Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng. Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Trong bối cảnh kinh tế thế giới biến động khó lường, Chính phủ đã xác định một lộ trình giải pháp mang tính đột phá, chuyển dịch mạnh mẽ từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo phát triển, lấy sự quyết liệt trong thực thi làm thước đo cao nhất.

Siết chặt kỷ cương và tối ưu hóa nguồn lực đầu tư

Để một cỗ máy kinh tế khổng lồ vận hành với tốc độ tăng trưởng trên 10%, yêu cầu tiên quyết là sự đồng bộ và kỷ luật thép trong bộ máy hành chính. Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã đưa ra thông điệp đanh thép, yêu cầu thay đổi toàn diện phương thức làm việc từ Trung ương đến địa phương. Thủ tướng nhấn mạnh, trong kỷ nguyên vươn mình, không có chỗ cho sự do dự, né tránh hay tư duy làm việc cầm chừng.

Chiều 9/4, tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, chỉ đạo về nhiệm vụ trọng tâm giai đoạn 2026-2030, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định, phải thống nhất tư duy, nhận thức, khát vọng và hành động để thực hiện bằng được mục tiêu tăng trưởng kinh tế 'hai con số'. Các Bộ trưởng, trưởng ngành, Chủ tịch UBND cấp tỉnh và đề nghị các đồng chí Bí thư, Ban thường vụ các tỉnh ủy, thành ủy tập trung lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt trên tinh thần "Lựa chọn đúng-Triển khai nhanh-Làm đến nơi, đến chốn-Đo lường bằng kết quả và trực tiếp chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện", Thủ tướng nhấn mạnh.

Cụ thể hóa tinh thần quyết tâm này, Chính phủ đã ban hành lộ trình thực thi chi tiết ngay trong tháng 4/2026. Theo đó, các bộ, ngành và địa phương phải hoàn tất hướng dẫn phân bổ vốn dựa trên kết quả đầu ra, đảm bảo mọi khoản đầu tư đều được hạch toán kinh tế - xã hội và đánh giá hiệu quả thực tế.

Để tạo đột phá, cơ cấu chi ngân sách được điều chỉnh mạnh mẽ: tỷ trọng chi đầu tư phát triển tăng lên mức 40% tổng chi ngân sách Nhà nước. Đồng thời, Chính phủ thực hiện siết chặt quản lý đầu tư công bằng cách cắt giảm tối thiểu 30% số lượng dự án sử dụng vốn ngân sách (cả trung ương và địa phương) so với giai đoạn trước, nhằm tập trung nguồn lực, tránh tình trạng đầu tư dàn trải.

Song song với đó, việc huy động và tối ưu hóa nguồn lực được xác định là giải pháp then chốt để đạt mục tiêu tăng trưởng "hai con số". Chính phủ đặt chỉ tiêu tăng thu ngân sách 10%, đồng thời triệt để thực hiện kỷ cương tài chính thông qua việc tiết kiệm trên 10% chi thường xuyên và nỗ lực cắt giảm thêm 5% nhằm dồn toàn lực cho các mục tiêu phát triển chiến lược.

Việc quyết liệt tiết giảm chi thường xuyên để tập trung nguồn lực cho đầu tư phát triển không đơn thuần là giải pháp tình thế, mà là chiến lược cốt lõi nhằm giảm áp lực nợ công một cách bền vững. Thông qua việc cắt giảm các khoản chi phí hành chính, hội nghị và vận hành bộ máy, Chính phủ có thể gia tăng nguồn "nội lực" để tái đầu tư vào hệ thống hạ tầng chiến lược, từ đó giảm thiểu sự phụ thuộc vào các khoản vay mới.

Kiến tạo không gian mới

Tiếp nối tinh thần quyết liệt của Thủ tướng, các giải pháp cụ thể về mặt pháp lý đã được Chính phủ trình Quốc hội nhằm tháo gỡ dứt điểm các "điểm nghẽn" đang cản trở dòng chảy nguồn lực. Thể chế không chỉ là công cụ quản lý mà phải trở thành đòn bẩy cho sự bứt phá.

Tại kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI mới đây, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng đã trình bày lộ trình cải cách mang tính "xoay trục", xác định tập trung hoàn thiện thể chế phát triển đồng bộ, hiện đại, cạnh tranh; chuyển mạnh phương thức quản lý nhà nước từ 'tiền kiểm' sang 'hậu kiểm'. Nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật; hoàn thiện các tiêu chuẩn, quy chuẩn, định mức kinh tế - kỹ thuật nhằm tháo gỡ căn bản các rào cản pháp luật để phát triển nền kinh tế số và đầu tư kinh doanh. Năm 2026, Việt Nam quyết tâm cắt giảm tối thiểu 50% chi phí và thời gian tuân thủ thủ tục hành chính so với năm 2024.

