IS dọa giết hai con tin Nhật Bản. (Nguồn: AFP/TTXVN)

Sách Xanh 2011 nhận định: Nền kinh tế Việt Nam đã phát triển khá tốt trong năm 2010 bất chấp tình trạng thiếu chắc chắn ngày một gia tăng trên toàn cầu và trong nước. Theo báo cáo thường niên này, tăng trưởng năm qua của Việt Nam vượt mức kỳ vọng với mức tăng đáng kể của kim ngạch xuất khẩu và giá trị sản xuất công nghiệp. Tuy nhiên, cái giá phải trả cho mức tăng trưởng đó lạm phát hai con số, dự trữ ngoại hối thu hẹp, lòng tin của công chúng vào đồng nội tệ bị xói mòn và thâm thủng ngân sách cũng như thâm thủng thương mại gia tăng. Điều này khiến Chính phủ Việt Nam phải định hình lại chính sách kinh tế vĩ mô của mình vào đầu năm 2011 tránh không lặp lại cách tiếp cận truyền thống là thúc đẩy tăng trưởng. Cụ thể hơn, Chính phủ đã áp dụng chính sách tiền tệ và tài khóa thắt chặt, tăng cường khu vực ngân hàng và tiếp sinh lực cho tiến trình cổ phần hóa các doanh nghiệp Nhà nước.

Báo cáo cũng chỉ ra sự trỗi dậy của các biện pháp bảo hộ áp dụng trên diện rộng mặc dù vấn đề thâm thủng thương mại chủ yếu mang tính song phương. Trong khi một phần rất lớn (≈ 90%) của 14,2 tỉ USD thâm thủng thương mại của Việt Nam trong năm 2010 xuất phát từ một nước duy nhất, một số các biện pháp hạn chế nhập khẩu đã được áp dụng gần đây làm khó cho việc nhập khẩu, thậm chí nhắm tới các đối tác thương mại mà trong nhiều năm Việt Nam đã hưởng thặng dư trong quan hệ buôn bán.

Sách Xanh 2011 khẳng định: EU vẫn tiếp tục là thị trường nước ngoài quan trọng nhất của Việt Nam cho các mặt hàng giầy dép (kim ngạch xuất khẩu năm 2010 là 1,75 tỉ euro), thủy sản (739,2 triệu euro), cà phê (794,2 triệu euro) và đồ gỗ (720,5 triệu euro). Đồng thời, EU cũng là đối tác nhập khẩu hàng dệt may lớn thứ hai của Việt Nam (1,43 tỉ euro) trong năm 2010. Theo rất sát Mỹ, EU là thị trường nước ngoài lớn thứ hai cho tất cả hàng hóa Việt Nam, tiêu thụ gần 20% tổng số hàng xuất khẩu Việt Nam trong năm 2010. Điều này khẳng định sức bật trong quan hệ thương mại giữa EU và Việt Nam.

Tương tự như thương mại song phương, quan hệ đầu tư với EU trên thực tế có tác động giảm thiểu tương đối ảnh hưởng tiêu cực của cuộc khủng hoảng toàn cầu đối với nền kinh tế Việt Nam. Trong bối cảnh Việt Nam phải đối mặt với đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) suy giảm (giảm 17,8% so với năm trước đó là 2009) do hậu quả của khủng hoảng toàn cầu năm 2008 và 2009, các nhà đầu tư EU có mức FDI cam kết trị giá 2,25 tỉ USD, chiếm hơn 12% tổng vốn FDI cam kết 18.6 tỉ USD Việt Nam nhận được trong năm 2010.  Với mức vốn này, EU là đối tác đầu tư lớn thứ hai của Việt Nam chỉ sau ASEAN (có tổng FDI cam kết ở mức 4,89 tỉ USD trong năm 2010.

Nguyễn Nhuần