Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước 15/4/2016. Ảnh: TN

Theo chỉ đạo của Phó Thủ tướng, Bộ Công Thương, Tập đoàn Điện lực Việt Nam phải đề xuất giải pháp để bảo đảm nguồn nước phục vụ cuộc sống nhân dân vùng hạ lưu Sông Ba (thuộc tỉnh Gia Lai và Phú Yên); báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước 15/4/2016.

Trong cuộc họp làm việc với các tỉnh khu vực Tây Nguyên về công tác phòng, chống, khắc phục hậu quả hạn hán tại tỉnh Gia Lai vừa qua và trong buổi thảo luận của về kết quả thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội hôm qua (1/4), ĐBQH Huỳnh Thành (tỉnh Gia Lai) nêu ý kiến việc xây dựng, vận hành Hồ chứa thủy điện An Khê - Kanak bất cập, gây thiếu nước ảnh hưởng đến đời sống nhân dân vùng Hạ lưu sông Ba.

Theo vị ĐB này “đây là công trình sai lầm thế kỷ. Vì sao vậy? Vì trên thế giới không có một đất nước nào, người ta chặn hẳn một dòng sông lớn mà chuyển qua dòng sông khác. Nếu có chặn thì người ta chặn suối, không bao giờ chặn sông lớn, nhưng chỉ có Việt Nam mình liều lĩnh chặn một dòng sông lớn như vậy”.
 
Hậu quả như thế nào?, ĐB Huỳnh Thành nói tiếp, “Từ khi An Khê - Kanak hoàn thành, không có năm nào mà dân không khiếu kiện, không có hạn hán, không có lũ lụt dẫn đến thiệt hại. Điều này, không những ở Gia Lai mà cả Phú Yên nữa, hàng triệu người bị ảnh hưởng”.

Chính phủ đã có nhiều giải pháp trước mắt được nhân dân, cử tri ghi nhận. Tuy nhiên, theo ĐB Thành, cần có giải pháp lâu dài để ứng phó với tình hình hạn hán, lũ lụt và xâm nhập mặn. Theo đó, phải bảo vệ, phát triển diện tích rừng hiện có, đặc biệt là rừng phòng hộ. 

“Rừng phòng hộ ở nước ta có nhiều dòng sông phát sinh từ trong nước, không phải từ nước ngoài chảy vào. Chúng ta phải xác định phải bảo vệ cho bằng được sinh thủy của những cánh rừng nơi bắt nguồn dòng sông đó”, ĐB Thành nhấn mạnh.

Quản lý chặt chẽ việc khai thác nước ngầm, không để khai thác “vô tội vạ”, không ai quản lý; tiếp tục đầu tư phát triển nhiều công trình thủy lợi; bố trí lại các kế hoạch mùa vụ và cơ cấu cây trồng, vật nuôi, như cây khoai tây chịu hạn rất tốt, những vùng khi có thiên tai xảy ra ứng phó rất nhanh, đạt được hiệu quả.

ĐB Thành đặc biệt lưu ý phải khắc phục sai lầm về đầu tư công trình Thủy điện An Khê - Kanak.

“Bàn nhiều biện pháp, bằng sự giám sát, kiểm tra phải trả lại nước cho dòng sông bằng ít nhất 20% lưu lượng trung bình trước khi xây dựng đập. Ví dụ, trước đây, 100 m³/s thì bây giờ ít nhất phải 20 m³/s. Cần thiết ngưng một tổ máy phát điện, phải ưu tiên đời sống của dân trước”, ông Thành đề xuất. 

Thảo Nguyên