Chủ tịch Hội đồng châu Âu Herman Van Rompuy. (Ảnh: An Đăng/TTXVN)

Tổng thống Mỹ Barack Obama và Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đã thống nhất ngưng sử dụng uranium có độ giàu cao - HEU và plutonium phân tách (hai loại trên đều được làm giàu ở cấp độ vũ khí) tại Cơ quan Năng lượng nguyên tử Nhật Bản, một cơ sở nghiên cứu vật lý hạt nhân.

Lượng vật liệu hạt nhân nhạy cảm này sẽ được Nhật Bản chuyển đến Mỹ để xử lý - Thông báo này công bố ngay trước thềm Hội nghị Thượng đỉnh An ninh Hạt nhân lần thứ 3, diễn ra trong 2 ngày (24 và 25/3) với sự góp mặt của các nhà lãnh đạo đến từ 53 quốc gia, bao gồm cả Tổng thống Mỹ Barack Obama và Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe.

Được biết, số vật liệu hạt nhân trên vào khoảng 300 kg, đủ để sản xuất 50 quả bom nguyên tử  và được Tokyo mua từ năm 1960, với mục đích nghiên cứu và thí nghiệm. Ngoài ra, theo số liệu trên trang web của Cơ quan Năng lượng nguyên tử Quốc tế (IAEA), tính đến cuối năm 2012, có khoảng 159 tấn plutonium độ giàu cao đã được sử dụng làm vật liệu hạt nhân tại một số lò phản ứng dân sự và tái chế.

Thủ tướng Shinzo Abe cho biết, Nhật Bản sẽ tiếp tục nỗ lực để giảm thiểu vật liệu hạt nhân “chúng tôi sẽ giữ vững chính sách rằng không nên dự trữ plutonium mà không có mục đích cụ thể".

“Nỗ lực này liên quan đến việc loại bỏ hàng trăm kg vật liệu hạt nhân, thúc đẩy hơn nữa mục tiêu chung là giảm thiểu vật liệu HEU và plutonium phân tách trên toàn thế giới. Điều này sẽ giúp ngăn ngừa các tác nhân trái phép, tội phạm, hoặc những kẻ khủng bố sở hữu loại vật liệu nhạy cảm nguy hiểm này", tuyên bố chính thức từ Nhà Trắng.

Nhà Trắng cũng cho biết,  "lượng vật liệu hạt nhân này, một khi an toàn vận chuyển đến Mỹ, sẽ được gửi đến một cơ sở an toàn và chuyển thành các dạng khác ít nhạy cảm hơn".

Nhật Bản là quốc gia duy nhất trên thế giới từng là nạn nhân của vũ khí nguyên tử. Chính quyền Tokyo luôn khẳng định Nhật không sở hữu vũ khí hạt nhân và cam kết không bao giờ tìm cách sở hữu loại vũ khí hủy diệt hàng loạt này.

Minh Việt