Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Thanh Lương

Chiều 31/7, Bộ Y tế tổ chức Hội nghị lấy ý kiến dự thảo hồ sơ Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi).

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên cho biết, sau hơn 15 năm thực hiện, Luật An toàn thực phẩm năm 2010 đã bộc lộ nhiều bất cập, không còn đáp ứng đầy đủ yêu cầu quản lý trong bối cảnh mới, khi khoa học, công nghệ phát triển mạnh, yêu cầu hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng và phương thức quản lý cần tiếp tục đổi mới.

Theo Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên, việc sửa đổi Luật An toàn thực phẩm không chỉ nhằm khắc phục những hạn chế phát sinh trong quá trình thực thi, mà còn thể chế hóa các chủ trương của Đảng, phù hợp với thông lệ quốc tế và đáp ứng yêu cầu phát triển của khoa học, công nghệ trong sản xuất, chế biến thực phẩm.

Dự thảo Luật được xây dựng trên cơ sở Nghị quyết số 184 của Chính phủ, tập trung vào 4 nhóm chính sách lớn đã được Chính phủ thông qua gồm: Quản lý an toàn thực phẩm dựa trên kiểm soát nguy cơ theo toàn bộ chuỗi cung ứng; cải cách phương thức quản lý và cơ chế kiểm tra theo hướng tăng cường hậu kiểm; số hóa, xây dựng hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu quốc gia về an toàn thực phẩm; nâng cao hiệu quả quản lý đối với thức ăn đường phố và bếp ăn tập thể.

Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên cho biết, Bộ Y tế sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành hoàn thiện hồ sơ dự án Luật để trình Chính phủ trước ngày 10/8, sau đó phối hợp với Bộ Tư pháp thẩm định, hoàn thiện hồ sơ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Quốc hội xem xét.

Chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm dựa trên đánh giá nguy cơ

Trình bày những điểm mới của dự thảo Luật, Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm Chu Quốc Thịnh cho biết, điểm đổi mới quan trọng nhất là chuyển từ phương thức quản lý theo từng công đoạn sang quản lý dựa trên kiểm soát nguy cơ xuyên suốt toàn bộ chuỗi cung ứng thực phẩm, từ sản xuất, chế biến đến lưu thông và tiêu dùng.

Theo ông Thịnh, dự thảo quy định thực phẩm sau thu hoạch, đánh bắt, khai thác, giết mổ phải đáp ứng các giới hạn về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, thuốc thú y và các tác nhân gây ô nhiễm theo quy định, tiêu chuẩn quốc tế và phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của Việt Nam.

Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm Chu Quốc Thịnh cho biết: Dự thảo cũng đề xuất nâng mức xử phạt vi phạm hành chính lên tối đa 1 tỷ đồng đối với cá nhân và 2 tỷ đồng đối với tổ chức nhằm tăng tính răn đe. Ảnh: Thanh Lương

Đối với khâu sản xuất, ông Thịnh cho biết dự thảo tiếp tục quy định cơ sở sản xuất thực phẩm bảo vệ sức khỏe phải đáp ứng điều kiện thực hành sản xuất tốt (GMP).

Đồng thời, các cơ sở sản xuất thực phẩm sẽ từng bước áp dụng các hệ thống quản lý an toàn thực phẩm tiên tiến như HACCP, ISO 22000, FSSC 22000, IFS, BRC và các hệ thống tương đương theo lộ trình do Chính phủ quy định.

Ở giai đoạn trước khi lưu hành, thực phẩm được phân thành hai nhóm gồm nhóm phải đăng ký bản công bố hoặc công bố tiêu chuẩn áp dụng trước khi lưu hành và nhóm không phải thực hiện công bố. Cả hai nhóm đều được quản lý thông qua cơ chế hậu kiểm trên thị trường.

