Khi người trẻ nói về Tết

Một buổi chiều cuối năm, tôi hỏi một bạn trẻ tình cờ gặp ở môt gian hàng trong trung tâm thương mại: “Với em, Tết là gì?”

Bạn cười: “Tết là kỳ nghỉ dài nhất trong năm, là lúc em được về nhà nghỉ ngơi. Nhưng đó là sau khi đã chạy xong deadline, hoàn thành chỉ tiêu và xử lý hàng loạt công việc tồn đọng… Nhiều khi thấy Tết đến mà em vẫn đang bận rộn đến mức không kịp cảm nhận”.

Câu trả lời ấy không hề vô cảm, mà rất thật. Với người trẻ hôm nay, Tết không chỉ là sắm sửa mai, đào, đun nồi bánh chưng, dọn dẹp nhà cửa. Tết còn là lịch trình dày đặc, là mong muốn được “nghỉ ngơi thật sự” sau một năm đầy áp lực.

Với người trẻ hôm nay, Tết không chỉ là sắm sửa mai, đào, đun nồi bánh chưng, dọn dẹp nhà cửa. Tết còn là lịch trình dày đặc, là mong muốn được “nghỉ ngơi thật sự” sau một năm đầy áp lực. Ảnh: Bảo Anh

Một bạn khác nói với tôi, như một lời tâm sự:

“Em thích Tết, nhưng cũng hơi sợ Tết. Sợ những câu hỏi, những so sánh, những kỳ vọng…”.

Tôi chợt hiểu: Trong nhịp sống hiện đại, Tết không chỉ là niềm vui, mà còn mang theo những áp lực vô hình. Người trẻ muốn giữ Tết, nhưng cũng muốn Tết nhẹ gánh hơn và bớt cả những khuôn mẫu nặng nề.

Người già nhớ Tết xưa

Hàng xóm nhà tôi - bà Hòa - bao năm nay vẫn gắn bó với nghề gói bánh chưng mỗi dịp Tết. Trong sân nhà bà, nồi bánh đang sôi lặng lẽ, khói bay lên hòa vào cái se lạnh của ngày đông giá. Đôi bàn tay dù đã nhăn nheo theo năm tháng, nhưng từng nếp lá, từng sợi lạt vẫn được bà buộc lại chậm rãi, cẩn trọng, như thể giữa nhịp sống hiện đại, vẫn còn đó dư vị Tết xưa, quen thuộc.

Ảnh: Bảo Anh

Bà nói, giọng nhẹ tênh: “Bây giờ sướng hơn nhiều rồi. Không thiếu ăn, thiếu mặc như xưa. Nhưng Tết thì… ít vui hơn”.

Tôi hỏi bà vì sao?

Bà với tay lấy miếng trầu, rồi cười nhẹ đáp lời tôi:

“Hồi trước, cứ đến Tết là cả xóm rộn ràng. Nhà này sang nhà kia chúc Tết, trẻ con chạy khắp ngõ. Bây giờ ai cũng bận, cũng có việc riêng. Con cháu về đông đủ cả đấy, nhưng mỗi đứa một góc ôm cái điện thoại không rời”.

Người già không cần Tết phải lớn lao, họ chỉ cần Tết còn đủ đầy tiếng cười, đủ hơi ấm của sự sum họp - như những mùa Xuân đã từng đi qua đời họ. Ảnh: Bảo Anh

Câu chuyện của bà Hoà không phải lời than phiền, mà là một nỗi buồn rất khẽ. Người già không cần Tết phải lớn lao, họ chỉ cần Tết còn đủ đầy tiếng cười, đủ hơi ấm của sự sum họp - như những mùa Xuân đã từng đi qua đời họ.

Để Tết thực sự là Tết

Không thể phủ nhận, Tết đang thay đổi cùng nhịp sống hiện đại. Nhịp sống ấy khiến con người không còn nhiều thời gian cho những nghi thức truyền thống.

Giờ đây, chỉ cần một cú click, bánh chưng, mâm cỗ có thể được giao đến tận nhà; lời chúc có thể gửi qua tin nhắn; những chuyến du xuân có thể thay thế cho việc “ở nhà ăn Tết”. Những tiện ích của thời đại đã làm cho Tết trở nên gọn nhẹ hơn, thuận tiện hơn.

Nhưng điều đó không có nghĩa là Tết mất đi giá trị. Ngược lại, trong chính những đổi thay ấy, Tết đang chuyển mình để phù hợp hơn với đời sống hôm nay.

Giữa nhịp sống hối hả, Tết nên là “khoảng lặng” để chúng ta nghỉ ngơi, để gia đình sum họp, để ký ức được nối dài và để những giá trị truyền thống được tiếp nối qua nhiều thế hệ. Ảnh: Bảo Anh

Vì thế, giữ gìn Tết truyền thống không phải là buộc người trẻ phải đón Tết theo cách của người xưa, cũng không phải là phủ nhận những tiện ích của thời đại. Giữ Tết, trước hết, là giữ được tinh thần của Tết: Đó là ý nghĩa của sự đoàn tụ, là khoảnh khắc cùng nhau nhìn lại một năm đã qua và hướng đến những khởi đầu mới, tốt đẹp hơn.

Giữa nhịp sống hối hả, Tết nên là “khoảng lặng” để chúng ta nghỉ ngơi, để gia đình sum họp, để ký ức được nối dài và để những giá trị truyền thống được tiếp nối qua nhiều thế hệ.