Đông nghịt nam phụ lão ấu tham dự Lễ hội Lồng Tồng (Định Hóa - Thái Nguyên) song bao nhiêu là khách chi tiêu nhiều?

Ông Trần Minh Đức, Phó Giám đốc Cty Du lịch Long Phú (Khánh Hòa) nói thẳng: Không tin tưởng lễ hội vì khâu tổ chức chẳng có gì chắc chắn cả. Chủ trương luôn có từ rất sớm song toàn nằm trên giấy tờ, công văn qua lại; đến lúc chuẩn bị thực hiện thì rất gấp gáp. Nhiều sự kiện giới thiệu hoành tráng, song lắm khi thực hiện rất úi xùi, khiến lữ hành bị mắng oan. 

Giám đốc Cty Du lịch Việt (TP Hồ Chí Minh) Trần Văn Long nhận xét: Tại nhiều sự kiện VH-TT&DL, sau lễ khai mạc hoành tráng và tốn kém, không ít sự kiện diễn ra như… cơm nguội!

Công bố thông tin quá muộn

Phó Giám đốc Cty Hanoi Redtours Nguyễn Công Hoan bực bội kể, có một số khách hỏi chương trình xem giải đua ngựa Bắc Hà 2012 từ khá sớm. Đầu tháng 4, Redtours đã hỏi một Phó Giám đốc Sở VH-TT&DL Lào Cai thời điểm tổ chức giải thì được trả lời “dự kiến vào 2 ngày 9 - 10/6, còn có thay đổi không thì chưa biết”!

Lữ hành phải đặt sớm vé tàu hỏa, phòng khách sạn khớp với lịch diễn ra sự kiện mà không biết đằng nào mà lần. Cuối cùng, do thông tin quá muộn và khách sạn ở Bắc Hà xác nhận phòng không chắc chắn, Redtours đành từ chối khách - một điều đau xót trong lúc thị trường suy giảm.

Trang web của Cty Dịch vụ Lữ hành Saigontourist có chào bán chùm tour nghỉ lễ 2/9 TP Hồ Chí Minh - Phan Thiết kết hợp xem lễ hội khinh khí cầu quốc tế đầu tiên tại Việt Nam. Dù đã sát ngày diễn ra sự kiện, nhà tổ chức vẫn không “dám” thông báo rõ từng thời điểm cụ thể đi đâu - xem gì, điểm nhấn của lễ hội… 

Ông Nguyễn Giang Nam, Tổ trưởng Tổ Kinh doanh và Phát triển khách lẻ - Phòng Du lịch nội địa của Saigontourist giải thích: Trong nhiều lễ hội, các chương trình hấp dẫn thay đổi liên tục khiến lữ hành chỉ dám giới thiệu thông tin chung chung! “Nếu biết sớm các thông tin, chắc chắn chúng tôi sẽ tự tin đặt nhiều chỗ hơn, mở bán nhiều tour hơn”, ông Trần Văn Long khẳng định.

Để xây dựng - chào bán tour nội địa thuận lợi nhất, lữ hành cần biết trước lịch trình, nội dung cụ thể của sự kiện khoảng 6 tháng. Nên nhớ, đó là thông tin thực sự cần thiết cho doanh nghiệp, chứ không phải cơ quan quản lý đưa ra vài gạch đầu dòng về tên sự kiện, ngày tháng diễn ra, địa điểm… rồi phán: “Có rồi đấy, bán tour đi”! 

Ông Trần Minh Đức phàn nàn không ít Festival Biển Nha Trang, Festival Hoa Đà Lạt còn 1 tháng nữa vẫn chưa rõ sự kiện A, B có chắc chắn tổ chức hay không? Trong một Festival Hoa Đà Lạt gần đây, Cty Long Phú trót tin Ban Tổ chức quảng cáo “Con đường hoa” đẹp lắm nên đưa khách từ Đà Lạt xuống đèo Pren xem. Thực tế, chẳng có gì hay ho cả. Hướng dẫn viên vừa đưa đoàn lộn lại Đà Lạt, vừa nghe khách mắng!

Cần “cầm đèn chạy trước ô tô”

Dù rất muốn, Giám đốc Điều hành Cty Du lịch Lotussia (Hà Nội) Nguyễn Mạnh Khương cho biết: Gần như chưa bao giờ lồng ghép được sự kiện VH-TT&DL vào tour phục vụ khách nước ngoài vì quá mệt mỏi, rủi ro. Không chỉ hay thay đổi vào phút chót, nhà tổ chức sự kiện ở Việt Nam còn có đặc điểm dễ dàng đột ngột hủy một vài nội dung. Do đó, lữ hành rất dễ mất uy tín với đối tác và khách, thậm chí bị đòi bồi thường mà không biết kêu ai! Trong khi đó, ở Việt Nam có quá nhiều điểm du lịch hấp dẫn cần tới, cái gì cũng mới lạ với khách nên lữ hành chẳng dại gì gợi ý đi xem lễ hội!

Theo quy luật quốc tế, vào tháng 8 - 9 hằng năm, lữ hành Việt Nam phải gửi sản phẩm, giá của cả năm sau cho đối tác nước ngoài để kịp chào bán cho khách. Ông Trương Ngọc Thiện, đại diện Cty Du lịch Lạc Hồng Voyages (TP Hồ Chí Minh) cho biết, thông thường sớm nhất 1 tháng trước khi sự kiện diễn ra, Lạc Hồng mới biết nội dung chi tiết, khác biệt so với những kỳ trước... Hậu quả là các bên buộc phải chấp nhận làm tour “kiểu Việt Nam”: Ban đầu lữ hành Việt Nam gửi trước chương trình dự kiến cho đối tác hoặc khách, sau đó lần mò được cái gì mới thì bổ sung thêm. Nhưng, trang web của ban tổ chức ít cập nhật thông tin mới, nên lữ hành phải chủ động gọi điện trực tiếp hỏi.

