Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, xây dựng nền hành chính hiện đại, minh bạch và lấy người dân làm trung tâm phục vụ. Đồ họa: Lan Anh

Có thể cắt giảm 6 thủ tục hành chính

Trong bối cảnh Chính phủ đang quyết liệt triển khai chương trình rà soát, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, lĩnh vực tiếp công dân, xử lý đơn, một lĩnh vực đặc thù, gắn trực tiếp với quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, cũng đang được đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ hơn bao giờ hết.

Trao đổi với phóng viên, ông Phạm Thế Sự cho biết, việc rà soát lần này là cơ hội để Thanh tra Chính phủ nhìn lại toàn bộ quy trình tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo theo hướng thực chất hơn, khoa học hơn và thuận lợi hơn cho người dân.

Theo ông Sự, qua rà soát hệ thống thủ tục hành chính hiện hành, Ban Tiếp công dân Trung ương nhận thấy trong tổng số các thủ tục thuộc phạm vi quản lý của Thanh tra Chính phủ, hiện đang tồn tại các thủ tục độc lập về tiếp công dân và xử lý đơn ở cả ba cấp: Trung ương, cấp tỉnh và cấp xã/phường. Tuy nhiên, nếu nhìn dưới góc độ bản chất pháp lý và thực tiễn tổ chức thực hiện, đây thực chất chỉ là những công đoạn trong chuỗi giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của công dân. 

Ông Phạm Thế Sự, Phó Trưởng Ban Tiếp công dân Trung ương. Ảnh: Lan Anh

“Chúng tôi cho rằng nếu tiếp tục tách riêng các bước trung gian này thành các thủ tục hành chính độc lập thì vô hình trung sẽ làm kéo dài quy trình, tăng thêm thao tác hành chính, trong khi giá trị phục vụ người dân không tăng lên tương ứng. Vì vậy, Ban Tiếp công dân Trung ương đã đề xuất nghiên cứu lồng ghép, tích hợp thủ tục tiếp công dân và thủ tục xử lý đơn vào trong quy trình giải quyết khiếu nại, giải quyết tố cáo theo đúng bản chất pháp lý”, ông Sự cho biết.

Theo tính toán sơ bộ của Phó Trưởng Ban tiếp công dân Trung ương, nếu phương án này được thực hiện, Thanh tra Chính phủ có thể cắt giảm 6 thủ tục hành chính trong tổng số 27 thủ tục hiện hành thông qua phương thức tích hợp quy trình, qua đó góp phần giảm đáng kể chi phí vận hành bộ máy, đồng thời rút ngắn thời gian giải quyết cho công dân. 

Nhưng theo ông Sự, điều quan trọng hơn những con số là thay đổi cách tiếp cận trong quản lý. “Cải cách thủ tục hành chính không thể chỉ dừng ở việc cắt bớt giấy tờ hay giảm vài bước ký duyệt. Điều quan trọng là phải chuyển từ tư duy quản lý sang tư duy phục vụ; từ việc yêu cầu người dân thích ứng với quy trình sang việc cơ quan Nhà nước phải chủ động thiết kế quy trình phù hợp với nhu cầu chính đáng của người dân”, ông nhấn mạnh.

Để người dân không phải đi hàng trăm cây số

Một trong những nội dung được Ban Tiếp công dân Trung ương xác định là nền tảng của cải cách lần này chính là chuyển đổi số.

Theo ông Sự, nhiều năm qua, không ít công dân ở các địa phương phải đi hàng trăm cây số ra Trung ương để trình bày vụ việc, bổ sung hồ sơ, theo dõi tiến độ xử lý. Điều đó không chỉ làm phát sinh chi phí đi lại, ăn ở, thời gian, mà còn tạo áp lực cho chính bộ máy tiếp công dân.

“Trong thời đại số, nếu người dân vẫn phải cầm từng bộ hồ sơ giấy, đi lại nhiều lần để thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo thì rõ ràng chúng ta chưa đáp ứng được yêu cầu cải cách”, ông Sự nói.

Chính vì vậy, Thanh tra Chính phủ đang tập trung triển khai mô hình tiếp công dân trực tuyến và xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh. Theo ông Sự, đây là giải pháp cải cách thể chế gắn với chuyển đổi phương thức quản trị.

“Dữ liệu khi đã được số hóa, chuẩn hóa và liên thông sẽ giúp công dân không phải cung cấp lại thông tin nhiều lần; cán bộ không phải tra cứu thủ công; lãnh đạo có thể giám sát tiến độ xử lý theo thời gian thực. Quan trọng hơn, toàn bộ quá trình sẽ minh bạch hơn, trách nhiệm từng cá nhân, từng đơn vị cũng rõ hơn”, ông chia sẻ. 

Ông Phạm Thế Sự, Phó Trưởng Ban Tiếp công dân Trung ương tiếp công dân cùng lãnh đạo tỉnh. Ảnh: Lan Anh

Theo Phó Trưởng Ban Tiếp công dân Trung ương, đến nay, mô hình tiếp công dân trực tuyến do Thanh tra Chính phủ xây dựng đã được triển khai đồng bộ tại 34/34 tỉnh, thành phố sau sắp xếp đơn vị hành chính, đủ điều kiện để tổ chức kết nối, đối thoại và xử lý vụ việc từ xa. Đây là tiền đề rất quan trọng để từng bước hình thành một hệ thống tiếp công dân hiện đại, tiết kiệm và hiệu quả hơn. 

Bên cạnh việc tinh gọn thủ tục và đẩy mạnh số hóa, Ban Tiếp công dân Trung ương cũng đang được giao chủ trì xây dựng các văn bản hướng dẫn mới nhằm đồng bộ với cùng các nghị định hướng dẫn thi hành.

Theo ông Sự, việc hoàn thiện thể chế lần này nhằm cập nhật quy định pháp luật mới, mà còn hướng tới xây dựng một hệ thống quy trình thống nhất, dễ hiểu, dễ thực hiện và dễ giám sát.

“Người dân không cần biết cơ quan Nhà nước có bao nhiêu đầu mối, bao nhiêu quy trình nội bộ. Điều người dân cần là được tiếp nhận đúng, hướng dẫn rõ, xử lý kịp thời và được thông tin đầy đủ về kết quả. Đó mới là mục tiêu cuối cùng của cải cách”, ông nói.

Khẳng định quyết tâm của đơn vị trong thời gian tới, ông cho rằng, cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực tiếp công dân sẽ không dừng ở việc giảm số lượng thủ tục, mà phải hướng tới xây dựng một nền hành chính phục vụ, minh bạch, hiện đại và lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo chất lượng công vụ.

“Càng là lĩnh vực liên quan trực tiếp đến quyền dân thì càng phải cải cách mạnh, làm thật, đo đếm được bằng hiệu quả thực tế. Khi người dân thấy thủ tục thuận lợi hơn, minh bạch hơn, niềm tin với bộ máy công quyền cũng sẽ được củng cố bền vững hơn,” ông Sự khẳng định.