Ông Phạm Minh Hòa - Phó Chánh Thanh tra tỉnh Vĩnh Long chủ trì buổi công bố kết luận thanh tra. Ảnh: Thanh tra tỉnh Vĩnh Long

Từ những cái không của chính quyền xã…

Ngày 23/7, Thanh tra tỉnh Vĩnh Long đã ban hành Kết luận số 93/KL-TT về việc chấp hành các quy định của pháp luật trong công tác quản lý đầu tư xây dựng đối với 5 công trình đường giao thông nông thôn tại xã Sơn Hòa, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre (nay là xã Phú Túc, tỉnh Vĩnh Long).

Theo thanh tra tỉnh Vĩnh Long, UBND xã Sơn Hòa là chủ đầu tư 5 công trình đường giao thông nông thôn (Đường ĐA.01, ĐA.02, ĐA.04, ĐX.01, ĐX.03) đã không nghiên cứu kỹ Nghị định số 161/2016/NĐ-CP của Chính phủ quy định về cơ chế đặc thù trong quản lý đầu tư xây dựng thuộc các Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2016 - 2020.

Cụ thể: UBND xã Sơn Hòa đã để đơn vị thi công tham gia trực tiếp vào việc khảo sát, lập hồ sơ xây dựng công trình là không đảm bảo tính khách quan, minh bạch, vi phạm Luật Đấu thầu 2013, làm ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả lựa chọn nhà thầu.

Hồ sơ các công trình được lập theo thiết kế mẫu, thiết kế điển hình nhưng không có bản vẽ thiết kế kèm theo để làm cơ sở thẩm định; không thể hiện phần kinh phí đóng góp của nhân dân; không có bảng kê các chi phí; khi tính toán không ưu tiên sử dụng vật liệu tại chỗ; hồ sơ xây dựng công trình không thể hiện hết các hạng mục cấu thành công trình. Do đó, nội dung hồ sơ xây dựng công trình được lập chưa đúng theo quy định tại khoản 2 Điều 4 Nghị định số 161/2016/NĐ-CP.

Việc thi công được thực hiện bởi cộng đồng dân cư nhưng dự toán chi phí liên quan đến quản lý, điều hành của doanh nghiệp với tổng số tiền là 284,2 triệu đồng là không phù hợp, không đảm bảo tiết kiệm, hiệu quả.

Hồ sơ dự toán công trình tính thừa khối lượng với tổng số tiền 95,6 triệu đồng (Đường ĐA.01 là 56,3 triệu đồng; đường ĐX.0 là 39,3 triệu đồng); tính thiếu khối lượng với tổng số tiền 207,5 triệu đồng (Đường ĐA.01 là 127 triệu đồng; đường ĐX.01 là 80,5 triệu đồng).

Hồ sơ thẩm định không có biên bản các cuộc họp của cộng đồng dân cư; tổ thẩm định xã Sơn Hòa, chưa đánh giá được sự phù hợp của thiết kê mẫu với điều kiện thực tế của mặt bằng, tính hợp lý của các chi phí so với giá thị trường và với các dự án tương tự khác của công trình đường ĐA.01. 

Phòng Kinh tế và Hạ tầng huyện Châu Thành ban hành thông báo kết quả thẩm định hồ sơ xây dựng công trình khi hồ sơ chưa đầy đủ theo quy định tại Điều 5 Nghị định 161/2016/NĐ-CP.

UBND xã Sơn Hòa không ban hành quyết định phê duyệt hồ sơ xây dựng công trình đối với phần chi phí nhân công, ca máy; phần san lấp nền hạ công trình; công trình phụ trên tuyến. Quyết định phê duyệt hồ sơ xây dựng 5 công trình chưa đảm bảo theo quy định tại Nghị định 161/2016/NĐ-CP.

UBND xã Sơn Hoà không ban hành quyết định phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu 2 công trình (Đường ĐA.02, đường ĐA.04) là chưa đúng theo quy định tại khoản 1 Điều 7 Nghị định số 161/2016/NĐ-CP.

Thanh tra tỉnh Vĩnh Long chỉ ra, giá trị gói thầu 5 công trình không tính đúng, tính đủ toàn bộ chi phí để thực hiện gói thầu theo quy định, do đó chưa đủ điều kiện để mời thầu và triển khai thi công trên thực tế.

Ban quản lý xã Sơn Hoà không có dự thảo hợp đồng; không có hồ sơ thể hiện niêm yết và công khai thông báo mời thầu; 4 công trình không có đơn đăng ký dự thầu.

Quy trình lựa chọn nhà thầu không đúng theo quy định tại khoản 3 Điều 7 Nghị định số 161/2016/NĐ-CP, thiếu công khai, minh bạch nên dẫn đến không có cộng đồng dân cư, tổ chức đoàn thể, tổ, nhóm thợ nào ở địa phương đăng ký thực hiện các gói thầu.

Thanh tra tỉnh Vĩnh Long đánh giá, UBND Xã Sơn Hoà đã thiếu kiểm tra, giám sát trong quá trình thi công xây dựng dẫn đến việc thi công không đúng theo thiết kế; nợ đọng xây dựng cơ bản thuộc nguồn vốn vận động nhân dân đóng góp nhưng không có khả năng thanh toán, gây dư luận không tốt về chất lượng công trình.

