QL1 qua tỉnh Khánh Hòa. Ảnh: vnreview.vn

Còn cách hiểu khác nhau giữa các bộ, ngành về chế độ chính sách

Cụ thể, theo Bộ GTVT, về chi phí xây dựng trong TMĐT, Thanh tra Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho rằng chi phí nhân công có tính phụ cấp 10% không ổn định là chưa đúng, làm tăng thêm 28,46 tỷ đồng. Trong khi đó, tại Văn bản số 2609/BXD-KTXD ngày 5/11/2015, Bộ Xây dựng khẳng định việc tính phụ cấp không ổn định sản xuất là phù hợp, đồng thời tỉnh Khánh Hòa hướng dẫn và ban hành đơn giá xây dựng công trình cũng bao gồm phụ cấp không ổn định sản xuất trong đơn giá nhân công.

Đối với việc sử dụng giá vật liệu, Thanh tra Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho rằng việc dùng giá nhựa đường do địa phương công bố để xác định TMĐT đã làm tăng thêm 20,08 tỷ đồng so với việc sử dụng nhựa đường kho nhà Nhà Bè (TP Hồ Chí Minh) vận chuyển về công trình. Tuy nhiên, việc dùng giá vật liệu theo công bố của địa phương là phù hợp với hướng dẫn của Bộ Xây dựng tại Thông tư số 04/2010/TT-BXD. Như vậy, ở đây đang còn cách hiểu khác nhau giữa các bộ, ngành về chế độ chính sách.

Trong khi đó, đối với sai sót, nhầm lẫn khác làm tăng 18,59 tỷ đồng (gồm: Phụ cấp lưu động tính theo lương tối thiểu thay vì phải tính lương tối thiểu chung (tăng 11,28 tỷ đồng), nhầm giá vật liệu thép, cước vận chuyển đất đắp và đơn giá cọc khoan nhồi (tăng 7,31 tỷ đồng)) liên quan đến trách nhiệm của tư vấn và Ban Quản lý 7; Bộ GTVT đã yêu cầu kiểm điểm trách nhiệm các đơn vị, cá nhân liên quan theo quy định...

Không khai tăng TMĐT để kéo dài thời gian thu phí

Liên quan đến việc xác định TMĐT các D.A đầu tư theo hình thức BOT, theo Nghị định số 112/2009/NĐ-CP, tại Khoản 1, Điều 4 nêu rõ: “TMĐT xây dựng công trình là chi phí dự tính của D.A, là cơ sở để chủ đầu tư lập kế hoạch và quản lý vốn khi thực hiện đầu tư xây dựng công trình và thậm chí theo Thông tư 04/2010/TT-BXD, Bộ Xây dựng còn cho phép lập TMĐT dựa trên suất vốn đầu tư xây dựng công trình hoặc theo số liệu của D.A công trình tương tự. Do vậy, Bộ GTVT khẳng định: “TMĐT không phải là chi phí thực tế thực hiện công trình, chỉ là giá trị để tạm xác định thời gian thu phí hoàn vốn và Nhà đầu tư làm việc với Ngân hàng trong việc vay vốn, lập kế hoạch sử dụng vốn. Tại văn bản số 12028/BGTVT-ĐTCT ngày 8/9/2015, Bộ GTVT cũng đã báo cáo Thủ tướng Chính phủ về giá trị TMĐT và biện pháp kiểm soát giá trị TMĐT trong Hợp đồng BOT của Bộ GTVT.

Thực tế, trong các Hợp đồng BOT đã được đàm phán bởi Nhóm công tác liên ngành (gồm: Bộ GTVT, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính và địa phương liên quan), được Bộ Kế hoạch và Đầu tư cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư quy định: “Thời gian hoàn vốn khi đàm phán ký kết hợp đồng chỉ là tạm tính và giá trị cuối cùng để xác định thời gian hoàn vốn là giá trị quyết toán được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền chấp thuận, đảm bảo quản lý chặt chẽ chi phí đầu tư xây dựng công trình và xác định lại thời gian thu phí hoàn vốn đầu tư".

Bộ GTVT lập luận: “Như vậy, TMĐT không phải là giá trị thanh toán cho nhà thầu nên không gây thất thoát, lãng phí; giá trị thanh toán xây dựng công trình do doanh nghiệp D.A phê duyệt chỉ có ý nghĩa thanh toán với nhà thầu mà không phải là giá trị dùng để xác định thời gian thu phí hoàn vốn. Nhà đầu tư hoàn toàn không được hưởng phần chênh lệch giữa TMĐT và dự toán công trình hay nói cách khác là không được hưởng phần chênh lệch thời gian thu phí.

Do đó, đối với D.A cụ thể như BOT QL1 qua Khánh Hòa, sẽ được xác định, điều chỉnh lại thời gian thu phí hoàn vốn trên cơ sở giá trị quyết toán được Bộ GTVT thỏa thuận theo đúng quy định Hợp đồng BOT đã ký, đảm bảo không có thất thoát, lãng phí hoặc khai tăng TMĐT để kéo dài thời gian thu phí.

Hữu Oanh