Toàn cảnh buổi họp báo công bố Đề án phát triển “Đô thị Khoa học Công nghệ – phía Bắc TPHCM”. Ảnh: A.X

Chiều 13/1, UBND TPHCM phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ, Viện Nghiên cứu Phát triển TP, Ban Quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp cùng Tập đoàn Becamex và VSIP đã tổ chức họp báo công bố Đề án phát triển “Đô thị Khoa học Công nghệ - phía Bắc TPHCM”.

Đề án là bước cụ thể hóa các chủ trương lớn của Trung ương, đặc biệt là Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đồng thời phát huy không gian phát triển mới của TP sau sáp nhập, hướng tới mô hình siêu đô thị đa cực, đa trung tâm, siêu kết nối, trong đó mỗi khu vực được phân vai chức năng rõ ràng nhưng liên kết chặt chẽ, bổ trợ lẫn nhau.

Định vị chiến lược và mô hình phát triển tích hợp

Theo Đề án, Đô thị Khoa học Công nghệ phía Bắc TPHCM được định vị là một cực khoa học công nghệ – đổi mới sáng tạo quy mô lớn, gắn trực tiếp với hành lang sản xuất công nghệ cao tại khu vực phía Bắc và Tây Bắc TP.

Không gian này được xác định là “bộ não khoa học công nghệ”, nơi hội tụ các hoạt động nghiên cứu - phát triển (R&D), đào tạo nhân lực chất lượng cao, đổi mới sáng tạo và thử nghiệm các công nghệ, mô hình quản trị mới thông qua cơ chế sandbox có kiểm soát.

Ông Đặng Tấn Đức - Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Phát triển Tập đoàn Becamex phát biểu tại buổi họp báo. Ảnh: A.X

Đề án tổ chức không gian phát triển theo cấu trúc tích hợp gồm: Trung tâm phát triển khoa học công nghệ với quy mô khoảng 103 ha, cùng với 220 ha cơ sở vật chất nghiên cứu phát triển, sản xuất công nghệ cao, thử nghiệm quy mô nhỏ tạo thành vùng lõi đầu não đổi mới sáng tạo tập trung tại phường Bình Dương, giữ vai trò là điểm khởi phát mang tính chiến lược của toàn bộ hệ sinh thái.

Trung tâm đang được triển khai theo từng giai đoạn, từng bước hình thành không gian hội tụ các hoạt động khoa học công nghệ, giáo dục đào tạo và đổi mới sáng tạo, qua đó đóng vai trò dẫn dắt và lan tỏa cho toàn bộ Đô thị khoa học công nghệ Bắc TP.

Vành đai phát triển công nghệ cao, bao gồm các Khu công nghiệp Khoa học Công nghệ quy mô lớn như Bình Dương Riverside, Lai Hưng, Cây Trường, VSIP III, tạo không gian hiện thực hóa các kết quả nghiên cứu thông qua sản xuất thử và sản xuất hàng loạt.

Việc đặt “bộ não khoa học công nghệ” liền kề không gian sản xuất công nghệ cao giúp rút ngắn chu trình từ nghiên cứu đến thương mại hóa, tạo khác biệt căn bản so với các mô hình phát triển khoa học công nghệ tách rời sản xuất. 

Một lợi thế lớn của đề án là tính sẵn sàng cao trong triển khai. Khu vực TP mới Bình Dương đã được đầu tư đồng bộ về hạ tầng đô thị, giao thông, năng lượng và công trình công cộng trong nhiều năm qua.

Việc tận dụng, chuyển đổi công năng các công trình hiện hữu theo mô hình hợp tác công - tư cho phép nhanh chóng đưa các thiết chế khoa học công nghệ vào khai thác, sử dụng hiệu quả tài sản công và bảo đảm chuẩn mực quốc tế trong vận hành.

Buổi họp báo thu hút sự quan tâm đông đảo của các cơ quan báo chí. Ảnh: A.X

Cơ chế triển khai, tác động và kỳ vọng phát triển

Về tổ chức thực hiện, Đề án đề xuất vận dụng linh hoạt các cơ chế, chính sách đặc thù theo Nghị quyết số 98 năm 2023 và Nghị quyết số 260 năm 2025 của Quốc hội; đồng thời nghiên cứu mô hình quản lý theo cơ chế “một cửa” thông qua Ban Quản lý Phát triển Đô thị Khoa học Công nghệ.

Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, đầu tư nền tảng; doanh nghiệp tham gia triển khai, vận hành theo chuẩn mực quốc tế.

Tập đoàn Becamex được đề xuất là nhà đầu tư chiến lược trong triển khai Đề án, cùng sự tham gia của nhiều đối tác uy tín trong và ngoài nước như Sembcorp (liên doanh VSIP), Tokyu Group (Liên doanh Becamex Tokyu), Warburg Pincus (Liên doanh BWID), nhằm bảo đảm năng lực triển khai, chuẩn mực vận hành và khả năng kết nối nguồn lực toàn cầu.

Đô thị Khoa học Công nghệ phía Bắc TPHCM được định vị là một cực khoa học công nghệ – đổi mới sáng tạo quy mô lớn, gắn trực tiếp với hành lang sản xuất công nghệ cao tại khu vực phía Bắc và Tây Bắc TP. Ảnh: A.X

Đề án nhằm hình thành một động lực tăng trưởng mới của TPHCM dựa trên kinh tế tri thức, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng gia tăng dịch vụ, đóng góp tỷ trọng của các ngành có giá trị gia tăng cao, hàm lượng công nghệ và tri thức lớn.

Việc thu hút các dự án R&D, trung tâm đổi mới sáng tạo và các tập đoàn công nghệ lớn được kỳ vọng tạo ra dòng vốn FDI chất lượng cao, đóng góp tích cực vào GRDP và ngân sách TP trong trung và dài hạn.

Đồng thời, việc phát triển một đô thị khoa học công nghệ đáng sống với không gian xanh, hạ tầng kỹ thuật vượt chuẩn và các công trình đạt tiêu chuẩn xanh sẽ góp phần cải thiện chất lượng môi trường đô thị, nâng cao đời sống người dân và thu hút nhân tài.

Về dài hạn, Đô thị Khoa học Công nghệ phía Bắc TP không chỉ tạo dư địa phát triển mới, giãn áp lực cho khu vực trung tâm, mà còn đóng vai trò không gian thí điểm cho các mô hình, chính sách và công nghệ mới trước khi nhân rộng ra toàn TP và cả nước.