(Thanh tra) - Thực tiễn cho thấy, đối thoại công khai sẽ phát huy hiệu quả tốt hơn khi có sự phối hợp chặt chẽ giữa Trung ương và địa phương. Khi các cấp cùng tham gia, cùng làm rõ nội dung và cùng theo dõi kết quả, nhiều vụ việc phức tạp đã được xử lý dứt điểm, hạn chế tình trạng kéo dài qua nhiều cấp.
Trong bối cảnh nhiều vụ việc khiếu nại liên quan đến nhiều cấp, nhiều cơ quan, việc tổ chức đối thoại công khai không thể thực hiện tách rời giữa các cấp. Khi Trung ương và địa phương cùng tham gia, quá trình trao đổi trở nên đầy đủ, thông tin được thống nhất và trách nhiệm được xác định rõ. Đây là điều kiện quan trọng để mỗi cuộc đối thoại đi đến kết quả cụ thể, không dừng ở trao đổi chung.
Theo ông Trần Hồng Cẩn, Phó Vụ trưởng Vụ Dân nguyện và Giám sát, Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội, qua công tác giám sát việc giải quyết khiếu nại, có thể nhận thấy nhiều vụ việc kéo dài không phải do thiếu quy định pháp luật, mà do quá trình tổ chức thực hiện giữa các cấp chưa thống nhất. Khi thông tin chưa đầy đủ hoặc cách hiểu chưa đồng nhất, việc xử lý sẽ gặp khó khăn và dễ phát sinh khiếu nại tiếp theo.
Từ thực tiễn đó, ông cho rằng đối thoại công khai cần được tổ chức theo hướng có sự phối hợp giữa Trung ương và địa phương. Khi các cơ quan liên quan cùng tham gia, toàn bộ nội dung vụ việc được trình bày đầy đủ, từ quá trình xử lý tại địa phương đến các quy định, hướng dẫn ở cấp trên. Những nội dung còn khác nhau được trao đổi trực tiếp và làm rõ ngay trong buổi đối thoại.
Ông Trần Hồng Cẩn nhấn mạnh rằng sự tham gia của các cơ quan Trung ương giúp bảo đảm tính thống nhất trong cách áp dụng pháp luật. Trong nhiều trường hợp, người dân chưa đồng thuận do chưa hiểu rõ quy định hoặc chưa nắm đầy đủ căn cứ. Khi được giải thích trực tiếp từ cả hai cấp, mức độ hiểu và đồng thuận sẽ cao hơn, từ đó giảm khiếu nại tiếp theo.
Bên cạnh đó, quá trình phối hợp cũng giúp các cơ quan Trung ương nắm sát thực tiễn tại địa phương. Những khó khăn, vướng mắc trong quá trình giải quyết được phản ánh trực tiếp, không qua nhiều khâu trung gian. Trên cơ sở đó, việc đánh giá tình hình sẽ chính xác hơn và kịp thời hơn, đồng thời tạo điều kiện để hoàn thiện cơ chế, chính sách và hướng dẫn thực hiện.
Theo ông, đối thoại công khai còn là một kênh trực tiếp để kiểm tra chất lượng giải quyết khiếu nại. Khi nội dung vụ việc được trình bày đầy đủ, có đối chiếu hồ sơ và trao đổi cụ thể, việc đánh giá sẽ sát thực tế hơn so với chỉ dựa vào báo cáo. Những điểm chưa phù hợp, nếu có, sẽ được nhận diện ngay trong quá trình đối thoại.
Ông Trần Hồng Cẩn cho rằng khi có sự phối hợp chặt chẽ giữa Trung ương và địa phương, trách nhiệm của từng cơ quan được xác định rõ ngay trong buổi đối thoại. Mỗi nội dung đều có cơ quan chịu trách nhiệm cụ thể, tránh tình trạng chồng chéo hoặc đùn đẩy. Đây là yếu tố quan trọng giúp rút ngắn thời gian xử lý và hạn chế khiếu nại kéo dài.
Từ góc độ chỉ đạo thực tiễn, ông Phạm Thế Sự, Phó Trưởng Ban Tiếp công dân Trung ương cho rằng, đối thoại công khai cần gắn chặt với kết quả cụ thể, không dừng lại ở việc trao đổi nội dung. Theo ông, nếu đối thoại chỉ dừng ở việc trình bày và giải thích mà không đi đến kết luận rõ ràng, thì hiệu quả giải quyết sẽ không được bảo đảm.
Ông nhấn mạnh rằng mỗi cuộc đối thoại cần xác định rõ 3 nội dung chính gồm nội dung vụ việc, căn cứ pháp lý và hướng xử lý. Trên cơ sở đó, phải làm rõ cơ quan chịu trách nhiệm, nội dung công việc cụ thể và thời hạn hoàn thành. Khi các yếu tố này được xác định rõ, việc tổ chức thực hiện sẽ có căn cứ và có thể kiểm tra, giám sát.
Theo ông Phạm Thế Sự, trong một số trường hợp, đối thoại đã được tổ chức nhưng chưa đạt hiệu quả do kết luận chưa cụ thể hoặc chưa gắn với trách nhiệm rõ ràng. Sau buổi đối thoại, các nội dung chưa được triển khai đầy đủ, dẫn đến vụ việc vẫn tiếp tục kéo dài. Điều này cho thấy đối thoại phải gắn với cơ chế theo dõi chặt chẽ, không dừng ở khâu tổ chức.
Ông cho rằng sau đối thoại cần thiết lập ngay việc theo dõi tiến độ thực hiện các nội dung đã thống nhất. Trung ương có trách nhiệm theo dõi, đôn đốc và hướng dẫn, còn địa phương phải chủ động tổ chức thực hiện và báo cáo kết quả. Khi các bước này được thực hiện đồng bộ, tiến độ xử lý sẽ rõ ràng và trách nhiệm của từng cơ quan sẽ được thể hiện cụ thể.
Ông cũng nhấn mạnh rằng đối thoại không phải là bước kết thúc của quá trình giải quyết khiếu nại, mà là cơ sở để triển khai các nội dung đã thống nhất. Nếu không tổ chức thực hiện đến cùng, hiệu quả của đối thoại sẽ không được bảo đảm.
Theo ông Phạm Thế Sự, khi đối thoại được tổ chức đúng, có kết luận rõ và được theo dõi đầy đủ, hiệu quả giải quyết sẽ nâng lên rõ rệt. Người dân hiểu rõ nội dung, cơ quan Nhà nước thực hiện đúng trách nhiệm và toàn bộ quá trình xử lý trở nên minh bạch, thống nhất, hạn chế phát sinh khiếu nại tiếp theo.
