờ người, trò diễn “nấu cơm thi”, kéo co nữ và giao lưu văn nghệ quần chúng. Các trò chơi không chỉ tạo không khí vui tươi đầu xuân mà còn góp phần gìn giữ nét sinh hoạt văn hóa truyền thống, gắn kết cộng đồng cư dân ven biển.

Lễ hội Đền Quang Trung Xuân Bính Ngọ 2026 diễn ra đến hết ngày mùng 6 tháng Giêng, tiếp tục khẳng định giá trị lịch sử – văn hóa của di tích, đồng thời là dịp để Nhân dân và du khách hướng về cội nguồn, hun đúc tinh thần yêu nước, tự hào dân tộc từ dấu ấn Biện Sơn trong bản hùng ca đại thắng mùa xuân Kỷ Dậu 1789.