Việc xây dựng khu hiệu bộ, tường rào Trường Tiểu học Võ Thị Sáu gây nhiều thắc mắc

Tại Quảng Nam, dự án triển khai từ năm 2008, đến nay đã xây dựng và đưa vào sử dụng 1.282/1.318 phòng  học, 323/338 nhà công vụ và các công trình phụ trợ khác. Qua thanh tra đã phát hiện nhiều sai phạm như: Một số công trình, hạng mục có thông số trên bản vẽ kỹ thuật chưa chính xác, không có cơ sở tính toán khối lượng. Việc lập dự toán không khớp thiết kế, tính trùng khối lượng, dẫn đến tăng giá trị công trình như: Trường THPT Nguyễn Văn Cừ tăng hơn 37 triệu đồng, Trường THPT Nguyễn Thái Bình tăng 14,6 triệu đồng. Đơn vị tư vấn giám sát chưa làm tốt khâu giám sát công trình, không kiểm tra khối lượng nhưng cùng ký biên bản nghiệm thu để làm cơ sở thanh toán không đúng thực tế, gây thất thoát gần 256 triệu đồng. Cụ thể như: Trường THPT Đỗ Đăng Tuyển, huyện Đại Lộc 102 triệu đồng, Trường THPT Nguyễn Khuyến, Điện Bàn 12,8 triệu đồng...

Chánh Thanh tra tỉnh quyết định thu hồi của các đơn vị thi công là Công ty TNHH Xây dựng Đồng Lực gần 39 triệu đồng, Công ty  Xây dựng Mỹ Lợi 24 triệu đồng... Yêu cầu giảm trừ giá trị khối lượng nghiệm thu so với hợp đồng thi công 102,5 triệu đồng, trong đó nhiều nhất là Công ty CP xây dựng Nguyên Phúc bị cắt giảm 102 triệu đồng. Kiến nghị kiểm điểm rút kinh nghiệm với các cán bộ có liên quan của Ban quản lý Dự án của Sở GD&ĐT Quảng Nam.

Trong thời gian từ 2008 - 2012, tỉnh Bình Định triển khai xây dựng được 1646/1943 phòng học và 297/337 nhà công vụ giáo viên. Qua thanh tra 279 công trình, phát hiện tổng giá trị sai phạm hơn 6,5 tỷ đồng, kiến nghị thu hồi ngân sách hơn 6,3 tỷ đồng, trong đó các công trình thuộc đề án trên là 5,1 tỷ đồng và ngoài đề án gần 1,2 tỷ đồng, giảm trừ quyết toán 211 triệu đồng. Các dạng sai phạm chủ yếu vẫn là thiết kế dự toán lập chưa chính xác, trùng lắp..., làm thiệt hại gần 1,4 tỷ đồng. Gần 40% số công trình được kiểm tra, đơn vị tư vấn lập dự toán chi phí bốc xếp, vận chuyển vật liệu ở độ cao  hơn 4m sai mức quy định, gây thất thoát hơn 2,5 tỷ đồng. Bên cạnh đó, tại một số công trình thuộc đề án ở TP. Quy Nhơn do nhà thầu thi công không đủ các tiêu chí như không có kinh nghiệm thi công, thiếu cán bộ kỹ thuật, không đảm bảo doanh thu theo quy định mời thầu, vẫn được Chủ đầu tư lựa chọn giao thầu.

Về quản lý thi công và chất lượng công trình, đã có hơn 60% số hạng mục thi công chưa đúng thiết kế được duyệt, gây thiệt hại hơn 1,3 tỷ đồng. Một số trường hợp thi công đã thay đổi, bổ sung so với thiết kế nhưng không được ghi nhận trong hồ sơ mà chỉ phát hiện khi kiểm tra thực tế tại hiện trường công trình. Hầu hết tại các địa phương trong tỉnh đều có công trình thi công chậm tiến độ so với hợp đồng ký kết, nhưng Chủ đầu tư chưa kiên quyết xử phạt theo quy định và cam kết.

Trong khâu thanh, quyết toán còn tồn tại việc đơn vị tư vấn và Chủ đầu tư thiếu kiểm tra, tính toán lại khối lượng thực tế thi công, dẫn đến thanh toán sai đối với những khối lượng dự toán, thiết kế tính trùng, khối lượng thực tế thi công không đúng, không đủ..., cho các đơn vị thi công. Ngoài ngành Giáo dục đã quyết toán trên 90% số công trình, còn lại các địa phương có công trình xây dựng xong và bàn giao đưa vào sử dụng nhiều năm, nhưng Chủ đầu tư chưa quyết toán vốn đầu tư hoàn thành dẫn đến công nợ phải trả khá lớn cho một số công trình đã hoàn thành, gây khó khăn cho đơn vị thi công.

Đề án kiên cố hóa trường, lớp học và nhà công vụ cho giáo viên được phê duyệt năm 2007, trải qua thời gian dài đến nay phải chịu biến động khá mạnh về giá vật liệu, nhân công cùng các chi phí khác, nên tổng số vốn thực hiện xây dựng theo kế hoạch được duyệt sẽ tăng 1,7 lần so với tổng vốn được duyệt. Vì vậy, Ban chỉ đạo Đề án của Trung ương cần đánh giá và điều chỉnh tổng mức vốn đầu tư thực hiện đề án, bổ sung nguồn vốn trái phiếu Chính phủ cho các địa phương để hoàn thành xây dựng số phòng học, nhà công vụ cho giáo viên theo tỷ lệ hỗ trợ ban đầu là 55% tổng nhu cầu vốn.

            Nguyên Ngọc Phó