Rà soát các vụ việc có nguy cơ phát sinh khiếu kiện đông người là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao hiệu quả công tác tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo. Đồ họa: Dương Nguyễn

Tình hình khiếu kiện đông người và các lĩnh vực trọng điểm

Theo kết quả công tác tiếp công dân tháng 7 (từ ngày 16/6 đến ngày 15/7), Trụ sở Tiếp công dân Trung ương tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh đã tiếp 662 công dân đến trình bày 317 vụ việc, bao gồm các lĩnh vực khiếu nại, tố cáo, kiến nghị và phản ánh.

Đáng chú ý, mặc dù các vụ việc đoàn đông người chỉ chiếm 7,26% tổng số vụ việc được tiếp nhận, nhưng số lượng người tham gia lại chiếm tới 47,73% tổng số công dân đến Trụ sở. Điều này cho thấy áp lực của công tác tiếp công dân không phụ thuộc hoàn toàn vào tổng số vụ việc mà tập trung chủ yếu ở việc tổ chức tiếp, phân loại, phối hợp xử lý và bảo đảm an ninh, trật tự đối với các đoàn đông người.

Nội dung khiếu kiện đông người chủ yếu liên quan đến thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi thực hiện các dự án; đất dịch vụ, đất nông, lâm trường; hợp đồng giao khoán, quản lý và sử dụng đất tại doanh nghiệp Nhà nước; nhà, đất thuộc sở hữu Nhà nước… Trong đó, lĩnh vực đất đai, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn nhất với khoảng 78% tổng số các vụ việc khiếu kiện đông người.

Bên cạnh đó, cũng phát sinh hoặc tái diễn một số nhóm nội dung liên quan đến quản lý và sử dụng nhà đất tại doanh nghiệp Nhà nước, đất nông lâm trường, cũng như các vấn đề về khai thác khoáng sản làm ảnh hưởng đến môi trường và nguồn nước sinh hoạt.

Đồ họa: Dương Nguyễn

Chủ động xử lý các vụ việc kéo dài, hạn chế phát sinh điểm nóng

Tình trạng công dân tập trung khiếu kiện vẫn diễn ra chủ yếu tại Hà Nội với 599 công dân được tiếp, trong đó có nhiều lượt tiếp liên quan đến các danh sách khiếu nại, tố cáo kéo dài, vượt cấp và phức tạp về an ninh, trật tự.

Tính đến ngày 15/7, trên địa bàn Thủ đô vẫn còn 87 công dân khiếu kiện của 20 địa phương, trong đó có hàng chục công dân khiếu kiện đơn lẻ, kéo dài. Các công dân này có thể tiếp tục đến Trụ sở Tiếp công dân Trung ương, các cơ quan Trung ương hoặc tập trung tại khu vực trung tâm chính trị trong thời gian diễn ra các sự kiện, hoạt động quan trọng.

Vì vậy, việc xử lý cần bảo đảm giữ vững an ninh, trật tự, đồng thời yêu cầu các địa phương cử tổ công tác có thẩm quyền trực tiếp phối hợp, nắm chắc hồ sơ vụ việc để tiếp công dân, giải thích, đối thoại và xử lý theo quy định.

Thực tế cho thấy, vẫn còn một số vụ việc dù đã được cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết hoặc tổ chức đối thoại nhưng công dân chưa đồng thuận và tiếp tục có kiến nghị. Có trường hợp công dân đề nghị công khai kết luận, kiểm tra việc thực hiện kết luận; đề nghị người đứng đầu địa phương trực tiếp đối thoại hoặc cho rằng có hồ sơ, tài liệu, tình tiết mới.

Công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo không chỉ đặt ra yêu cầu đối với việc thụ lý, ban hành văn bản giải quyết theo thẩm quyền mà còn phụ thuộc vào hiệu quả đối thoại, công tác cung cấp thông tin, tổ chức thực hiện các kết luận, quyết định đã có hiệu lực và việc theo dõi sau tiếp công dân.

Trường hợp chỉ dừng ở việc hướng dẫn hoặc chuyển đơn mà thiếu kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện thì vẫn tiềm ẩn nguy cơ phát sinh khiếu kiện kéo dài, tái khiếu và hình thành các đoàn công dân khiếu kiện đông người.

Đồ họa: Dương Nguyễn

Tăng cường rà soát, đối thoại để hạn chế phát sinh khiếu kiện

Trong thời gian tới, Ban Tiếp công dân Trung ương tiếp tục rà soát, lập danh mục các vụ việc có nguy cơ tiếp tục phát sinh đoàn đông người, tái khiếu hoặc tập trung tại các cơ quan Trung ương, xác định rõ địa phương, tình trạng giải quyết, đơn vị theo dõi và nhiệm vụ cần thực hiện.

Trụ sở Tiếp công dân Trung ương kiến nghị Tổng Thanh tra Chính phủ chỉ đạo Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố có vụ việc đoàn đông người, có công dân lưu trú dài ngày tại Hà Nội tập trung kiểm tra, rà soát và trực tiếp tổ chức đối thoại với người dân, có sự tham gia phối hợp của các cơ quan tiếp công dân Trung ương để giải quyết dứt điểm các vụ việc.

Đặc biệt đối với các dự án trọng điểm liên quan đến thu hồi đất và bồi thường, chính quyền địa phương được đề nghị phải chủ động cung cấp thông tin, công khai phương án giải quyết và tổ chức đối thoại trước khi thực hiện các biện pháp hành chính có khả năng làm phát sinh khiếu kiện.

Đồng thời, công tác theo dõi kết quả sau khi tiếp công dân cũng cần được chú trọng, nhằm đôn đốc việc thực hiện các kết luận đã có hiệu lực, tránh tình trạng chỉ dừng lại ở việc chuyển đơn hoặc hướng dẫn chung chung khiến người dân tiếp tục tụ tập đông người.