…Đến sự gian dối từ đơn vị thi công - Xây dựng Nhân Tài

Ngoài những sai phạm của chủ đầu tư là UBND xã  Sơn Hoà, Kết luận số 93/KL-TT cũng chỉ ra một vai trò đồng phạm khác trong các dự án đó là Doanh nghiệp Tư nhân Xây dựng Nhân Tài (Xây dựng Nhân Tài).

Trong kết quả lựa chọn nhà thầu, Xây dựng Nhân Tài tham gia dự thầu được UBND xã Sơn Hòa giao thầu thi công tất cả 5 công trình là chưa thực hiện đúng theo hình thức lựa chọn nhà thầu.

Ngoài ra, giá trị hợp đồng thi công không phù hợp với tính chất công trình theo cơ chế đặc thù; giá trị hợp đồng thi công cao hơn giá trị các gói thầu được duyệt; giá trị và khối lượng hợp đồng thi công không đúng với giá trị và khối lượng thực tế công trình là chưa thực hiện đúng theo quy định.

Xây dựng Nhân Tài thi công công trình đường ĐA.02, các công trình phụ trên tuyến đường ĐA.04, ĐX.03 nhưng không ký hợp đồng là vi phạm điểm d khoản 1 Điều 107 Luật Xây dựng năm 2014.

Nội dung hợp đồng thi công không quy định chất lượng, yêu cầu kỹ thuật của công việc, nghiệm thu và bàn giao; không quy định về bảo hành công trình dẫn đến những hạn chế trong quá trình nghiệm thu các công trình. 

Đáng lưu ý, Xây dựng Nhân Tài đã có nhiều gian dối nghiệm trọng trong thi công như: Không tổ chức thí nghiệm kiểm tra chất lượng công trình, không kiểm tra chủng loại của vật liệu trước khi đưa vào công trình; thi công thiếu chiều dài của đường ĐX.03; thi công thiếu khối lượng nhựa đường, gỗ ván khuôn làm khe co giãn đường ĐX.01; sử dụng không đúng chủng loại vật liệu theo hồ sơ công trình được duyệt (cát vàng; đá 0x4; đá 1x2) để thi công công trình (Đường ĐX.01, ĐX.03).  

Song song đó, Xây dựng Nhân tài tự ý thay đổi biện pháp thi công khe co giãn mặt đường từ sử dụng nhựa đường, gỗ ván khuôn sang dùng máy để cắt khe co giãn (Đường ĐA.02, ĐA.04) nhưng biên bản nghiệm thu không thể hiện.

Hơn nữa, khi phát hiện, Ban Giám sát cộng đồng có phản ánh với chủ đầu tư về chất lượng đá 1x2 đổ bê tông mặt đường của đường ĐA.04; lớp bê tông mặt đường ĐX.01 bị bong tróc, đá trồi lên, đề nghị đơn vị thi công khắc phục, đề nghị khoan lấy mẫu kiểm tra chất lượng bê tông mặt đường nhưng các bên không xử lý hoặc xử lý không phù hợp.  

Thêm vào đó, trong quá trình thi công, đơn vị thi công đã bỏ qua quy chuẩn quản lý khi hoàn toàn không lập nhật ký thi công trong suốt quá trình triển khai 5 công trình (vi phạm Nghị định 46/2015/NĐ-CP).

Kiến nghị rà soát toàn bộ các công trình, dự án

Cơ quan thanh tra xác định, tổng số tiền sai phạm trong quá trình đầu tư xây dựng 5 công trình 1,046  tỷ đồng. Xây dựng Nhân Tài là đối tượng chính bị kiến nghị thu hồi nộp Ngân sách Nhà nước với số tiền hơn 504 triệu đồng (chiếm tới 99% tổng số tiền buộc phải thu hồi trực tiếp từ các tổ chức, cá nhân) do các hành vi thi công thiếu khối lượng, sai chủng loại vật liệu và nghiệm thu thanh toán thừa.

Qua đó, Thanh tra tỉnh Vĩnh Long kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo Giám đốc Sở Nội vụ tham mưu Chủ tịch UBND tỉnh xem xét xử lý trách nhiệm đối với ông Đoàn Văn Thanh, nguyên Chủ tịch UBND xã Sơn Hòa và ông Huỳnh Vinh Quang, nguyên Phó Chủ tịch UBND xã Sơn Hòa do đã có các vi phạm, hạn chế trong quá trình quản lý đầu tư xây dựng. 

Đối với Chủ tịch UBND xã Phú Túc, Thanh tra tỉnh Vĩnh Long kiến nghị các cơ quan chuyên môn tổ chức rà soát toàn bộ các công trình, dự án do UBND xã làm chủ đầu tư về trình tự, thủ tục đầu tư xây dựng, công tác thanh quyết toán nhằm kịp thời chấn chỉnh, khắc phục những tồn tại, hạn chế.

Thanh tra tỉnh Vĩnh Long cho biết, ngày 20/5/2026, đơn vị đã tổ chức họp liên ngành với Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát để xem xét, đánh giá những hạn chế, thiếu sót trong công tác quản lý đầu tư xây dựng đối với 5 công trình trên.

Cuộc họp thống nhất xác định việc quản lý đầu tư xây dựng 5 công trình có những hạn chế, thiếu sót nhưng không đủ căn cứ, yếu tố để xem xét có dấu hiệu của tội phạm.