Đối với các cơ sở áp dụng các tiêu chuẩn như GlobalGAP, ASEAN GAP, hữu cơ, GMP, HACCP, ISO 22000, IFS, BRC, FSSC 22000 và các hệ thống tương đương theo quy định, dự thảo đề xuất miễn cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm nhưng vẫn thực hiện hậu kiểm.

Một điểm mới khác, theo Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm là chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm dựa trên đánh giá nguy cơ.

Dự thảo vẫn duy trì ba phương thức kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm nhập khẩu, đồng thời tăng cường hậu kiểm ngay tại cửa khẩu bằng lấy mẫu ngẫu nhiên. Hàng hóa vẫn được thông quan, trường hợp phát hiện vi phạm sẽ truy xuất nguồn gốc và xử lý theo quy định.

Dự thảo cũng đề xuất nâng mức xử phạt vi phạm hành chính lên tối đa 1 tỷ đồng đối với cá nhân và 2 tỷ đồng đối với tổ chức nhằm tăng tính răn đe.

Tăng cường kiểm tra, giám sát và cập nhật dữ liệu vi phạm

Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm Chu Quốc Thịnh cho biết, một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo là xây dựng hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu quốc gia về an toàn thực phẩm thống nhất từ Trung ương đến địa phương, kết nối giữa các bộ, ngành nhằm phục vụ quản lý theo chuỗi cung ứng.

Theo dự thảo, các cơ sở kinh doanh thực phẩm sẽ từng bước lưu trữ đầy đủ các thông tin liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh dưới dạng dữ liệu điện tử và cung cấp cho cơ quan có thẩm quyền khi được yêu cầu.

Hệ thống dữ liệu sẽ lưu trữ thông tin xuyên suốt vòng đời sản phẩm từ sản xuất ban đầu, thu hoạch, giết mổ, chế biến đến lưu thông, phân phối, phục vụ truy xuất nguồn gốc khi xảy ra sự cố an toàn thực phẩm.

Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm Chu Quốc Thịnh trình bày những điểm mới của dự thảo Luật. Ảnh: Thanh Lương

Đồng thời hướng tới từng bước số hóa toàn bộ dữ liệu quản lý và thủ tục hành chính; ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn trong cảnh báo nguy cơ, truy xuất nguồn gốc, thử nghiệm và hậu kiểm, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Dự thảo cũng bổ sung trách nhiệm của các sàn thương mại điện tử trong việc công khai hồ sơ pháp lý của sản phẩm, giấy xác nhận nội dung quảng cáo và phối hợp kiểm soát thông tin bán hàng nhằm hạn chế tình trạng quảng cáo sai sự thật và thổi phồng công dụng của thực phẩm.

Theo ông Chu Quốc Thịnh, dự thảo quy định rõ hơn trách nhiệm của tổ chức, cá nhân kinh doanh thức ăn đường phố và suất ăn tập thể trong bảo đảm an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc.

Đồng thời, UBND cấp xã được giao tăng cường thống kê, kiểm tra, giám sát và cập nhật dữ liệu vi phạm.

Phát biểu kết luận, Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên yêu cầu, dự thảo cần được rà soát kỹ từ bố cục, chương, điều đến từng khái niệm, thuật ngữ, bảo đảm các quy định rõ ràng, dễ hiểu, dễ thực hiện và xuất phát từ yêu cầu thực tiễn.

Thứ trưởng nhấn mạnh tư duy xuyên suốt của lần sửa đổi này là chuyển từ quản lý theo từng công đoạn sang quản lý toàn bộ chuỗi cung ứng, lấy kiểm soát nguy cơ làm trung tâm, đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với tăng cường hậu kiểm và ứng dụng mạnh mẽ chuyển đổi số trong quản lý an toàn thực phẩm.

Ban soạn thảo cần tiếp tục rà soát để khắc phục những bất cập, chồng chéo với các luật liên quan, phân định rõ nội dung quy định trong luật và nội dung giao Chính phủ hướng dẫn, bảo đảm tính thống nhất và khả thi khi triển khai, Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên lưu ý thêm.