Nội dung trên được đưa ra tại Hội thảo trực tuyến với gần 300 điểm cầu địa phương, lấy ý kiến về dự thảo Nghị quyết của Chính phủ quy định đơn giản hóa thủ tục hành chính về mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói nhằm tháo gỡ vướng mắc, khó khăn trong quá trình thực hiện Nghị định số 38/2026/NĐ-CP, diễn ra chiều ngày 13/7, tại Hà Nội, do Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức.

Đưa ra 2 phương án trong việc cấp mã số vùng trồng. Ảnh minh họa: Bộ NN&MT

Đưa ra 2 phương án trong việc cấp mã số vùng trồng

Dự thảo tạo thuận lợi cho người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp trong sản xuất, tiêu thụ, xuất khẩu nông sản; đồng thời bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước trong thời gian chờ sửa đổi toàn diện Nghị định theo trình tự, thủ tục rút gọn.

Theo cơ quan soạn thảo, thông tin về vùng trồng, cơ sở đóng gói được quản lý tập trung, kết nối với cơ sở dữ liệu truy xuất nguồn gốc và các cơ sở dữ liệu có liên quan.

Đối với vùng trồng phục vụ thị trường trong nước, thời gian giải quyết dự kiến không quá 3 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, kết hợp với cơ chế hậu kiểm.

Đối với vùng trồng, cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu, tiếp tục thực hiện tiền kiểm, thời gian giải quyết không quá 10 ngày làm việc nhằm bảo đảm đáp ứng yêu cầu kỹ thuật của từng thị trường nhập khẩu.

Trước gần 300 điểm cầu trực tuyến từ địa phương, Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Huỳnh Tấn Đạt trình bày 2 phương án của dự thảo.

Điểm chung là thay vì coi việc cấp mã số vùng trồng là một quy trình tiền kiểm với nhiều thành phần hồ sơ và nhiều khâu xác minh trước khi quyết định cấp hay không cấp, cơ chế mới hướng tới đơn giản hóa tối đa thủ tục, nhưng tăng trách nhiệm quản lý sau khi mã đã được cấp.

Ở phương án thứ nhất, mã số vùng trồng được cấp theo vị trí thửa đất và xác định trên cơ sở mã định danh đất đai. Những hộ đã có dữ liệu trên cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia có thể sử dụng ngay để đăng ký cấp mã, trong khi các trường hợp chưa có dữ liệu phải được UBND cấp xã xác nhận và bổ sung thông tin trước khi thực hiện thủ tục.

Đa số địa phương thống nhất lựa chọn phương án thứ hai, là mã số vùng trồng vẫn được cấp theo vị trí thửa đất nhưng chưa bắt buộc phải gắn ngay với mã định danh đất đai. Cơ sở để cấp mã là thông tin kê khai của người dân, doanh nghiệp hoặc hợp tác xã.

Riêng các vùng trồng đăng ký xuất khẩu phải trải qua tiền kiểm để đánh giá việc đáp ứng yêu cầu của thị trường nhập khẩu.

Đại diện các địa phương cho rằng việc đơn giản hóa thủ tục là cần thiết, song phải bảo đảm tính khả thi, không làm giảm hiệu quả quản lý nhà nước. Nhiều ý kiến đề nghị quy định rõ trách nhiệm của chính quyền cấp xã trong việc xác nhận thông tin đất đai; đồng thời hướng dẫn cụ thể trình tự, biểu mẫu và phương thức hậu kiểm để thuận lợi trong quá trình thực hiện.

Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp: “Nếu mã số có diện tích nhỏ, sẽ khó tạo ra vùng nguyên liệu cạnh tranh”. Ảnh: Bảo Thắng

Về lâu dài, địa phương kiến nghị, mã số vùng trồng sẽ được cấp trên cơ sở dữ liệu định danh đất đai để đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất trong dữ liệu. Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp nhất trí và yêu cầu cơ quan soạn thảo tiếp tục hoàn thiện dự thảo, để kịp trình Chính phủ ban hành vào 15/7.

"Nếu khu đất chưa có trong cơ sở dữ liệu, UBND cấp xã phải xác nhận vị trí và diện tích để làm căn cứ cấp mã. Đây không phải bổ sung thủ tục, mà nhằm bảo đảm mỗi mã số đều gắn với một vị trí sản xuất xác định, hạn chế tình trạng sai lệch thông tin hoặc khó truy xuất sau này", ông cho biết.

Thời gian tiền kiểm 10 ngày là cần thiết

Nhấn mạnh, đổi mới công tác cấp và quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói không chỉ phục vụ xuất khẩu mà còn hướng tới quản lý sản xuất, truy xuất nguồn gốc và bảo đảm an toàn thực phẩm đối với thị trường trong nước, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp cho biết, việc đơn giản hóa thủ tục không đồng nghĩa với nới lỏng quản lý.

Đối với nông sản xuất khẩu, thời gian tiền kiểm 10 ngày là cần thiết để cơ quan chuyên môn đánh giá đầy đủ việc đáp ứng yêu cầu của nước nhập khẩu, hạn chế rủi ro ảnh hưởng đến uy tín và thương hiệu nông sản Việt Nam.

Ngay sau hội thảo, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ khẩn trương tiếp thu ý kiến, hoàn thiện dự thảo Nghị quyết, lấy ý kiến các bộ, ngành liên quan trước khi trình Chính phủ xem xét, ban hành.

Dự thảo sẽ quy định rõ trách nhiệm của cơ quan chuyên môn trong việc tổng hợp, chuyển danh sách mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói đến cơ quan có thẩm quyền của nước nhập khẩu, bảo đảm thống nhất đầu mối và đáp ứng yêu cầu của thị trường nhập khẩu.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ chủ động làm việc với phía Trung Quốc để thúc đẩy công nhận các mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói đã gửi; đồng thời trao đổi, điều chỉnh quy trình tiếp nhận theo hướng phù hợp với mùa vụ, tăng cường truy xuất nguồn gốc, bảo đảm an toàn thực phẩm và kiểm dịch thực vật.

Việc tháo gỡ kịp thời các vướng mắc về cấp và quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói là giải pháp quan trọng nhằm duy trì xuất khẩu nông sản, góp phần xuất khẩu nông sảnhoàn thành mục tiêu kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 74 tỷ USD trong năm 2026.