(Thanh tra) - Trước những tác động của biến đổi khí hậu và sức ép từ hoạt động khai thác, sử dụng tài nguyên, An Giang đang tăng cường quản lý, giám sát các khu vực có nguy cơ sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán, xâm nhập mặn; đồng thời ưu tiên nguồn lực xử lý các điểm xung yếu, bảo vệ khu dân cư và công trình hạ tầng trọng yếu.
Sau sắp xếp đơn vị hành chính, tỉnh An Giang có diện tích tự nhiên 9.888,91km², lớn nhất vùng Đồng bằng sông Cửu Long, với đường bờ biển dài hơn 200km cùng hệ thống sông ngòi, kênh, rạch chằng chịt. Đây là những điều kiện thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp, bảo đảm an ninh nguồn nước, nhưng cũng đặt ra yêu cầu lớn trong phòng, chống thiên tai và thích ứng biến đổi khí hậu.
Thời gian qua, công tác phòng, chống sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán, xâm nhập mặn được cấp ủy, chính quyền các cấp quan tâm chỉ đạo và thực hiện đạt nhiều kết quả tích cực. Hệ thống quy hoạch, hạ tầng thủy lợi, đê điều, phòng, chống thiên tai từng bước được đầu tư.
Việc ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, hệ thống quan trắc, cảnh báo sớm từng bước được quan tâm; công tác phối hợp liên ngành trong quản lý, khai thác, sử dụng nguồn nước được tăng cường.
Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác phòng, chống sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán, xâm nhập mặn trên địa bàn tỉnh vẫn còn một số hạn chế. Việc chấp hành quy định về tài nguyên nước, khoáng sản, thủy lợi và bảo vệ hành lang sông, kênh, rạch có nơi chưa nghiêm.
Theo Ban Thường vụ Tỉnh ủy An Giang, tác động biến đổi khí hậu, nước biển dâng, diễn biến cực đoan của thời tiết cùng với ảnh hưởng từ việc khai thác, sử dụng nguồn nước ở thượng nguồn sông Cửu Long làm gia tăng nguy cơ thiếu nước, xâm nhập mặn, sụt lún, sạt lở và ngập úng trên địa bàn tỉnh.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường An Giang, từ đầu năm 2026 đến nay, toàn tỉnh xảy ra 35 vụ sạt lở, rạn nứt, sụp lún đất bờ sông, kênh, rạch, với tổng chiều dài khoảng 1.700m. Các vụ việc ảnh hưởng đến 45 căn nhà, cần phải di dời, trong đó 8 căn bị sụp hoàn toàn xuống bờ sông, kênh, rạch và 5 căn bị sụp một phần.
Trong chương trình hành động thực hiện Kết luận số 26-KL/TW ngày 24/4/2026 của Bộ Chính trị, Ban Thường vụ Tỉnh ủy An Giang xác định công tác phòng, chống sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán, xâm nhập mặn là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên và lâu dài.
Tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 cơ bản hoàn thành xử lý các khu vực sạt lở trọng điểm ở bờ biển phía Tây và bờ sông thuộc các tuyến sông chính; đồng thời giải quyết các khu vực sụt lún trọng điểm ảnh hưởng đến tuyến giao thông, khu dân cư dọc các tuyến kênh, rạch.
Đối với ngập úng, tỉnh từng bước nâng cấp hệ thống đê điều có bảo đảm chống bão, lũ, triều cường theo tần suất thiết kế; gắn với quy hoạch phòng, chống lũ các tuyến đê sông, đê biển. Các khu vực đô thị Rạch Giá, Long Xuyên và những vùng ngập sâu được xác định là địa bàn cần tập trung phòng, chống ngập úng.
Về hạn hán, xâm nhập mặn, đến năm 2030, An Giang hướng tới chủ động kiểm soát, ứng phó hiệu quả tình trạng xâm nhập mặn trong điều kiện tương đương mùa khô 2023 - 2024, bảo đảm nguồn nước phục vụ sản xuất, sinh hoạt.
