Năm nay, các NXB tiếp tục chia thành 4 nhóm xuất bản lịch block gồm: Chính trị - xã hội; văn hóa - giáo dục; khoa học - công nghệ và nhóm nông nghiệp. Theo Cục XB, những đơn vị nào có đối tác liên kết vượt quá số lượng quy định thì nên đàm phán lại với đối tác theo xu hướng giảm dần theo đúng chỉ tiêu đã đề ra, nếu không phải đăng ký XB với nhiều NXB, chứ không nên vượt rào. Ông Nguyễn Kiểm, Cục trưởng Cục XB cho biết: “Các NXB đang gặp khó khăn lớn, nhiều NXB cả năm không XB nổi một cuốn sách, hay chỉ vài ba cuốn. Vì thế, kinh doanh lịch block là một cơ chế đặc thù, góp phần tạo nên đồng vốn cho các NXB để khắc phục khó khăn về kinh tế. Mùa lịch 2012, các cơ quan quản lý Nhà nước vẫn tiếp tục áp dụng việc dán tem để chống tình trạng in lậu. Loại tem này sẽ được áp dụng theo công nghệ số hóa”.

Khách hàng có thể lướt web, chọn mẫu mã mình thích ở các website: savina.com.vn, thegioilich.blogspot.com là có thể có ngay một cuốn lịch ưng ý giao tận nhà, mà không phải mất công ra sạp lựa chọn

Đồng thời, các NXB cơ bản sử dụng các mẫu mã đã phát hành như mọi năm, không đầu tư thiết kế các mẫu mới, nhằm hạn chế chi phí. Các mẫu lịch block 2012 đã được các nhóm làm lịch tự lựa chọn và quyết định xong, vì vậy, khách hàng lớn không thể yêu cầu những mẫu riêng cho mình.

Trước đây, khi còn độc quyền, các NXB tự liên kết với nhau, ấn định số lượng, mẫu mã, chia nhau làm, cùng nhau bán, chia nhau lợi nhuận. Lịch block lúc đó luôn được duy trì ở mức cung thấp hơn cầu để tạo khan hiếm. Cách làm này giúp các NXB thu lợi lớn từ việc bán lịch, vì lượng lịch sản xuất ra dư thừa, nhưng do các công ty hàng năm luôn đặt số lượng lớn nên chỉ cần sản xuất theo yêu cầu này là đã lãi ròng. Nay, việc phân bổ định mức, một mặt đã hạn chế lãng phí và giúp các NXB nhỏ có cơ hội làm lịch, mặt khác khiến các NXB phải cùng nhau hợp tác để tự thiết kế, in ấn và phát hành lịch thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào đối tác tư nhân như trước. Dù vậy, các “ông lớn” trong lĩnh vực XB vẫn ấm ức vì bị mất thị phần khổng lồ do không được phép sản xuất quá số lượng lịch được phép in ấn.

Theo ông Nguyễn Kiểm, một trở ngại lớn cho lịch block 2012 là giá thành. Những năm trước, giá lịch do cạnh tranh luôn ở mức vừa phải. Còn, năm nay giá lịch tăng từ 15 - 20% nhưng bù lại, việc in ấn lịch lậu được giảm đi trông thấy. Các cơ quan chức năng và NXB vừa kiểm soát được số lượng và chất lượng, nội dung của lịch. Còn trước đây, các NXB kinh doanh khá tự do và giao toàn quyền cho đối tác liên kết dưới hình thức “bán” giấy phép một cách vô tội vạ nên khó kiểm soát được số lượng, chỉ có thể kiểm soát được về mặt chất lượng và nội dung.

Mai Châu