(Thanh tra) - Luật pháp Mỹ nghiêm cấm các cơ sở của nước này hoặc những chi nhánh nước ngoài hoạt động trên lãnh thổ Mỹ có các giao dịch thương mại và tài chính với Iran, Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên hoặc Sudan.
Ngày 14/8/2012, Ngân hàng (NH) Standard Chartered đã đồng ý trả 340 triệu USD cho giới chức New York, Mỹ, để dàn xếp cáo buộc lén thực hiện các giao dịch với Iran với tổng giá trị lên đến 250 tỷ USD.
NH này cũng sẽ phải chấp nhận bị cài đặt một hệ thống giám sát trong vòng ít nhất 2 năm để kiểm soát những vụ chuyển tiền từ chi nhánh ở New York và báo cáo trực tiếp tới những nhà kiểm soát.
Hơn thế nữa, các thanh tra của Sở Giám sát Dịch vụ Tài chính New York (DFS) sẽ sắp xếp để đến theo dõi ngay tại chi nhánh NH. Các điều khoản thỏa thuận cũng quy định quyền cho các nhân viên văn phòng ở New York được kiểm tra sổ sách các vụ chuyển tiền.
Trước đó, đầu tháng này (hôm 6/8), DFS đã cáo buộc Standard Chartered - NH lớn thứ năm của Anh hoạt động trên khắp thế giới với 1.700 văn phòng tại 70 nước và vùng lãnh thổ - che giấu các giao dịch với Iran, vốn là quốc gia bị Mỹ áp đặt nhiều trừng phạt kinh tế.
Theo cơ quan chuyên trách Mỹ, NH Standard Chartered có thể đã nhận được hàng trăm triệu USD tiền phí từ khoảng 60.000 khoản giao dịch tài chính với Iran, ít nhất trong vòng 10 năm (từ năm 2001 - 2010).
Thủ tướng Trung Quốc muốn phá thế độc quyền của NH lớn
Đầu tháng 4/2012, Thủ tướng Trung Quốc Ôn Gia Bảo được báo chí Trung Quốc và phương Tây dẫn lời khẳng định muốn bãi bỏ độc quyền cấp tín dụng của các đại NH nhằm cải thiện điều kiện vay vốn cho các công ty tư nhân trong lúc hoạt động kinh tế có phần đình đốn vì xuất khẩu giảm sút.
“Một vài NH lớn chiếm ưu thế độc quyền và chỉ có đến với họ thì mới vay được tiền, nếu đi nơi khác thì công việc rất phức tạp... Để tạo điều kiện cho vốn tư nhân chạy được vào hệ thống tài chính, cần phá vỡ thế độc quyền đó một cách cơ bản”, ông Ôn Gia Bảo nhấn mạnh. |
DFS khẳng định: Hành động của NH Standard Chartered đã làm cho “hệ thống tài chính của Mỹ dễ bị khủng bố, các nhóm buôn lậu vũ khí, ma túy và các chế độ tham nhũng thâm nhập”.
Bộ Tài chính Mỹ từ chối bình luận về cuộc điều tra đang tiến hành, nhưng nhấn mạnh với Hãng Thông tấn Pháp AFP rằng: Cơ quan hữu trách của Mỹ sẽ xem xét vụ vi phạm các quy định trừng phạt này một cách “hết sức nghiêm túc”. DFS cũng nói rằng sẽ tổ chức phiên điều trần chính thức để "đánh giá hình thức phạt tiền". Còn tiểu bang New York thì cho biết, các cáo buộc Standard Chartered dựa trên hơn 30.000 trang tài liệu, kể cả các bức thư điện tử nội bộ của NH này, “cho thấy có các vi phạm có chủ đích và có thể bị kết án”. (Có nguồn tin cho biết, Cục Điều tra Liên bang Mỹ - FBI cũng đã tiến hành điều tra hình sự vụ việc liên quan đến NH Standard Chartered).
Về phía mình, NH Standard Chartered đã phủ nhận hoàn toàn các cáo buộc kể trên và khẳng định rằng 99,99% các giao dịch với Iran là hợp lệ. Tuy nhiên Tổng Giám đốc NH Standard Chartered cũng thừa nhận rằng, một số giao dịch của họ vi phạm lệnh trừng phạt của Mỹ, nhưng số tiền có trị giá khoảng 14 triệu USD và chỉ liên quan tới 300 giao dịch. "Sai phạm này là rõ ràng và chúng tôi rất lấy làm tiếc đã để xảy ra", ông Peter Sands nói.
Nếu bị kết tội, NH Standard Chartered có thể bị mất giấy phép kinh doanh tại New York và có thể bị phạt tiền.
Trước cáo buộc liên quan đến NH Standard Chartered, 2 NH lớn của Anh là Lloyds Banking Group và Barclays cũng đã chấp nhận nộp phạt hàng trăm triệu USD tại Mỹ để không bị đưa ra xét xử. Lloyds Banking Group và Barclays bị cáo buộc đã tạo điều kiện cho các giao dịch tài chính đối với các quốc gia đang bị Mỹ trừng phạt về kinh tế, đặc biệt là Iran.
Tháng trước, ngày 17/7/2012, sáu quan chức cao cấp của NH HSBC, cũng của Anh, đã phải ra điều trần trước Thượng viện Mỹ về các hoạt động rửa tiền. Trong số 6 quan chức này có ông David Bagley, người phụ trách việc thi hành luật pháp của NH HSBC, đã thông báo từ chức.
