Thanh tra tỉnh Nghệ An chỉ ra nhiều công trình ở xã Tràng Sơn (cũ) chưa thể quyết toán. Ảnh: Tiến Hùng

Nhiều công trình triển khai khi chưa đủ thủ tục

Theo Kết luận thanh tra số 141/KL-TTR ngày 26/8/2026, của Thanh tra tỉnh Nghệ An đã chỉ ra những khuyết điểm, vi phạm, đối với công trình nhà để xe Trường THCS xã Tràng Sơn, UBND xã Tràng Sơn (cũ) đề xuất chủ trương đầu tư thực hiện dự án khi chưa lập, thẩm định báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư theo quy định tại Điều 27 Luật Đầu tư công năm 2019.

Công trình chưa hoàn thành các trình tự, thủ tục theo quy định nhưng đã triển khai thi công, vi phạm quy định của pháp luật về đầu tư công, xây dựng, đấu thầu và các văn bản pháp luật có liên quan. Trách nhiệm chính thuộc về ông Lê Đình Thông, nguyên Chủ tịch UBND xã Tràng Sơn và các tổ chức, cá nhân thuộc UBND xã Tràng Sơn cũ có liên quan.

Đối với 8 công trình đường giao thông nông thôn, Thanh tra tỉnh Nghệ An kết luận UBND huyện Đô Lương và UBND xã Tràng Sơn buông lỏng quản lý, thiếu trách nhiệm, không thực hiện đúng quy định trong phân bổ, quản lý, sử dụng xi măng được hỗ trợ, dẫn đến nguy cơ lãng phí, thất thoát.

Trách nhiệm thuộc về ông Nguyễn Trọng Hợi, nguyên Trưởng phòng Kinh tế và Hạ tầng huyện Đô Lương (nay là Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Văn Hiên); ông Trần Ngọc Thuận, nguyên Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Đô Lương; ông Lê Đình Thông, nguyên Chủ tịch UBND xã Tràng Sơn và các tổ chức, cá nhân có liên quan.

Có dấu hiệu làm giả hồ sơ để hợp thức hóa hồ sơ

Về hồ sơ pháp lý của dự án, qua kiểm tra, đối chiếu trên hệ thống VNPT iOffice UBND xã Tràng Sơn, nhận thấy tờ trình và quyết định phê duyệt chủ trương đầu tư không được ban hành trên hệ thống; các quyết định còn lại có cùng số, ký hiệu, thời gian ban hành nhưng nội dung không liên quan đến việc triển khai thực hiện các công trình nói trên.

Như vậy, có dấu hiệu làm giả hồ sơ, tài liệu Nhà nước để hợp thức hóa hồ sơ, gồm: Nghị quyết của HĐND xã; các quyết định về chủ trương đầu tư, phê duyệt báo cáo kinh tế - kỹ thuật, chỉ định thầu, thành lập ban giám sát, ban quản lý dự án.

Việc triển khai thực hiện giai đoạn chuẩn bị đầu tư các công trình khi chưa được quyết định chủ trương đầu tư, chưa được thẩm định báo cáo kinh tế - kỹ thuật nhưng đã thực hiện xây dựng là vi phạm quy định tại Điều 56 Luật Xây dựng năm 2014 (sửa đổi, bổ sung tại khoản 13, khoản 14 Điều 1 Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xây dựng năm 2020); điểm b khoản 1 Điều 5 Quy định ban hành kèm theo Quyết định số 41/2017/QĐ-UBND ngày 5/4/2017 của UBND tỉnh về thực hiện hành vi bị nghiêm cấm theo quy định tại Điều 12 Luật Xây dựng năm 2014, Điều 16 Luật Đầu tư công năm 2019.

Giai đoạn thực hiện đầu tư, tổ chức lựa chọn nhà thầu khi chưa xác định được nguồn vốn; vi phạm nguyên tắc ký kết hợp đồng; nhà thầu không đủ điều kiện năng lực hoạt động xây dựng; cho phép triển khai thi công khi chưa đủ điều kiện khởi công; yêu cầu tổ chức, cá nhân tự bỏ vốn đầu tư khi dự án chưa được quyết định chủ trương đầu tư, chưa được phê duyệt, dẫn tới nợ đọng vốn của nhà thầu.

Các vi phạm trên trái với Điều 107 Luật Xây dựng năm 2014 (sửa đổi tại khoản 39 Điều 1 Luật Xây dựng sửa đổi năm 2020), trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật về đấu thầu và thuộc các hành vi bị nghiêm cấm tại khoản 9 Điều 89 Luật Đấu thầu năm 2013, Điều 12 Luật Xây dựng năm 2014, Điều 16 Luật Đầu tư công năm 2019.

UBND xã Tràng Sơn buông lỏng quản lý, thiếu trách nhiệm trong công tác đầu tư xây dựng cơ bản, thực hiện không đúng trách nhiệm của chủ đầu tư theo quy định tại Điều 14 Nghị định số 06/2021/NĐ-CP ngày 26/1/2021 của Chính phủ.