Bên cạnh cải cách hành chính, giải pháp trọng tâm là đa dạng hóa các kênh dẫn vốn, phát triển thị trường vốn thành kênh huy động dài hạn thực chất, đồng thời hiện đại hóa và xử lý dứt điểm các yếu kém trong hệ thống tín dụng để đảm bảo an toàn hệ thống. Đây là bước đi chiến lược nhằm đảm bảo an ninh tài chính quốc gia trong khi vẫn duy trì được nguồn vốn khổng lồ cho các đại dự án như đường sắt tốc độ cao hay hạ tầng năng lượng sạch.

Dù khát vọng tăng trưởng rất lớn, nhưng Chính phủ vẫn kiên định với nguyên tắc: Tăng trưởng phải đi đôi với bền vững. Việc đạt mức tăng trưởng trên 10% không được phép gây ra những bất ổn về lạm phát hay nợ công. Một điểm sáng trong các giải pháp của Chính phủ giai đoạn này là tư duy xem dữ liệu là tài nguyên. Việt Nam dự kiến vận hành thí điểm sàn giao dịch dữ liệu, tài sản mã hóa và tài sản kỹ thuật số từ quý II/2026. Đây là bước đi táo bạo nhằm chiếm lĩnh các lĩnh vực kinh tế tương lai.

Việc hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai, y tế, giáo dục không chỉ giúp tinh gọn bộ máy mà còn là nền tảng để doanh nghiệp khai thác, tạo ra các dịch vụ giá trị cao. Đồng thời, việc phát triển thị trường tín chỉ carbon sẽ giúp Việt Nam vừa thực hiện cam kết quốc tế về biến đổi khí hậu, vừa tạo ra nguồn thu mới từ kinh tế xanh.

Tăng trưởng vì chất lượng sống của người dân

Đánh giá về tính khả thi của hệ thống giải pháp này, GS.TS Hoàng Văn Cường, Ủy viên Ủy ban Kinh tế Tài chính Quốc hội khóa XV nhận định, thay vì ưu tiên tăng trưởng bằng mọi giá, nền kinh tế cần chấp nhận những điều chỉnh phù hợp để duy trì sự ổn định. Ông cho rằng nhiệm vụ trọng tâm hiện nay là củng cố "kiềng ba chân" vĩ mô, bao gồm: ổn định tiền tệ, kiểm soát lạm phát và giữ tỷ giá ở mức phù hợp. Đây được xem là nền tảng cốt lõi giúp nhà đầu tư an tâm về môi trường kinh doanh, tránh được các tác động tiêu cực từ biến động thị trường. Vị chuyên gia này tin rằng khi nền tảng vĩ mô vững chắc, các mục tiêu tăng trưởng sẽ đạt được một cách thực chất và bền vững hơn.

Từ góc nhìn quản lý, bà Phạm Thị Thanh Tâm, Phó Vụ trưởng Vụ Các định chế tài chính (Bộ Tài chính) khẳng định hiệu quả sử dụng vốn là yếu tố quyết định xuyên suốt mọi giải pháp. Theo bà, để dòng vốn đầu tư trở thành động lực tăng trưởng bền vững, các nhiệm vụ cấp bách cần thực hiện bao gồm: tiếp tục cải cách thể chế, triệt để cắt giảm thủ tục hành chính, tối ưu hóa quy trình phê duyệt dự án và đảm bảo tính ổn định của các chính sách.

Đồng quan điểm về tính thực thi của chính sách, ông Phạm Đình Đoàn, Chủ tịch Tập đoàn Phú Thái nhận định mục tiêu tăng trưởng hai con số đang tạo ra động lực lớn cho cộng đồng doanh nghiệp nhờ yêu cầu thay đổi triệt để về tư duy quản lý nhà nước. Theo ông, Việt Nam hiện hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi để bứt phá như độ mở nền kinh tế cao, thị trường quy mô lớn và nội lực mạnh mẽ từ đội ngũ doanh nhân. Tuy nhiên, để hiện thực hóa các chỉ tiêu này, ông Đoàn cho rằng hệ thống chính sách không thể chỉ dừng lại ở mức khuyến khích hay tháo gỡ khó khăn đơn thuần, thay vào đó phải mang tính chiến lược, có chiều sâu và lộ trình thực thi cụ thể hơn.

Hệ thống giải pháp cho giai đoạn 2026-2030 là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa ý chí chính trị từ cấp cao nhất với những bước đi khoa học, thực tiễn. Sự quyết liệt của Chính phủ và những đánh giá khách quan của các chuyên gia đã phác họa nên một lộ trình khả thi. Với tinh thần "Lựa chọn đúng - Triển khai nhanh", Việt Nam đang sẵn sàng biến khát vọng tăng trưởng hai con số thành hiện thực, đưa đất nước vững vàng bước vào kỷ nguyên vươn mình.

Sau tất cả, thước đo cuối cùng của mọi nỗ lực tăng trưởng là phục vụ Nhân dân. Tăng trưởng bền vững giúp chất lượng cuộc sống của mỗi người dân được nâng cao, công bằng xã hội được đảm bảo và một môi trường sống trong lành cho thế hệ mai sau.