Tỉnh đặt mục tiêu tỷ lệ dân số được sử dụng nước hợp vệ sinh đạt 100%; tỷ lệ dân số đô thị được cung cấp nước sạch qua hệ thống cấp nước tập trung đạt 98%; tỷ lệ dân số nông thôn sử dụng nước sạch đáp ứng quy chuẩn đạt 89,5%.
Để đạt các mục tiêu đề ra, An Giang sẽ lồng ghép yêu cầu phòng, chống sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán, xâm nhập mặn và lấn biển vào điều chỉnh quy hoạch tỉnh. Việc triển khai được định hướng phù hợp với điều kiện thực tế và yêu cầu phát triển bền vững vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Trong năm 2027, tỉnh dự kiến hoàn thành việc rà soát, cụ thể hóa và tổ chức triển khai đầy đủ các chủ trương liên quan tài nguyên nước, thủy lợi, phòng, chống thiên tai, đất đai, lâm nghiệp, xây dựng, tài nguyên khoáng sản và khí tượng thủy văn.
Bên cạnh đó, tỉnh sẽ xây dựng và triển khai hiệu quả các cơ chế, chính sách, khuyến khích chuyển đổi cơ cấu cây trồng, mùa vụ phù hợp với điều kiện tự nhiên; ứng dụng mô hình nông - thủy sản thích ứng với biến đổi khí hậu, chuyển đổi giống, phương pháp canh tác nuôi trồng thủy sản, cây trồng ít sử dụng nước, phù hợp với từng vùng sinh thái.
Tỉnh cũng nghiên cứu, đề xuất đầu tư xây dựng, nâng cấp các công trình kiểm soát mặn, giữ ngọt, điều tiết nguồn nước tại khu vực ven biển, cửa sông và vùng thường xuyên chịu ảnh hưởng hạn hán, xâm nhập mặn; đồng thời đầu tư, nâng cấp hệ thống thủy lợi phục vụ sản xuất nông nghiệp và công trình cấp nước sinh hoạt.
Cùng với đó, An Giang tập trung xử lý các điểm sạt lở đặc biệt nguy hiểm trên sông Tiền, sông Hậu, nhất là những khu vực uy hiếp trực tiếp khu dân cư, công trình hạ tầng trọng yếu và các tuyến quốc lộ, tỉnh lộ. Các khu vực xói lở nghiêm trọng tại An Minh, An Biên cũng được xác định cần chủ động đầu tư, xử lý.
Một nhiệm vụ khác được đặt ra là quản lý chặt hoạt động xây dựng nhà ở, công trình, khai thác cát lòng sông, nước ngầm và các hoạt động khác có nguy cơ làm gia tăng sụt lún, sạt lở, ngập úng, xâm nhập mặn.
An Giang cũng định hướng đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số trong quản lý, dự báo, cảnh báo, giám sát; hỗ trợ điều tra, đánh giá tác động và ra quyết định đầu tư. Đồng thời, xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu thống nhất, liên thông, dùng chung; chia sẻ dữ liệu về sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán, xâm nhập mặn giữa các sở, ngành, địa phương.
Đáng chú ý, tỉnh sẽ nghiên cứu sử dụng vật liệu tái chế, thân thiện môi trường để thay thế cát lòng sông; mở rộng các giải pháp phi công trình và nhân rộng những cách làm hiệu quả trong phòng, chống sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán, xâm nhập mặn.
An Giang cũng chủ trương đa dạng hóa nguồn lực đầu tư, ưu tiên bố trí vốn đầu tư công trung hạn và thu hút nguồn vốn xã hội hóa cho các công trình hạ tầng kỹ thuật, công trình cấp nước sinh hoạt cho người dân, các dự án lấn biển, kè chống sạt lở, công trình đê điều, thủy lợi vùng sông, biển thích ứng bền vững với biến đổi khí hậu.