Giai đoạn kết thúc đầu tư, hồ sơ pháp lý của 8 công trình chưa bảo đảm, chưa đầy đủ theo quy định. Do vậy, chưa đủ căn cứ để xác định tổng mức đầu tư, khối lượng hoàn thành và công nợ phải thanh toán. Trách nhiệm để xảy ra các sai phạm nêu trên thuộc về ông Lê Đình Thông, nguyên Chủ tịch UBND xã Tràng Sơn và các tổ chức, cá nhân thuộc UBND xã Tràng Sơn cũ có liên quan.

Nhiều sai phạm tại 83 công trình sửa chữa nhỏ

Đối với 83 công trình sửa chữa nhỏ, việc lập kế hoạch, bố trí nguồn kinh phí, quản lý, sử dụng nguồn kinh phí do Nhân dân đóng góp để thực hiện 19 công trình theo Đề án dồn điền, đổi thửa còn nhiều tồn tại. Hồ sơ không đầy đủ, số liệu thiếu tính chính xác; không có căn cứ đối chiếu, xác định chính xác tổng số tiền thu, chi, sổ quỹ; không hạch toán, theo dõi vào sổ sách kế toán; không quyết toán cuối năm tài chính; không nộp vào tài khoản Kho bạc để quản lý mà thực chi tiền mặt tại đơn vị. Những tồn tại này có dấu hiệu né tránh sự kiểm soát của Kho bạc Nhà nước và vi phạm quy định về kế toán, quản lý ngân sách, hoạt động tài chính của cấp xã.

Đối với 64 công trình sửa chữa nhỏ thường xuyên, UBND xã không xây dựng, phê duyệt kế hoạch bảo dưỡng, sửa chữa; các công trình không có trong dự toán ngân sách hằng năm được cấp có thẩm quyền phê duyệt; thực hiện nhiệm vụ chi khi chưa có nguồn kinh phí, làm phát sinh nợ đọng, vi phạm nguyên tắc quản lý ngân sách quy định tại Điều 8 Luật Ngân sách Nhà nước năm 2015.

Quá trình triển khai thực hiện vi phạm quy định của pháp luật về xây dựng, đấu thầu trong công tác lựa chọn nhà thầu, ký kết hợp đồng khi chưa xác định được nguồn vốn, gây nợ đọng vốn của nhà thầu; quản lý chất lượng, thi công, nghiệm thu không bảo đảm sự minh bạch, chính xác và có dấu hiệu cố tình chia nhỏ các gói thầu dưới 50 triệu đồng để đơn giản hóa hồ sơ, né tránh kiểm soát chi của Kho bạc Nhà nước.

Đối với công tác hạch toán kế toán, các công trình không được hạch toán, theo dõi công nợ và thanh quyết toán theo quy định tại các Thông tư của Bộ Tài chính: số 86/2011/TT-BTC ngày 17/6/2011; số 92/2017/TT-BTC ngày 18/9/2017; số 65/2021/TT-BTC ngày 29/7/2021; vi phạm chế độ kế toán hành chính, sự nghiệp và các yêu cầu, nguyên tắc, hành vi bị nghiêm cấm của pháp luật về kế toán.

Về xác định khối lượng thực tế thi công, hồ sơ không đầy đủ, thời gian kéo dài, tính chất công trình chủ yếu đắp đất, nạo vét, sửa chữa nhỏ nên không có căn cứ xác định việc thực hiện và khối lượng thi công thực tế.

Trách nhiệm thuộc về Chủ tịch UBND xã Tràng Sơn qua các thời kỳ, gồm ông Lương Văn Toàn; ông Lê Đình Thông; ông Nguyễn Bá Hải (nay là Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội UBND xã Lương Sơn) và các tổ chức, cá nhân có liên quan.

Từ những khuyết điểm, vi phạm nêu trên, Thanh tra tỉnh Nghệ An kiến nghị biện pháp xử lý đối với các sai phạm.

Cụ thể, qua thanh tra, phát hiện UBND xã Tràng Sơn (cũ) buông lỏng, thiếu trách nhiệm trong công tác quản lý tài chính, đầu tư xây dựng cơ bản, để xảy ra nhiều vi phạm nghiêm trọng pháp luật về ngân sách, đầu tư công, xây dựng, đấu thầu, kế toán trong quá trình thực hiện 9 công trình xây dựng cơ bản và 83 công trình sửa chữa nhỏ.

Các vi phạm có tính chất hệ thống, diễn ra trong thời gian dài, liên quan đến nhiều công trình, làm ảnh hưởng đến công tác quản lý Nhà nước. Hiện nay, không có đủ căn cứ pháp lý để thanh toán các khoản công nợ, gây ảnh hưởng, thiệt hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân có liên quan.