Công bố chậm thông tin chi tiết về Festival Huế 2012, khách quốc tế đã mua tour số mấy sẽ ngẫu nhiên chứng kiến sự kiện, chứ không được chủ động lựa chọn.

Một khảo sát thị trường của Tập đoàn Thẻ thanh toán Visa thực hiện năm 2011 đối với 271 khách du lịch nước ngoài đã tới Việt Nam cho thấy một trùng hợp thú vị: Khách mất khoảng 3 tháng để lập kế hoạch và tìm kiếm thông tin về chuyến đi, lâu hơn so với lựa chọn các điểm đến khác. Do đó, chi phí chuẩn bị thậm chí còn cao hơn cả số tiền chi tiêu… “Nếu ban tổ chức cử một đầu mối cung cấp thông tin sớm trong một lần và chịu trách nhiệm về tính xác thực chúng tôi sẽ đỡ tốn công sức tư vấn cho đối tác và khách. Đồng thời giúp khách quyết định nhanh chương trình sẽ mua”, ông Trương Ngọc Thiện nói. 

Còn ông Trần Minh Đức nhấn mạnh: Trong lĩnh vực du lịch, doanh nghiệp rất cần cơ quan quản lý “cầm đèn chạy trước ô tô” như cách Thái Lan, Campuchia tổ chức sự kiện. Họ lập kế hoạch chi tiết trước 1 năm với các doanh nghiệp dịch vụ du lịch tham gia, địa phương đăng cai sự kiện hỗ trợ tối đa doanh nghiệp nhằm thu hút khách… 

Ông Nguyễn Mạnh Khương băn khoăn: Với cách tổ chức như hiện nay, nhiều lễ hội chỉ phục vụ nhân dân địa phương, khách mời là chính nên rất lãng phí! Kết thúc sự kiện, ban tổ chức luôn hoan hỉ công bố số lượng người tham dự rất đẹp song chẳng mấy đáng tin cậy. Không ai được biết trong đó, bao nhiêu % là khách mời (địa phương bao toàn bộ chi phí ăn ngủ), dân sở tại (chi tiêu ít), khách du lịch (chi tiêu nhiều)?

Quan khách “giật phòng” du khách

Ông Nguyễn Giang Nam chán nản đưa ra nhận xét: “Đôi khi, lễ hội làm hại du lịch”! Tại những địa phương có ít cơ sở lưu trú cao cấp, ban tổ chức đến phút chót thường chỉ đạo khách sạn 3 sao trở lên phải dành phòng phục vụ khách mời, bất chấp lữ hành đã đặt phòng trước đó 5 - 6 tháng cho khách Việt kiều. 

“Lúc đó, khách sạn xin lỗi lữ hành, rồi chúng tôi xin lỗi khách nhưng không được chấp nhận thì rất mất uy tín. Khách phản ứng cũng dễ hiểu vì tập quán của nước ngoài là ai đặt dịch vụ trước được ưu tiên”, ông Nguyễn Mạnh Khương phàn nàn.

Người viết bài chứng kiến nhiều nhà tổ chức tour lắc đầu nhìn nhau khi nghe lãnh đạo Sở VH-TT&DL Sơn La giới thiệu Ngày hội Văn hóa các Dân tộc Mộc Châu 2011 (hằng năm tổ chức vào dịp Quốc khánh) rồi thành thật: “Cơ sở lưu trú tại thị trấn chỉ đủ phục vụ khách mời”!

Phó giám đốc một doanh nghiệp lữ hành cho rằng, sự kiện trên trùng vào dịp đồng bào dân tộc nhiều tỉnh Tây Bắc tập trung rất đông về trung tâm Mộc Châu chơi Tết Độc lập của người Mông. Ông này phân tích, từ tháng 9 là kết thúc mùa du lịch hè nên hiệu quả quảng bá du lịch Mộc Châu của Ngày hội dễ bị chìm. Nếu UBND tỉnh Sơn La cân nhắc tổ chức Ngày hội quy mô lớn vào “kỳ nghỉ vàng” 30/4 - 1/5 sẽ vừa tránh quá tải, lại tạo “cú huých” tốt về mặt truyền thông ngay trước thềm mùa cao điểm hè.

Ông Nguyễn Công Hoan đánh giá Cuộc thi Pháo hoa Quốc tế Đà Nẵng là lễ hội hấp dẫn nhất đối với khách du lịch nội địa. Nhưng khổ nỗi, diễn ra đúng dịp lễ 30/4 khiến “cao điểm chồng cao điểm”, giá phòng lưu trú tăng vọt 2 - 3 lần khiến cả khách lẫn lữ hành đều choáng váng. 

“Tại sao UBND TP không tổ chức thi pháo hoa vào Ngày Giải phóng Đà Nẵng 29/3 cho đỡ đông? Trong bối cảnh nhu cầu du lịch giảm sút, thay vì hàng loạt liên hoan du lịch biển nhè vào dịp 30/4 để tổ chức, Bộ VH-TT&DL nên điều phối các địa phương phân bổ tổ chức sự kiện du lịch tránh trùng lặp về thời điểm”, đại diện Redtours đề nghị.

Đức Minh - Tiến Ngân