Sự kiện này diễn ra sau khi một tiểu ban của Thượng viện Mỹ chuyên điều tra những sai phạm tài chính ra báo cáo nhận định rằng, Chi nhánh HBUS tại Mỹ của NH HSBC đã gây ra nhiều nguy hiểm cho hệ thống tài chính của Mỹ khi tiến hành các hoạt động rửa tiền có dính líu đến buôn lậu ma túy hoặc tài trợ cho khủng bố.
Báo cáo của Tiểu ban Điều tra Thượng viện Mỹ liên quan đến an ninh quốc nội (trên cơ sở cuộc điều tra kéo dài cả năm, bao gồm cả việc xem xét gần 1,5 triệu tài liệu và các cuộc thẩm vấn đối với 75 quan chức của HSBC cùng các nhà lập pháp NH) nhấn mạnh những thiếu sót nghiêm trọng trong hệ thống chống rửa tiền của Chi nhánh HBUS.
Báo cáo cũng nói rằng, các khoản tiền đáng ngờ vực từ những nước như Mexico và Syria đã được chuyển qua NH này.
Theo cuộc điều trần ngày 17/7, NH HSBC đã có những giao dịch bí mật với Iran trong vòng 6 năm (từ 2001 - 2007) với tổng số tiền lên tới 16 tỷ USD.
Nói rằng mình đã nỗ lực để thay đổi văn hóa ở NH, tuy nhiên Chủ tịch kiêm Giám đốc Điều hành Chi nhánh HBUS, bà Irene Dorner, vẫn phải thừa nhận những sai sót, thiếu cảnh giác và đưa ra lời xin lỗi. "Việc chịu trách nhiệm trước pháp luật và sữa chữa những sai phạm của chúng tôi là điều cần làm" - Stuart Gulliver, Giám đốc Điều hành HSBC nói và cho biết thêm: “Chúng tôi sẽ xin lỗi, chấp nhận các sai lầm, trả giá cho hành động của mình và nỗ lực hết sức để giải quyết hậu quả". Còn ông David Bagley, phụ trách việc thi hành luật pháp của NH HSBC thì thông báo từ chức. Ngoài ra, HSBC cho biết đang trong quá trình đóng 20.000 tài khoản tại NH ở quần đảo Cayman vì cuộc điều tra.
Các Thượng nghị sĩ Mỹ đã lắng nghe những lời xin lỗi của các quan chức NH, nhưng họ không hoàn toàn tin tưởng rằng, trong tương lai, các quan chức NH sẽ tôn trọng luật pháp hơn. Chủ tịch Tiểu ban Điều tra của Thượng viện Mỹ Carl Levin nói : Những lời xin lỗi là chưa đủ. Chúng tôi chờ đợi nhiều hơn thế nữa. NH HSBC có thể sẽ phải trả tới 1 tỷ USD tiền phạt do các hành vi phạm pháp.
Chỉ rõ việc thiếu kiểm soát đối với các chi nhánh tại Mỹ và nước ngoài của HSBC đã là “bắt nguồn của rắc rối”, Thượng Nghị sĩ Carl Levin cũng đồng thời chỉ trích cơ quan chức năng Mỹ không kịp thời trừng phạt HSBC trong lúc mọi người đều biết đến các hoạt động phạm pháp của NH này từ gần 10 năm qua.
Ở một diễn biến liên quan, theo Báo New York Times số ra ngày 18/8 được AFP trích dẫn, chính quyền Mỹ đang tiến hành điều tra Tập đoàn NH Deutsche Bank của Đức vì nghi ngờ đã chuyển hàng tỷ USD vào tài khoản của Iran, Sudan và nhiều nước đang là đối tượng lệnh trừng phạt tài chính quốc tế.
Trong khi đó, đại diện của Deutsche Bank cho Hãng Thông tấn Pháp AFP biết là kể từ năm 2007 Deutsche Bank đã quyết định không tiến hành các giao dịch mới với NH của các nước như Iran, Syria, Sudan và Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên cũng như là đã chấm dứt các giao dịch hiện có trong khả năng có thể, theo qui định của luật pháp.
Từ 6 năm nay, Mỹ và các nước đồng minh đã không ngừng tăng cường biện pháp trừng phạt tài chính đối với các NH, tổ chức và cá nhân của Iran với mục đích, theo AFP, chấm dứt chương trình làm giàu uranium của nước này.
Được biết, Deutsche Bank là tập đoàn NH tư nhân lớn nhất nước Đức với nguồn vốn được xếp thứ 8 trong hệ thống NH tại châu Âu.
Mỹ điều tra 7 “đại gia” thao túng lãi suất liên NH
7 NH gồm: Barclays, Citigroup, Deutsche Bank, JPMorgan, UBS, HSBC và RBS vừa nhận được trát đòi từ Cơ quan Công tố New York và Connecticut. Các NH này sắp bị chất vấn tại Mỹ vì bị cáo buộc thao túng lãi suất liên NH (Libor).
Cơ quan quản lý tài chính Mỹ cho biết, họ đang điều tra xem liệu các NH khác có tham gia gì trong vụ bê bối của Barclays hay không.
Cuộc điều tra được tiến hành dựa trên nghi ngờ là có ít nhất 1 NH nữa đã cấu kết với Barclays nhằm thao túng lãi suất liên NH, vốn được dùng làm tiêu chuẩn để định giá các dịch vụ tài chính với trị giá hàng nghìn tỷ USD.
(Để biết chi tiết, mời bạn đọc thêm bài “Bê bối làm chao đảo trung tâm tài chính Luân Đôn”). |
Lê Tâm - Duy Tùng
(Tổng hợp)
