>>“Quá cảnh” để khai thác cát lậu
>>Khi điểm tập kết cát là nơi... “quá cảnh” 

Như các số báo trước đã đề cập, việc khai thác cát ở một nơi và tập kết cát lại ở một nơi khác của Công ty Hải Phi phải chăng chính là việc tập kết cát “quá cảnh” sau đó khai thác quá số lượng cát quy định trong giấy phép nhằm trốn thuế? Và nhờ việc “quá cảnh” này mà hoạt động của Công ty Hải Phi đã qua mặt được cơ quan chức năng địa phương của cả Đồng Nai lẫn Bình Thuận.

Mới đây, Công ty Hải Phi cũng có báo cáo giải trình về những phản ánh việc kinh doanh khai thác cát này. Công ty Hải Phi cho biết, giấy phép UBND tỉnh Bình Thuận cấp cho Hải Phi khai thác cát xây dựng trên sông La Ngà thuộc xã Dakai, Nam Chính, Sùng Nhơn có thời hạn từ tháng 01/2011 đến 01/2014. Công suất cho phép là 30.000m3/năm. Hải Phi chưa gây ra sạt lở, các điểm sạt lở hiện nay đã có trước khi Hải Phi khai thác. Chưa có ý kiến nào của người dân phản ứng đến việc khai thác cũng như vận chuyển đi tiêu thụ. 

Tuy nhiên, báo cáo cũng thừa nhận hiện tại Hải Phi đang khai thác vượt công suất cho phép. Về bãi tập kết, theo giấy phép Hải Phi được tập kết tại hai bãi ở xã Dakai, nhưng những tháng mưa do khó tiêu thụ, nên có hợp đồng bán cát với một đơn vị khác ở Đồng Nai. Đó không phải là bãi “quá cảnh”, cũng không phải là bãi của Công ty Hải Phi. 

Trước đó, nhiều cơ quan báo chí đã phát hiện địa điểm khai thác cát liên tỉnh tại Đồng Nai có vấn đề, và đã có bài phản ánh “mánh” mới của các đối tượng khi sử dụng giấy phép kinh doanh để làm “bùa” hộ mệnh nhằm qua mắt dư luận. Cụ thể là Công ty TNHH Hải Phi, trong một thời gian dài, một mình một sân tung hoành khai thác vượt công suất giấy phép của Bình Thuận cấp để phục vụ cho các công trình ở 3 xã Dakai, Nam Chính, Sùng Nhơn. Nhưng bãi cát ở Đức Linh, Bình Thuận của Công ty này gần như không hoạt động, ngược lại, bãi cát ở Tân Phú, Đồng Nai lại luôn trong tình trạng vượt mức cho phép, xe vào “ăn” cát liên tục. Từ những việc làm phi lý trên, dư luận mới đưa ra nhiều nghi vấn về sự tồn tại của “nhóm lợi ích” trong hoạt động này của Hải Phi.

Thế nhưng, Giám đốc  Công ty Hải Phi, Bùi Quốc Đính cho biết, Công ty được UBND tỉnh Bình Thuận cấp phép khai thác cát trên sông La Ngà có đoạn “khai thác phục vụ các công trình”. Vậy nên, sau khi Hải Phi khai thác, cung cấp đủ cho các công trình của 3 xã Dakai, Nam Chính, Sùng Nhơn, huyện Đức Linh, Bình Thuận, số còn dư mới bán ra ngoài. Mà việc mua bán hàng hóa bên ngoài đâu ai cấm. Doanh nghiệp cần phải khai thác đủ công suất để bán và đóng đủ thuế theo quy định. 

Bên cạnh lời biện hộ cho hành vi khai thác vượt công suất cho phép, xe chở quá tải ung dung trên đường vẫn không bị xử phạt… Ông Đính còn đề cập đến vấn đề “quá cảnh” mà dư luận lên tiếng. Đó là việc giấy phép khai thác cát được cấp ở Bình Thuận, nhưng cát khai thác lại được tập kết ở Đồng Nai. Ông Đính cho rằng, bãi cát ở Tân Phú, Đồng Nai thật ra không phải là của Công ty Hải Phi, mà chỉ là một chi nhánh của Công ty, có giấy phép hoạt động, hạch toán tài chính kinh doanh độc lập. 

Khi đặt vấn đề: Cát bán đi xuất hóa đơn nào? Giám đốc Bùi Quốc Đính cho biết, chi nhánh xuất hóa đơn, không dính gì đến Hải Phi. Mặc dù, xe nào cũng được xuất hóa đơn! Nhưng khi đề cập đến trường hợp quay vòng hóa đơn dùng cho hai đến ba chuyến, thậm chí chạy từ sáng đến chiều vẫn chỉ một hóa đơn thì ông Đính nói là... cần “kiểm tra lại mới biết được”. Ông Đính còn biện minh, kinh doanh không thể nào hoàn hảo được, làm sao quản lý hết việc làm của anh em. Nên thực tế chắc chắn Công ty Hải Phi cũng có cái đúng cái sai, nhưng cái sai đó cũng có thể… được phép (?). 

Sai số 10 - 15% còn có thể chấp nhận được, nhưng sai đến 100% như Công ty Hải Phi thì được phép sao? Giám đốc Bùi Quốc Đính cho biết, Công ty chỉ khai thác tháng mưa, còn tháng nắng không làm được. Trong một năm, miễn sao Hải Phi vẫn đảm bảo khai thác 30 ngàn khối. 

Công ty Hải Phi đã lợi dụng “tấm bùa hộ mệnh” là giấy phép khai thác khoáng sản cát xây dựng để phá nát cả một đoạn sông. Cát được Hải Phi hút về bán, lòng sông mỗi ngày một rộng ra, sâu hơn. Đất đai, vườn tược của những người dân sống 2 bên bờ thì mất đất từng ngày, từng giờ cũng chẳng biết bày tỏ cùng ai…

Minh Quân