Một căn nhà siêu mỏng trên đường Võ Chí Công, Hà Nội, ảnh:TV

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, việc xử lý nhà “siêu mỏng, siêu méo”, phải căn cứ khoản 7 Điều 91 Luật Đất đai năm 2024.

Quy định nêu rõ, khi Nhà nước thu hồi đất theo Điều 78 và Điều 79 của Luật Đất đai mà phần diện tích còn lại của thửa đất nhỏ hơn diện tích tối thiểu do UBND cấp tỉnh quy định, nếu người sử dụng đất đồng ý thu hồi thì UBND có thẩm quyền quyết định thu hồi, thực hiện bồi thường, hỗ trợ và quản lý diện tích này theo quy định của pháp luật.

Như vậy, việc tiếp tục thu hồi phần đất còn lại chỉ được thực hiện khi có sự đồng ý của người sử dụng đất. Người dân được bồi thường, hỗ trợ đối với diện tích tiếp tục thu hồi theo quy định; phần đất sau đó được cơ quan nhà nước quản lý. Trường hợp người sử dụng đất không đồng ý thu hồi, theo hướng dẫn của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, phần diện tích còn lại được quản lý, sử dụng theo quy định của pháp luật về đất đai, xây dựng và các quy định có liên quan.

Đối với phần đất được người dân tiếp tục quản lý, khả năng xây dựng công trình phải được xem xét theo Quy chế quản lý kiến trúc thành phố Hà Nội ban hành kèm theo Quyết định số 73/2024/QĐ-UBND ngày 31/12/2024.

Theo đó, không xây dựng công trình trên lô đất có diện tích còn lại sau giải phóng mặt bằng nhỏ hơn 15 m² và nằm tiếp giáp mặt đường, phố. Tuy nhiên, nhằm hoàn thiện liên tục tuyến hoặc đoạn tuyến phố và bảo đảm cảnh quan đô thị, một số trường hợp đặc biệt có thể được xem xét cho phép xây dựng.

Cụ thể, lô đất dưới 15 m² phải có kích thước các cạnh từ 3 m trở lên, đủ điều kiện bố trí cầu thang, phòng ở và khu phụ theo tiêu chuẩn hiện hành. Lô đất phải chỉ có một mặt tiền, nằm giữa hai nhà liền kề đủ điều kiện xây dựng.

Công trình được xem xét xây dựng phải có tầng cao, chiều cao và kiến trúc mặt tiền đồng nhất với ít nhất một nhà liền kề theo hướng hợp khối. Công trình không được tạo ra các mặt bên, mặt đứng khác hướng ra bên ngoài hoặc vượt quá chiều cao nhà liền kề.

Những điều kiện này cho thấy lô đất có diện tích dưới 15 m² không đương nhiên được cấp phép xây dựng. Cơ quan có thẩm quyền phải đánh giá đồng thời diện tích, kích thước, vị trí, khả năng bố trí công năng và yêu cầu về kiến trúc, cảnh quan.

Đối với lô đất có diện tích lớn hơn 15 m² nhưng một cạnh thửa nhỏ hơn 3 m, quy chế cho phép xây dựng công trình một tầng, chiều cao dưới 4,5 m.

Cùng với việc quy định điều kiện xây dựng, Hà Nội khuyến khích hợp thửa đất hoặc hợp khối công trình nhà ở liên kế trong khu dân cư hiện hữu. Lô đất sau khi hợp thửa cần có diện tích từ 15 m² trở lên; chiều rộng mặt tiền và chiều sâu so với chỉ giới xây dựng đều từ 3 m trở lên.

Phương án hợp thửa, hợp khối được xác định là hướng xử lý cần ưu tiên đối với các phần đất nhỏ, hẹp, vừa bảo đảm quyền sử dụng đất của người dân, vừa hạn chế hình thành những công trình có hình dạng bất hợp lý, ảnh hưởng kiến trúc tuyến phố.