Ông Nguyễn Văn Lý, Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng (NH) Chính sách xã hội (CSXH) Việt Nam cho biết, theo thống kê, cả nước hiện có hơn 1,5 triệu hộ cận nghèo. Trong đó, hiện có 0,8 triệu hộ đã thoát nghèo, nhưng đang còn dư nợ chương trình hộ nghèo với tổng dư nợ khoảng 11.000 tỷ đồng; 0,7 triệu hộ còn lại đã thoát nghèo và hiện gần như chưa được tiếp cận với vốn ưu đãi. Với số hộ đang còn dư nợ thì vẫn tiếp tục sử dụng vốn, khi đến kỳ hạn trả nợ được chuyển sang cho vay đối với tín dụng hộ cận nghèo. NH CSXH sẽ thu hồi vốn vay tới hạn từ những hộ nghèo đã thoát nghèo để chuyển sang cho vay đối với 0,7 triệu hộ cận nghèo.

Dự kiến nguồn vốn cho vay hộ cận nghèo trong năm nay khoảng 10.800 tỷ đồng, trong đó có khoảng 8.000 tỷ đồng thu được từ vốn tới hạn trả của hộ nghèo đã thoát nghèo. Từ nay đến cuối năm, sẽ cho vay mới khoảng 3.000 tỷ đồng đối với hộ cận nghèo. Từ năm 2014, NH sẽ xây dựng kế hoạch vốn tín dụng, trong đó có tín dụng cho hộ cận nghèo để Chính phủ duyệt.

Ông Bùi Quang Vinh, Giám đốc NH CSXH của Hà Nội cho biết, chương trình giải quyết việc làm thông qua hệ thống NH này đang có dư nợ khoảng 1.000 tỷ đồng trong năm 2012. Trong bối cảnh kinh tế khó khăn, nguồn vốn tín dụng ưu đãi thực sự đang là phao cứu sinh cho người nông dân nghèo. Tuy nhiên, các hộ vừa thoát nghèo như người vừa ốm dậy, tiềm lực kinh tế còn yếu, nếu không tiếp tục dành nguồn vốn cho nhóm đối tượng này vay để đầu tư làm ăn hiệu quả, khó có thể tránh tái nghèo.

 Theo thống kê thực trạng các hộ vừa thoát nghèo năm 2012 cho thấy, có tới hơn 30% số hộ (tương đương với khoảng hơn 10.000 hộ) có nguy cơ tái nghèo và cần tiếp sức bằng cho vay vốn để chống tái nghèo. Vì vậy, theo tính toán ban đầu, nguồn vốn cho nhóm đối tượng này cần bổ sung khoảng hơn 200 tỷ đồng trong năm 2013.

Ông Nguyễn Văn Lý khẳng định, thực hiện nhiệm vụ Thủ tướng Chính phủ giao, trước hết, NH CSXH Việt Nam sẽ cố gắng bảo đảm đủ vốn để đáp ứng nhu cầu vay của các hộ cận nghèo. Đồng thời, hệ thống chi nhánh của NH sẽ triển khai giải ngân đúng đối tượng, với thủ tục thuận lợi nhất, để các hộ cận nghèo nhanh chóng tiếp cận nguồn vốn ưu đãi của Chính phủ để đầu tư sản xuất kinh doanh, vươn lên thoát nghèo bền vững.

Ngoại trừ lãi suất thì tín dụng cho hộ cận nghèo được hưởng toàn bộ ưu đãi của tín dụng đối với hộ nghèo và các đối tượng chính sách khác như vay không thế chấp; được phục vụ thủ tục miễn phí tại địa phương; được cung cấp một số dịch vụ khác của NH CSXH, tổ nhóm… Lãi suất cho vay đối với hộ cận nghèo không vượt quá 130% lãi suất cho vay đối với hộ nghèo.

Theo tính toán, lãi suất cho vay đối với hộ cận nghèo vào khoảng 10,14%/năm. Mức lãi suất này gần tiếp cận với lãi suất thị trường (khoảng 12 - 15%/năm). Đưa ra mức lãi suất này, cơ quan đề xuất trù tính được 2 cái lợi. Thứ nhất, mức lãi suất làm giảm sức ép đối với người vay cũng như nguồn vốn. Hộ vay phải cân nhắc, quyết định có vay hay không, vay khi nào, có trách nhiệm cao đối với đồng vốn. Thứ hai, mức lãi suất tiệm cận lãi suất thị trường sẽ làm nản lòng những người lợi dụng chương trình… Mức vay tối đa đối với hộ cận nghèo là 30 triệu đồng. Chu kỳ vay tùy theo đối tượng cây, con, mô hình sản xuất. Nếu cây trồng hàng năm thì chu kỳ vay tối thiểu là 1 năm. Nếu đầu tư chăn nuôi gia súc, trồng cây công nghiệp thì chu kỳ vay có thể từ 3 - 7 năm.

Hiện cả nước còn hơn 1,5 triệu hộ cận nghèo, tỷ lệ hộ tái nghèo hàng năm còn cao. Đây là những đối tượng “mong manh”, tiềm lực kinh tế vẫn còn non yếu và chỉ cần một trận dịch bệnh, một đợt thiên tai là họ có thể tái nghèo. Việc Thủ tướng Chính phủ vừa ký quyết định về tín dụng đối với hộ cận nghèo, theo đó, hộ cận nghèo sẽ được vay vốn ưu đãi của từ ngày 16/4/2013 sẽ mở ra nhiều cơ hội thoát nghèo bền vững cho nông dân, góp phần thực hiện chính sách an sinh xã hội.

Minh Trần