(Thanh tra) - Tính từ khi động thổ đến nay đã hơn 14 năm, phần lớn các công trình, hạng mục của Làng Đại học Đà Nẵng (ĐHĐN) vẫn còn nằm trên giấy, gây nhiều bức xúc cho chính quyền và người dân sở tại.
Dự án (D.A) Làng ĐHĐN được Chính phủ phê duyệt ngày 9/12/1997 với tổng diện tích 300 ha đất, trong đó 110 ha thuộc phường Hòa Quý, quận Ngũ Hành Sơn (TP Đà Nẵng) và 190 ha thuộc xã Điện Ngọc, huyện Điện Bàn (tỉnh Quảng Nam). D.A là một tổ hợp các trường thành viên của ĐHĐN, với quy hoạch theo mô hình một “làng” đào tạo của nhiều ngành, nghề và công năng hiện đại.
Đến nay, Làng ĐHĐN mới chỉ xây dựng được 1 ký túc xá sinh viên, Trường Cao đẳng Công nghệ Thông tin (thuộc ĐHĐN) và Trường Cao đẳng Công nghệ Thông tin Việt - Hàn (thuộc Bộ Thông tin và Truyền thông), gồm tổng diện tích đất hơn 40ha/300ha.
PGS. TS Trần Văn Nam - Giám đốc ĐHĐN, chủ đầu tư D.A Làng ĐHĐN cho biết, ĐHĐN được Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) giao nhiệm vụ tiếp nhận D.A và huy động thêm kinh phí để đầu tư, nhưng vì quy mô của D.A quá lớn, nguồn vốn huy động bổ sung của ĐHĐN trong những năm qua chưa thể đáp ứng được yêu cầu đặt ra. Nhìn nhận một cách khách quan, khó khăn về nguồn vốn đầu tư từ Trung ương là nguyên nhân cơ bản gây ách tắc trong việc triển khai D.A. Ngoài ra, công tác đền bù, giải phóng mặt bằng, điều chỉnh quy hoạch cho phù hợp với tình hình mới, việc lấn chiếm, chuyển nhượng đất đai trái phép trong vùng D.A, cũng ảnh hưởng không nhỏ đến tiến độ thực hiện của D.A.
Theo dự toán năm 1997, kinh phí thực hiện D.A này khoảng 10 ngàn tỷ đồng, nhưng mỗi năm chỉ được đầu tư vài chục tỉ đồng, lại bị trượt giá liên tục nên không thấm vào đâu so với nhu cầu của D.A khổng lồ này. Với số tiền đầu tư nhỏ giọt như vậy, chủ đầu tư chỉ làm cầm chừng một vài hạng mục và không dám mở rộng D.A. D.A Làng ĐHĐN vẫn “đắp chiếu” triền miên, cuộc sống của người dân vùng quy hoạch bị đảo lộn trong thời gian dài, ảnh hưởng không nhỏ đến chủ trương an sinh xã hội mà Đà Nẵng và Quảng Nam đã đặt ra trong thời gian qua.
Chúng tôi về khu vực của D.A mới thấy hết nỗi cơ cực của người dân, khi nhiều hộ buộc phải chen chúc nhau “tứ đại đồng đường” trong những căn nhà tôn tạm bợ và thấp. Do vướng quy hoạch D.A nên người dân nơi đây không được cấp phép làm nhà kiên cố, không được cơi nới, không được tách hộ khẩu, hoặc chuyển nhượng đất đai...; trong khi có rất nhiều nhà của gia đình chính sách xuống cấp lại không được sửa chữa, chủ trương xây dựng nhà tình nghĩa, nhà tình thương cũng không triển khai được.
Nhà ở của người dân lụp xụp trong vùng D.A nhưng không được phép sửa chữa. Ảnh: NNP
Theo ông Phạm Văn Huyến, Chủ tịch UBND xã Điện Ngọc, việc “treo” D.A kéo dài khiến cuộc sống sinh hoạt và sản xuất của hàng trăm hộ dân của thôn Câu Hà, Tứ Hà và một phần thôn Ngọc Vinh, Tứ Ngân bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Còn người dân rất bức xúc và ví D.A như cái “vòng kim cô” trói chặt cuộc sống của họ. Chính quyền cấm mua bán, chuyển nhượng đất đai, nhưng người dân và các cò đất hoặc “đầu nậu” đón đầu cơ hội kinh doanh đất đai cứ quảng cáo và mua bán bằng giấy viết tay, rồi nhờ cán bộ có trách nhiệm ký lùi, phát hành biên lai thu thuế đất đai… bởi vậy, hàng loạt cán bộ, nhân viên của xã Điện Ngọc lợi dụng cơ hội trục lợi cá nhân đã bị khởi tố, bắt tạm giam để điều tra.
Bà Huỳnh Thị Bảy (thôn Tứ Hà, Điện Ngọc) chỉ tay vào lớp bụi bám dày trên mặt bàn, tủ, nền nhà, rồi nói: “Ở đây bụi mù mịt từ những chiếc xe ben chở đất, cát chạy liên tục qua nhà, không chỉ các cháu nhỏ mà cả người lớn đều bị khô cổ và đỏ mắt. Vì vậy, tôi phải đóng cửa nhà suốt cả ngày”.
Người dân phường Hòa Quý cho biết, vào mùa nắng thì thiếu nguồn nước sinh hoạt, tưới tiêu, thời tiết ở đây nóng như chảo lửa vì toàn là đất cát, lại ít bóng cây cối, còn đến mùa mưa, nước tràn về ngập giăng do không có hệ thống tiêu nước, trong khi đó, nhiều D.A xung quanh triển khai nền cao nên nước không thoát kịp, gây nên cảnh lụt lội bất ngờ; nhiều gia đình lại phải bồng bế, dắt díu nhau sang nhà họ hàng hoặc tìm nhà xây kiên cố để lánh tạm.
Chủ tịch UBND xã Phạm Văn Huyến cho biết, xã Điện Ngọc đã có văn bản đề nghị huyện và tỉnh có công văn kiến nghị Bộ GD&ĐT trình Chính phủ xem xét thu hồi D.A Làng ĐHĐN, vì người dân “sống dở chết dở” nhiều năm qua qua do D.A treo.
Về phía Đà Nẵng, tại cuộc họp thẩm định các đồ án quy hoạch và thiết kế kiến trúc được tổ chức ngày 16/10/2014, lãnh đạo TP đã nhận định tình hình triển khai quy hoạch và đầu tư xây dựng D.A Làng ĐHĐN kéo dài, làm ảnh hưởng lớn đến đời sống của người dân trong vùng quy hoạch. Lãnh đạo TP thống nhất cùng với tỉnh Quảng Nam kiến nghị và làm việc lần cuối cùng với Bộ trưởng Bộ GD&ĐT. Đồng thời thẳng thắn đề xuất với Chính phủ hủy đồ án quy hoạch Làng ĐHĐN. Về quỹ đất xây dựng Làng ĐHĐN, TP sẽ sử dụng và điều chỉnh quy hoạch để đâu tư xây dựng mới Đại học Quốc tế Việt - Anh, tạo chuỗi các công trình, D.A GD&ĐT chất lượng cao như: Đại học Mỹ - Thái Bình Dương, Đại học FPT, Pegasus (Singapore)…
Nguyên Ngọc Phó
