Bộ Nông nghiệp và môi trường (NN&MT) đề nghị các địa phương đẩy mạnh tuyên truyền để người dân, doanh nghiệp chủ động thực hiện trên môi trường số, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh cho nông sản Việt Nam.

Hội nghị triển khai Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP của Chính phủ về đơn giản hóa thủ tục hành chính đối với mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói. Ảnh: Bảo Thắng.

Nâng cao sức cạnh tranh nông sản Việt

Ngày 4/8, Bộ NN&MT tổ chức Hội nghị triển khai Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP của Chính phủ (Nghị quyết số 36) về đơn giản hóa thủ tục hành chính đối với mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói.

Hội nghị được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, kết nối tới 34 tỉnh, thành phố, các xã, phường, đặc khu trên cả nước cùng các hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp và tổ chức, cá nhân liên quan.

Thứ trưởng Bộ NN&MT Nguyễn Hoàng Hiệp khẳng định, Nghị quyết số 36 được đánh giá là bước đi đột phá nhằm cắt giảm rào cản hành chính, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các tổ chức, cá nhân tham gia vào chuỗi sản xuất và xuất khẩu nông sản.

Nghị quyết tập trung giải quyết hai mục tiêu cốt lõi: Đơn giản hóa tối đa các thủ tục hành chính và tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động đầu tư, kinh doanh trong lĩnh vực cấp mã số vùng trồng cũng như cơ sở đóng gói.

“Mục tiêu lớn nhất của Nghị quyết số 36 là nâng cao năng lực cạnh tranh, xây dựng thương hiệu chung cho nông sản Việt Nam và khẳng định uy tín, chất lượng sản phẩm đối với người tiêu dùng trong nước lẫn quốc tế”, ông Hiệp nhấn mạnh.

Tại các điểm cầu, các địa phương thông tin về thực hiện mã số vùng trồng của địa phương.

Đơn cử, tỉnh Nghệ An từ năm 2023 đến nay, toàn tỉnh đã cấp 121 mã số vùng trồng nội địa cho các tổ chức, cá nhân có nhu cầu với tổng diện tích 928,05 ha; cấp 10 mã vùng trồng xuất khẩu.

Hằng năm, Sở NN&MT đã tổ chức thành lập đoàn kiểm tra, giám sát việc thực hiện mã số vùng trồng đã được cấp theo các quy định hiện hành. Đến nay, Sở NN&MT Nghệ An đã hoàn thành chuyển đổi 51 mã số vùng trồng, trong đó 49 mã số vùng trồng nội địa và 2 mã số vùng trồng xuất khẩu.

Hay tỉnh Khánh Hòa, toàn tỉnh đã cấp được 157 mã số vùng trồng với tổng diện tích hơn 1.240ha. Trong đó, có 52 mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu với diện tích 770ha, còn lại là mã số vùng trồng nội địa.

Cũng tại Hội nghị, ông Lê Quốc Thanh, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia cho rằng, việc phân cấp về cấp xã đòi hỏi phải nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ, doanh nghiệp và người sản xuất, đồng thời thống nhất cách hiểu về quy trình cấp mã số vùng trồng. Trung tâm Khuyến nông Quốc gia đã phối hợp với Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật xây dựng các tài liệu, sổ tay và quy trình hướng dẫn nhằm hỗ trợ địa phương triển khai hiệu quả.

Mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu là yêu cầu gắn với quy định kiểm dịch thực vật và điều kiện nhập khẩu của từng quốc gia. Ảnh minh họa: VGP

6 thị trường tự phê duyệt mã số vùng trồng

"Mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu là yêu cầu gắn với quy định kiểm dịch thực vật và điều kiện nhập khẩu của từng quốc gia", Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Huỳnh Tấn Đạt nêu và nhấn mạnh, việc mã số đó có được sử dụng để xuất khẩu hay không còn phụ thuộc vào quy định và cơ chế công nhận của từng thị trường.

Với một số thị trường, cơ quan có thẩm quyền của nước nhập khẩu trực tiếp xem xét, phê duyệt hoặc công nhận mã số vùng trồng do Việt Nam đề xuất. Danh sách này gồm những thị trường lớn như Trung Quốc, Hoa Kỳ, Malaysia, Đài Loan (Trung Quốc) và Hàn Quốc đối với một số mặt hàng.

Theo ông Đạt, điều này đồng nghĩa một vùng trồng dù đã được cấp mã trong nước vẫn chưa thể xuất khẩu nếu chưa hoàn thành quy trình đánh giá hoặc chưa được phía nhập khẩu phê duyệt. Tùy từng thị trường, việc đánh giá có thể được thực hiện thông qua hồ sơ kỹ thuật, kiểm tra trực tuyến hoặc cử đoàn chuyên gia sang kiểm tra thực địa trước khi chấp thuận mã số.

Ở chiều ngược lại, nhiều thị trường khác áp dụng cơ chế linh hoạt hơn. Ông Đạt cho hay, các thị trường như Liên minh châu Âu (EU), Nhật Bản, Australia, New Zealand, Chile, Thái Lan... cơ bản chấp nhận danh sách mã số do cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam xác nhận, đồng thời thực hiện hậu kiểm hoặc giám sát trong quá trình nhập khẩu.

Với nhóm thị trường này, thủ tục công nhận thường đơn giản hơn, song yêu cầu duy trì điều kiện của vùng trồng vẫn được kiểm soát chặt chẽ.

Sự khác biệt này cho thấy mã số vùng trồng không phải một "giấy phép chung" có thể sử dụng cho mọi thị trường. Mỗi quốc gia xây dựng quy trình quản lý riêng dựa trên yêu cầu kiểm dịch, an toàn sinh học và khả năng truy xuất nguồn gốc.

“Vì vậy, cùng một mã số nhưng có thị trường chấp nhận ngay, có thị trường yêu cầu thẩm định, cũng có thị trường chưa công nhận đối với một số loại nông sản”, Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cho biết thêm.