(Thanh tra)- Mặc dù tụt hạng xuống thứ 14, nhưng thị trường bán lẻ Việt Nam vẫn đang được đánh giá là hấp dẫn. Trong đó, phần thắng trong cuộc chiến nội- ngoại lại đang nghiêng về các doanh nghiệp (DN) trong nước.
Ngoại từ từ
Năm 2008, khi thị trường bán lẻ Việt Nam được xếp vị trí thứ Nhất trong bảng xếp hạng những thị trường bán lẻ hấp dẫn, đã có tin đồn hãng bán lẻ nổi tiếng thế giới Wal Mart sẽ đổ bộ vào Việt Nam. Nhưng cho đến nay vẫn chưa thấy tăm tích của đại gia bán lẻ Hoa Kỳ này. Thị trường Việt Nam vẫn chỉ loanh quanh vài cái tên quen thuộc: Trung tâm thương mại (TTTM) Parkson của Malaysia; siêu thị: Metro (Đức), Big C (Pháp), Lotte Mart (Hàn Quốc); cửa hàng tiện ích Circle K, Family Mart, Ministop... Tuy nhiên, sức phát triển của những cái tên ngoại này vẫn còn khá khiêm tốn.
| "Các DN trong nước không thể cứ mãi đi theo mô hình siêu thị nhỏ. Hiện nay, ngoài siêu thị và cửa hàng tiện lợi, Co.opMart cũng sẽ đầu tư những TTTM có quy mô lớn hơn. Tuy nhiên, để DN nội không bị đuối sức trong cuộc cạnh tranh còn kéo dài với các "đại gia" bán lẻ ngoại với tiềm lực tài chính mạnh, những chính sách ưu đãi hợp lý của Nhà nước cũng trở thành một liều "dopping" giúp DN tận dụng được tối đa lợi thế sân nhà". Bà Nguyễn Thị Hạnh,
TGĐ Saigon Co.opMart |
Lý giải điều này, bà Dương Thị Quỳnh Trang, Giám đốc đối ngoại siêu thị Big C cho rằng, ở đây có những yếu tố khách quan, trong đó những khó khăn chung của nền kinh tế toàn cầu trong thời gian qua có thể làm thay đổi chiến lược phát triển của nhiều tập đoàn lớn, như tập trung củng cố các cơ sở có sẵn thay vì khai thác thị trường mới. Cho đến nay, sau 13 năm có mặt tại thị trường Việt Nam, Big C đã phát triển được chuỗi 14 đại siêu thị và TTTM trong cả nước. Big C cho biết, do đang đi theo mô hình đại siêu thị nên việc tìm kiếm mặt bằng khá khó khăn trong việc mở rộng hệ thống.
Tương tự, cũng khá lâu rồi, hệ thống Lotte Mart vẫn chưa khai trương thêm siêu thị mới. Các mô hình cửa hàng tiện lợi cũng đang chung số phận: Vắng khách, không phát triển mạnh như tuyên bố ban đầu khi gia nhập thị trường bán lẻ Việt Nam. Thí dụ Ministop khi bắt tay với Trung Nguyên để ra đời cửa hàng bán lẻ hiện đại, với cửa hàng đầu tiên vào tháng 5/2011. Dự kiến, 5 năm đầu đã phát triển thêm 100 cửa hàng và tối thiểu 500 cửa hàng trong 5 năm tiếp theo. Nhưng thực tế có đúng như kế hoạch hay không vẫn chưa có câu trả lời.
Nội tăng tốc
Bà nguyễn Thị Hạnh, Tổng Giám đốc Saigon Co.op cho rằng, một trong những lý do khiến thị trường bán lẻ Việt Nam tụt 14 hạng trong bảng xếp hạng do các DN trong nước đang ngày càng mạnh lên, trong khi sức mua của người tiêu dùng không thay đổi nhiều, nên khoảng trống không còn rộng rãi như năm 2008, chứ không phải thị trường bán lẻ nước ta kém hấp dẫn. Bà Hạnh nhấn mạnh, việc các tập đoàn bán lẻ nước ngoài chưa ồ ạt vào Việt Nam cũng là cơ hội để các DN trong nước phát triển nội lực cạnh tranh tốt hơn. Chỉ tính riêng Co.opMart năm 2010, đã phát triển mạng lưới 50 siêu thị đúng như kế hoạch đề ra. Năm nay, sẽ khai trương thêm ít nhất 10 siêu thị và 30 cửa hàng tiện lợi. Mới đây, Co.opMart còn kết hợp cùng Đài Truyền hình TP HCM cho ra đời kênh mua sắm qua truyền hình.
Nếu so sánh về kinh nghiệm cũng như tiềm lực tài chính, các DN trong nước không thể cạnh tranh với DN nước ngoài. Nhưng, do có thuận lợi hiểu văn hóa tiêu dùng của người Việt nên các kênh phân phối nội lại có vẻ đang thắng thế. Thường các siêu thị nội có quy mô nhỏ và vừa, nguồn hàng dồi dào, đi sâu vào các khu dân cư. Và người tiêu dùng cũng cảm thấy gần gũi khi đi vào những siêu thị nhỏ, tìm kiếm các mặt hàng dễ dàng như: Vinatex Mart, Hapro, Co.opMart... Hiện, tỷ lệ mua sắm của người tiêu dùng Việt Nam thông qua các siêu thị, cửa hàng tiện ích mới chỉ chiếm trung bình 18%. Tại Hà Nội, TP HCM, cũng mới chỉ dừng lại ở 20%. Theo dự báo, đến năm 2020 Việt Nam sẽ nỗ lực nâng con số này lên khoảng 35 - 40% người tiêu dùng sử dụng các kênh bán lẻ hiện đại.
Việc tìm đến các TTTM cao cấp để thỏa mãn nhu cầu của nhiều đối tượng trong gia đình từ ăn uống, vui chơi, giải trí đến mua sắm cũng sẽ trở thành xu hướng của tương lai gần, khi tình hình kinh tế nói chung có sự sáng sủa hơn. Đây cũng là địa điểm hấp dẫn thu hút được lượng khách du lịch đến tham quan mua sắm như một số nước trong khu vực. Tuy nhiên, có phát huy được tiềm năng, thế mạnh này hay không còn phụ thuộc nhiều vào sự quan tâm, hỗ trợ đầu tư đúng mức của Nhà nước.
Thanh Dung
