Bà Nguyễn Thị Kim Hằng, Trưởng phòng Phòng Thanh tra, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực công bố kết quả xác minh. Ảnh: Nhài Nhật

Công bố kết luận xác minh, bà Nguyễn Thị Kim Hằng, Trưởng phòng Phòng Thanh tra, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực cho biết, việc xác minh tài sản, thu nhập được tiến hành nhằm đánh giá tính trung thực, đầy đủ, rõ ràng của bản kê khai và tính trung thực trong việc giải trình nguồn gốc tài sản, thu nhập tăng thêm. Đây là hoạt động nghiệp vụ bình thường theo quy định của Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018 và Nghị định số 130/2020/NĐ-CP. Dựa trên hồ sơ, tài liệu thu thập và kết quả xác minh thực tế, sau khi tiến hành xác minh kết quả công kê khai tài sản, thu nhập và tiếp nhận các bản giải trình của các cá nhân được xác minh, Thanh tra TPHCM đã kết luận đối với 58 cá nhân.

Thanh tra TPHCM đã chỉ ra 8 nhóm thiếu sót, hạn chế phổ biến mà người kê khai gặp phải trong đợt xác minh tài sản, thu nhập.

Một là, thiếu sót trong kê khai tiền mặt, tiền gửi tại tổ chức tín dụng: Đây là dạng thiếu sót phổ biến nhất ở hầu hết các cơ quan, đơn vị. Người kê khai thường không kê khai hoặc kê khai thiếu số dư tại các tài khoản thanh toán, tài khoản tiền gửi tiết kiệm (kể cả tiết kiệm trực tuyến); bỏ sót các khoản tiền gửi do vợ hoặc chồng đứng tên; kê khai không đúng số dư thực tế tại thời điểm kê khai; không kê khai biến động tăng/giảm trong kỳ hoặc bỏ sót các khoản ngoại tệ đang nắm giữ.

Hội nghị công bố kết luận xác minh kê khai tài sản, thu nhập đợt 1 năm 2026. Ảnh: Nhài Nhật

Hai là, thiếu sót trong kê khai cổ phiếu, chứng khoán, cổ tức và phần vốn góp: Người kê khai bỏ sót số lượng cổ phiếu đang sở hữu (bao gồm mã cổ phiếu do vợ hoặc chồng đứng tên giao dịch); bỏ sót toàn bộ danh mục chứng khoán đang nắm giữ (kể cả các mã có tính thanh khoản và sinh lợi); không kê khai các khoản cổ tức, lợi tức được chia; hoặc kê khai thiếu phần vốn góp thành lập, góp vốn vào doanh nghiệp.

Ba là, thiếu sót trong kê khai quyền sử dụng đất, nhà ở và tài sản gắn liền với đất. Người kê khai chưa kê khai thửa đất, nhà ở đã có quyền sử dụng, quyền sở hữu (bao gồm tài sản được cha mẹ tặng cho từ nhiều năm trước); chưa kê khai căn hộ, nhà ở hình thành trước hôn nhân hoặc nhà đất chưa được cấp Giấy chứng nhận; chưa kê khai tài sản gắn liền với đất; hoặc kê khai thừa, sai hiện trạng đối với bất động sản đã chuyển nhượng từ kỳ trước.

Bốn là, thiếu sót trong kê khai phương tiện giao thông. Người kê khai không kê khai hoặc kê khai thiếu xe mô tô, xe gắn máy, xe máy điện thuộc sở hữu của bản thân và của vợ, chồng (có trường hợp bỏ sót nhiều phương tiện); không kê khai xe ô tô thuộc quyền sở hữu; hoặc kê khai không đầy đủ thông tin nhận dạng phương tiện theo mẫu quy định.

Từng kết luận với mỗi cá nhân được Thanh tra TPHCM bàn giao cẩn trọng. Ảnh: Nhài Nhật

Năm là, thiếu sót trong kê khai tổng thu nhập giữa hai lần kê khai. Người kê khai kê khai thiếu hoặc chênh lệch đáng kể tổng thu nhập của bản thân, của vợ hoặc chồng; xác định chưa đúng phạm vi thu nhập phải kê khai (chỉ tổng hợp thu nhập chính sau thuế, bỏ sót các khoản thu nhập khác); không kê khai các khoản thu nhập phát sinh không thường xuyên (như thu nhập bất thường nhận qua tài khoản ngân hàng).

