Buổi làm việc của Tổ Công tác Thanh tra Chính phủ với Thanh tra tỉnh Bắc Ninh về thanh tra chuyên đề các dự án khó khăn, vướng mắc và đôn đốc một số nhiệm vụ quan trọng, cấp bách tại địa phương. Ảnh: Trí Vũ

Đổi mới tư duy: Tập trung trọng tâm, chủ động phòng ngừa

Quán triệt tinh thần kiểm soát quyền lực và phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, Thanh tra tỉnh Bắc Ninh đã tập trung lực lượng vào các lĩnh vực nhạy cảm, dễ phát sinh vi phạm như đất đai, đầu tư xây dựng, môi trường, tài chính, ngân sách và những vấn đề được dư luận quan tâm.

Mục tiêu không phải là tăng số lượng các cuộc thanh tra mà là chuyển từ xử lý sang phòng ngừa. Thông qua thanh tra để phát hiện, nhận diện các lỗ hổng về cơ chế, bất cập quản lý để chấn chỉnh kịp thời, ngăn ngừa vi phạm tái diễn. Đồng thời, kịp thời thanh tra đột xuất các vụ việc có dấu hiệu vi phạm hoặc theo yêu cầu thực tiễn.

Theo ông Hồ Nguyên Hồng, Tỉnh ủy viên, Chánh Thanh tra tỉnh Bắc Ninh, việc xây dựng kế hoạch thanh tra cần bám sát yêu cầu quản lý Nhà nước, đồng thời hạn chế chồng chéo, trùng lặp với hoạt động kiểm tra, thanh tra của các cơ quan khác. Trong quá trình triển khai, những vụ việc có dấu hiệu vi phạm hoặc phát sinh yêu cầu từ thực tiễn cần được kịp thời xem xét, xử lý theo thẩm quyền. Điều này đòi hỏi hoạt động thanh tra phải có khả năng nhận diện vấn đề và phản ứng nhanh trước những yêu cầu mới.

Sự chuyển dịch phương thức hoạt động đã mang lại kết quả rõ nét trong năm đầu sáp nhập. Thanh tra tỉnh Bắc Ninh đã triển khai 49 cuộc thanh tra, ban hành 47 kết luận thanh tra và 3 thông báo kết luận kiểm tra; qua thanh tra phát hiện sai phạm về kinh tế hơn 73 tỷ đồng, kiến nghị thu hồi trên 26 tỷ đồng và xử lý khác hơn 47 tỷ đồng. Đồng thời, kiến nghị xử lý trách nhiệm đối với 57 tổ chức và 186 cá nhân có liên quan.

Theo Chánh Thanh tra tỉnh Bắc Ninh, hiệu quả của một cuộc thanh tra cần được nhìn nhận từ cả quá trình, từ khâu lựa chọn nội dung, tổ chức thực hiện đến việc theo dõi, đôn đốc sau khi kết luận được ban hành. 

“Thanh tra không nên chỉ dừng ở việc phát hiện sai phạm. Qua thanh tra phải nhận diện được những bất cập trong quản lý để kiến nghị chấn chỉnh, phòng ngừa. Nếu cùng một dạng tồn tại tiếp tục lặp lại ở nhiều nơi thì đó là vấn đề cần được nhìn nhận từ cơ chế quản lý, chứ không chỉ ở một vụ việc cụ thể”, Chánh Thanh tra chia sẻ.

Hội nghị công bố quyết định thanh tra việc thực hiện chính sách, pháp luật các dự án giao thông vào tháng 5/2026. Ảnh: Trí Vũ

Đo hiệu quả bằng kết quả sau thanh tra

Cụ thể hóa yêu cầu kiểm soát quyền lực của Đại hội XIV, theo ông Hồ Nguyên Hồng, một kết luận thanh tra chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi những kiến nghị được thực hiện nghiêm túc, những tồn tại được khắc phục, tài sản Nhà nước được bảo vệ và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân có liên quan được làm rõ.

Vì vậy, kết luận thanh tra không phải là điểm kết thúc của hoạt động thanh tra. Các kiến nghị về kinh tế, việc khắc phục những tồn tại trong quản lý, xử lý trách nhiệm và thực hiện các biện pháp chấn chỉnh cần được theo dõi đến cùng.

Nếu chỉ dừng lại ở việc ban hành kết luận thì chưa thể tạo ra sự thay đổi trong quản lý. Hiệu quả phải được thể hiện ở việc các cơ quan, đơn vị thực hiện nghiêm túc kiến nghị; những sai phạm được khắc phục; những tồn tại được chấn chỉnh và trách nhiệm được xử lý theo quy định.

Giá trị của một cuộc thanh tra không chỉ nằm ở số tiền kiến nghị thu hồi hay số tổ chức, cá nhân bị xử lý, mà ở mức độ thay đổi trong cách quản lý, điều hành sau khi kết luận thanh tra được thực hiện. Khi các cơ quan, đơn vị khắc phục triệt để tồn tại, hoàn thiện quy trình quản lý và ngăn ngừa được sai phạm tái diễn, kết luận thanh tra mới thực sự phát huy vai trò là công cụ điều chỉnh và nâng cao hiệu lực quản lý Nhà nước.

Hội nghị bốc thăm lựa chọn người được xác minh tài sản tháng 3 năm 2026. Ảnh: Văn Giáp

“Trong giai đoạn mới, yêu cầu đối với hoạt động thanh tra ngày càng cao. Thanh tra phải góp phần nâng cao hiệu lực quản lý Nhà nước, phòng ngừa sai phạm và củng cố niềm tin của Nhân dân. Vì vậy, hiệu quả công việc phải là thước đo quan trọng nhất”, ông Hồ Nguyên Hồng khẳng định.

Sau một năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, Thanh tra tỉnh Bắc Ninh tiếp tục lấy hiệu quả khắc phục thực chất làm thước đo hàng đầu, góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân và hiện thực hóa mục tiêu xây dựng nền quản trị hiện đại, hiệu năng, hiệu lực theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.