Trung tâm Evergrande của Tập đoàn Evergrande Trung Quốc được nhìn thấy giữa các tòa nhà khác ở Thượng Hải, Trung Quốc. (Ảnh: Aly Song)

Cuộc thay đổi nhân sự với các lãnh đạo cấp cao của tập đoàn

Những rắc rối về tài chính vẫn liên tục bủa vây Evergrande  - đế chế bất động sản hàng đầu Trung Quốc. Tháng 3 vừa qua, Evergrande đã thuê một nhóm các công ty luật và kiểm toán nhằm giúp tiến hành cuộc điều tra nội bộ về cách thức và các khoản tiền gửi trị giá 13,4 tỷ nhân dân tệ (1,99 tỷ USD) thuộc đơn vị Evergrande Property Services, được sử dụng làm tài sản thế chấp để cầm cố bảo lãnh như thế nào và đã bị các ngân hàng thu giữ.

Trong một tuyên bố với Sở Giao dịch chứng khoán Hong Kong vào tháng đó, Evergrande cho biết, số tiền bị thu giữ trên đang được tập đoàn sử dụng làm “cam kết cho các khoản đảm bảo cầm cố của bên thứ ba” mà không cung cấp thêm chi tiết như bên thứ ba là ai hoặc ngân hàng nào đã thu giữ số tiền.

Theo Tập đoàn Evergrande, Giám đốc Điều hành Xia Haijun đã từ chức do liên quan đến việc dàn xếp các cam kết, cùng với Giám đốc Tài chính Pan Darong.

Siu Shawn, người hiện là Giám đốc Điều hành và Chủ tịch EV của Tập đoàn Evergrande, đã được bổ nhiệm làm Giám đốc Điều hành mới. Phó Chủ tịch Qian Cheng đã được bổ nhiệm làm Giám đốc Tài chính.

Phản ứng dây chuyền của cuộc khủng hoảng bất động sản

Trong những năm qua, nắm bắt tâm lý xem nhà ở là tài sản sinh lời của dân Trung Quốc, Evergrande đã mở hàng ngàn dự án căn hộ và lấy tiền mảng này để bù vào mảng khác. Từ chuyên về bất động sản, tập đoàn mở rộng ra hàng loạt lĩnh vực khác, từ sữa hộp đến xe điện và bóng đá. Mọi chuyện vẫn suôn sẻ cho đến khi các nhà chức trách bắt đầu siết chắt các khoản vay bất động sản để hạn chế đầu cơ nhà ở.

Tập đoàn này hiện đang ôm cục nợ hơn 300 tỷ USD thông qua việc vay nợ quá mức để tích cực mở rộng quy mô của mình.

Ngoài nợ ngân hàng, Evergrande còn nợ nhân viên và các nhà đầu tư nhỏ lẻ tiền lãi trái phiếu tự phát hành, nợ tiền vật liệu xây dựng từ sơn lót đến ống dẫn dây điện. Nhưng khoản nợ nguy hiểm nhất là 1,4 - 1,5 triệu căn hộ hoàn thiện cho những người đã trả tiền trước.

Một người đi xe đạp đi ngang qua các tòa nhà dân cư bên bờ sông vào ngày 1/3/2022 ở Thái Nguyên, tỉnh Sơn Tây, Trung Quốc. (Ảnh: Hu YuanJia)

Trong những tuần gần đây, hàng trăm nghìn người mua nhà Trung Quốc đã từ chối thanh toán các khoản thế chấp của họ đối với các dự án xây dựng chưa hoàn thành. Điều này đã làm rung chuyển lĩnh vực bất động sản vốn đang “thoi thóp” của Trung Quốc. Cuộc tẩy chay thanh toán thế chấp bắt đầu nổ ra tại một dự án nhà ở Evergrande tại tỉnh Giang Tây và lan rộng toàn quốc. Hàng trăm nhà thầu, từ các công ty xây dựng đến các công ty cảnh quan, phải tạm dừng thanh toán những khoản vay ngân hàng của mình. Họ cho biết, không có khả năng trả nợ vì các tập đoàn vẫn nợ tiền tiền thi công, bao gồm cả Evergrande.

Các ngân hàng đang gấp rút trấn an nhà đầu tư rằng, rủi ro từ các khoản vay đối với người mua nhà là có thể kiểm soát được. Tuy nhiên, những con số lại phản ánh điều ngược lại. Ngân hàng Nông nghiệp Trung Quốc cho biết, tổng khoản vay quá hạn đối với khoản vay mua nhà chưa hoàn thiện đã lên tới 660 triệu nhân dân tệ. Một ngân hàng khác là Ngân hàng Công nghiệp cũng cho biết, 1,6 tỷ nhân dân tệ thế chấp bị ảnh hưởng, trong đó 384 triệu nhân dân tệ đã quá hạn.

Nỗi lo lớn nhất của chính quyền Trung Quốc từ phản ứng dây chuyền này chính là sự mất niềm tin trên diện rộng của nhân dân. Điều này sẽ gây căng thẳng lớn lên nền kinh tế và hệ thống tài chính của Trung Quốc.