Sáu là, thiếu sót trong kê khai các khoản cho vay, công nợ: Không kê khai các khoản cho vay, khoản phải thu hoặc kê khai không đúng giá trị thực tế các khoản nợ phải trả, khoản vay tại các tổ chức tín dụng.

Bảy là, bất cập trong giải trình tài sản đứng tên hộ hoặc tiền gửi người khác. Một số trường hợp giải trình tài sản do mình hoặc vợ/chồng đứng tên là "đứng tên hộ cha mẹ ruột, người thân" hoặc khoản tiền gửi giữ hộ. Tuy nhiên, tại thời điểm kê khai, các tài sản này chưa được kê khai và chưa được thuyết minh đầy đủ. Cơ quan Thanh tra TPHCM nhấn mạnh: việc kê khai phải căn cứ vào tình trạng pháp lý và thực tế quản lý, sử dụng tài sản, không phụ thuộc vào thỏa thuận nội bộ trong gia đình.

Tám là, hạn chế trong việc giải trình nguồn gốc tài sản, thu nhập tăng thêm. Người được xác minh không cung cấp được hoặc cung cấp không đầy đủ hồ sơ, tài liệu chứng minh nguồn gốc tài sản, thu nhập tăng thêm trong quá trình làm việc với Tổ xác minh.

Theo đánh giá của cơ quan Thanh tra TPHCM, các thiếu sót trên có tính lặp lại và tương đồng giữa nhiều cơ quan, đơn vị, phản ánh hạn chế chung trong nhận thức cũng như công tác hướng dẫn, rà soát. Có 4 nguyên nhân chủ yếu gồm: Nhận thức chưa đầy đủ về phạm vi tài sản, thu nhập phải kê khai (đặc biệt là tài sản của vợ/chồng, tài sản chưa có giấy chứng nhận, tài sản đứng tên hộ); Thói quen kê khai theo trí nhớ hoặc số liệu ước lượng, chưa chủ động rà soát, đối chiếu số liệu tại các tổ chức tín dụng, công ty chứng khoán trước khi lập bản kê khai; Chưa kịp thời cập nhật các biến động tài sản, thu nhập phát sinh trong kỳ. Còn 1 nguyên nhân là xem nhẹ công tác kê khai, coi đây là thủ tục hành chính mang tính hình thức, kê khai cho kịp thời hạn nên thiếu sự kiểm tra, rà soát kỹ lưỡng.

Các cá nhân được xác minh kê khai tài sản, thu nhập đến dự và tiếp nhận kết luận, rút kinh nghiệm để thực hiện kê khai. Ảnh: Nhài Nhật

Qua thực tiễn xác minh, Thanh tra TPHCM đã đưa ra nhiều kiến nghị quan trọng. Đối với người có nghĩa vụ kê khai, phải nhận thức rõ kê khai tài sản, thu nhập là nghĩa vụ pháp lý, không phải thủ tục hình thức. Người kê khai phải tự chịu trách nhiệm về tính trung thực, đầy đủ, rõ ràng của bản kê khai đối với tài sản, thu nhập của bản thân, của vợ hoặc chồng và con chưa thành niên.

Đối với người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị, cần tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo, quán triệt và hướng dẫn; nâng cao chất lượng rà soát, kiểm tra bản kê khai trước khi tiếp nhận, công khai; tuyệt đối không để xảy ra tình trạng kê khai đối phó, thiếu sót hoặc chậm cập nhật biến động.

Đối với bộ phận tiếp nhận, cần tăng cường vai trò tham mưu, hướng dẫn nghiệp vụ, lưu trữ và quản lý bản kê khai theo đúng quy định.

Thanh tra TPHCM cũng kiến nghị các cá nhân có thiếu sót nghiêm túc rút kinh nghiệm, khắc phục triệt để các hạn chế đã được chỉ ra trong Kết luận xác minh.

Bà Hằng đề nghị các cơ quan, đơn vị có các cá nhân kê khai sai sót kiểm điểm trách nhiệm rút kinh nghiệm và triển khai việc kê khai tài sản, thu nhập nghiêm túc; hoàn thiện qui trình và nâng cao chất lượng các bản kê khai trong thời gian tới./.