Cống âu thuyền Ninh Quới ở Cà Mau giúp chủ động điều tiết nước, kiểm soát mặn, giữ ngọt cho vùng trồng lúa, hoa màu. Ảnh: Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi

Thực hiện chủ trương của Chính phủ về cải cách thủ tục hành chính, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã tập trung chỉ đạo quyết liệt công tác rà soát, đơn giản hóa thủ tục hành chính. Thủy lợi là một trong những lĩnh vực đổi mới mạnh mẽ nhằm giảm chi phí tuân thủ, nâng cao hiệu quả quản lý, phục vụ tốt hơn cho người dân và doanh nghiệp.

Bỏ thủ tục không cần thiết, chuyển “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”

Bám sát tinh thần các Nghị quyết của Chính phủ, trọng tâm là Nghị quyết số 17 ngày 29/4/2026 về cắt giảm, phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi đã chủ động tổ chức rà soát tổng thể toàn bộ thủ tục hành chính lĩnh vực thủy lợi theo hướng thực chất, đồng bộ và lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.

Cục đã tập trung đánh giá toàn diện quy trình giải quyết; rà soát thành phần hồ sơ, thời gian xử lý, mức độ phân cấp, khả năng tái sử dụng dữ liệu điện tử, khả năng thực hiện trên môi trường số theo hướng tạo thuận lợi tối đa cho tổ chức, cá nhân nhưng vẫn đáp ứng yêu cầu quản lý đối với lĩnh vực thủy lợi.

Trên cơ sở đó, Cục đã xây dựng, tham mưu Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành Quyết định công bố thủ tục hành chính được sửa đổi, bổ sung lĩnh vực thủy lợi thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ.

Theo đó, 10 thủ tục thuộc thẩm quyền của Chủ tịch UBND cấp tỉnh và 10 thủ tục thuộc thẩm quyền của Chủ tịch UBND cấp xã được sửa đổi, bổ sung.

Một trong những điểm nổi bật trong đợt rà soát lần này là việc mạnh dạn đề xuất bãi bỏ các thủ tục hành chính không còn thực sự cần thiết.

Cụ thể, Cục đề xuất bãi bỏ 1 thủ tục hành chính cấp tỉnh và 1 thủ tục cấp xã là: Cấp lại giấy phép cho các hoạt động trong phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi trong trường hợp thay đổi tên tổ chức được cấp phép và cấp lại giấy phép trong trường hợp thay đổi họ, tên cá nhân được cấp phép.

Theo đánh giá, việc thay đổi tên tổ chức hoặc họ tên cá nhân không làm thay đổi chủ thể pháp lý, quyền, nghĩa vụ, nội dung và phạm vi hoạt động đã xác lập. Vì vậy, yêu cầu cấp lại giấy phép là chưa cần thiết, gây phát sinh hồ sơ và chi phí cho người dân, doanh nghiệp.

Tuy nhiên, do đặc thù lĩnh vực thủy lợi gắn liền với an toàn công trình, hồ đập, cơ quan quản lý vẫn yêu cầu tổ chức, cá nhân thực hiện nghĩa vụ thông báo bằng văn bản kèm tài liệu chứng minh để cập nhật hệ thống.

Theo Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi, đây là cách tiếp cận mới nhằm chuyển mạnh từ “tiền kiểm hành chính” sang “hậu kiểm quản lý”, giảm thủ tục mang tính hình thức nhưng vẫn bảo đảm hiệu lực, hiệu quả quản lý.

Việc rà soát này cũng gắn chặt với yêu cầu phân cấp, phân quyền và tổ chức mô hình chính quyền địa phương 2 cấp theo Nghị quyết số 17, giúp tăng tính chủ động cho địa phương và giảm khâu trung gian.

Công trình thủy lợi hồ chứa nước Cửa Đạt ở Thanh Hóa tạo nguồn nước tưới ổn định cho diện tích lớn đất canh tác, cấp nước cho công nghiệp, sinh hoạt và kết hợp phát điện. Ảnh: Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi

Miễn phí, lệ phí nhiều thủ tục hành chính

Song song với việc bãi bỏ các thủ tục hành chính không còn phù hợp, nhiều thủ tục liên quan trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của người dân, doanh nghiệp cũng được cắt giảm mạnh thời gian giải quyết.

Đối với nhóm thủ tục cấp giấy phép cho các hoạt động trong phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi như xây dựng công trình mới; lập bến, bãi tập kết nguyên liệu, nhiên liệu, vật tư, phương tiện; xây dựng công trình ngầm, thời hạn giải quyết giảm còn 13 ngày làm việc đối với cấp tỉnh và 11 ngày làm việc đối với cấp xã, đồng thời miễn toàn bộ phí, lệ phí thực hiện.

Đối với các hoạt động du lịch, thể thao, nghiên cứu khoa học, kinh doanh, dịch vụ trong phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi, thời gian giải quyết chỉ còn 8 ngày làm việc đối với cấp tỉnh và 6 ngày đối với cấp xã.

Nhiều thủ tục khác bao gồm cấp giấy phép hoạt động của phương tiện thủy nội địa, nuôi trồng thủy sản, trồng cây lâu năm trong phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi cũng được rút ngắn đáng kể thời gian, đơn giản hóa hồ sơ và miễn toàn bộ phí, lệ phí.

Đặc biệt, một số thủ tục gia hạn, điều chỉnh giấy phép hiện chỉ còn thời gian giải quyết 2 ngày làm việc đối với cả cấp tỉnh và cấp xã.

Đây được xem là bước cải cách mạnh trong lĩnh vực thủy lợi, góp phần giảm đáng kể thời gian chờ đợi, chi phí thực hiện và tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp trong quá trình đầu tư, sản xuất, kinh doanh.

Bảng niêm yết một số thủ tục hành chính tại Bộ phận một cửa của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Ảnh: Đăng Tân

Tiếp tục rà soát, chuẩn hóa thủ tục hành chính

Trao đổi với Báo Thanh tra, Cục trưởng Nguyễn Tùng Phong cho biết, quan điểm xuyên suốt của Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi là cải cách thủ tục hành chính phải thực chất, giảm tối đa hồ sơ giấy, giảm thời gian xử lý, tăng tái sử dụng dữ liệu số, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm của cơ quan giải quyết.

Đồng thời, vẫn phải bảo đảm chặt chẽ yêu cầu quản lý nhà nước trong lĩnh vực thủy lợi.

Song song với việc cắt giảm thủ tục hành chính, Cục tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số. Nhiều thành phần hồ sơ đã được thay thế bằng dữ liệu điện tử, sử dụng dữ liệu số, giảm yêu cầu kê khai lại thông tin và tăng cường công khai, minh bạch.

Cục trưởng Nguyễn Tùng Phong chia sẻ, thời gian tới đơn vị sẽ tiếp tục rà soát, chuẩn hóa các thủ tục hành chính lĩnh vực thủy lợi; đẩy mạnh số hóa hồ sơ, ứng dụng công nghệ số, góp phần xây dựng nền hành chính hiện đại, phục vụ, minh bạch, hiệu quả theo đúng tinh thần chỉ đạo của Chính phủ về cải cách hành chính, chuyển đổi số.