Từ năm 2003, ông Trí nhận chuyển nhượng đất nông nghiệp của 20 hộ dân tại thôn Liên Hiệp 1, với diện tích hơn 9.800m² đất. Sau khi nhận đất ông Trí đã đầu tư xây dựng vườn ươm cây giống, cây xanh và trồng cây cảnh với nhiều loại cây có giá trị cao, rồi xây dựng ngôi nhà diện tích 50m² trên phần đất này vào năm 2003. Đến tháng 7/2007, ông Trí xây dựng ngôi nhà kiên cố có diện tích 74,5m² đất. Đồng thời, trong quá trình sử dụng đất, ông Trí lấn chiếm đất bãi bồi và đất nông nghiệp do UBND thị trấn quản lý, làm tăng diện tích lên 1.305m². Ngày 14/8/2007, UBND thị trấn lập biên bản vi phạm về xây dựng nhà trái phép và trồng cây trên đất chưa cấp phép, với 2.000 cây các loại nằm ngoài đất bãi bồi ven sông do Nhà nước quản lý là 4.253m². Tiếp đó, các cơ quan chức năng đo đạc, xác định tổng diện tích ông Trí nhận chuyển nhượng và lấn chiếm là 32.619m², trong đó đất lấn chiếm là 22.118m².

Ngày 28/3/2011, Chủ tịch UBND huyện Sơn Tịnh ban hành Quyết định số 715/QĐ-UBND xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai đối với ông Trí là 27 triệu đồng, Buộc tự tháo dỡ nhà xây, thu dọn cây cối trên phần đất đã lấn chiếm và đất nhận chuyển nhượng không đủ điều kiện trồng cây để khôi phục lại hiện trạng ban đầu. Ông Trí không chấp hành, nên UBND huyện ra Quyết định cưỡng chế số 928/QĐ-CCHC ngày 25/4/2011 để kê biên tài sản, cây cối và thi hành các biện pháp khắc phục hậu quả do vi phạm của ông Trí. Trong các ngày 19 – 20/7/2011, UBND huyện đã huy động nhiều lực lượng cùng phương tiện cơ giới tổ chức cưỡng chế thi hành Quyết định số 715.  Cái sai của UBND huyện là khi thực hiện cưỡng chế vườn cây của ông Trí, đã đánh đồng cả diện tích đất nhận chuyển nhượng và đất lấn chiếm của Nhà nước, nên hàng ngàn loại cây cảnh, cây trồng có giá trị trên phần đất ông Trí nhận chuyển nhượng đã bị phá sạch, mà theo tính toán ông Trí đưa ra con số thiệt hại về kinh tế là 46,7 tỷ đồng.

Qua xem xét nội dung khiếu nại của ông Trí, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi – Cao Khoa nhận thấy ông Trí có đủ điều kiện để nhận chuyển nhượng đất, nhưng từ năm 2003 – 2006, ông Trí thực hiện nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất không đúng quy trình, thủ tục hành chính, không chuyển đổi mục đích sử dụng đất... Ngày 12/7/2012, Chủ tịch UBND tỉnh ban hành Quyết định số 1060/QĐ-UBND về giải quyết khiếu nại của ông Trí, trong đó chấp nhận một phần nội dung khiếu nại Quyết định số 715 và Quyết định số 928 của Chủ tịch UBND huyện Sơn Tịnh.

 Cụ thể: Công nhận khiếu nại việc xử phạt và cưỡng chế của UBND huyện đối với ông Trí về hành vi nhận chuyển nhượng đất nông nghiệp không đủ điều kiện, vì xử phạt không đúng hành vi vi phạm, việc ông Trí nhận chuyển nhượng đất để sử dụng mà chưa làm các thủ tục tiếp theo, đến nay đã hết thời hiệu xử phạt. Công nhận khiếu nại của ông Trí về diện tích 10.427m² đất ươm trồng cây giống, cây xanh, cây cảnh, vì UBND huyện xử phạt không đúng hành vi, vi phạm của ông Trí là không đăng ký chuyển mục đích sử dụng đất, nhưng đã hết thời hiệu xử phạt... Các hành vi vi phạm hành chính của ông Trí đã bị UBND thị trấn Sơn Tịnh phát hiện và lập nhiều biên bản kiểm tra, vi phạm, nhưng không hoàn tất thủ tục để xử phạt kịp thời, đến ngày 14 và 16/3/2011, UBND thị trấn lập lại biên bản vi phạm hành chính để xử phạt thì đã hết thời hiệu xử phạt. Ngoài ra, Chủ tịch UBND tỉnh không công nhận khiếu nại của ông Trí về áp dụng biện pháp khôi phục lại hiện trạng ban đầu trên diện tích đất lấn chiếm và việc tháo dỡ ngôi nhà xây trái phép. Về bồi thường thiệt hại kinh tế cho ông Trí do quyết định xử phạt và cưỡng chế của huyện không đúng pháp luật, giao Chủ tịch UBND huyện Sơn Tịnh thực hiện theo quy định của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước.

Vào ngày 20/01/2013, ông Phạm Vinh, Chủ tịch UBND huyện Sơn Tịnh đã tổ chức xin lỗi công khai đối với ông Trí trước sự chứng kiến của hàng trăm người dân tại địa phương. Ngày 24/01, UBND tỉnh cũng đã tổ chức họp báo công khai vụ việc trên. Vấn đề mấu chốt hiện nay là mức bồi thường thiệt hại cho ông Trí sẽ được thực hiện như thế nào? Ông Phạm Xuân Vinh – Phó Chủ tịch UBND huyện nêu quan điểm: “Cái sai thì chúng tôi sẽ bồi thường, đó là diện tích khoảng 10 ngàn m² đất hợp pháp và số tài sản trên đó. Còn số cây cảnh ngoài diện tích đó thì không bồi thường”. Đại diện UBND huyện cũng đưa ra con số dự kiến bồi thường thiệt hại cho ông Trí là 616 triệu đồng, con số này chưa bằng số tiền lẻ trong tổng giá trị mà ông Trí đưa ra đòi bồi thường.

Trao đổi với PV, Chánh Thanh tra tỉnh Quảng Ngãi, Lữ Ngọc Bình cho biết: “Việc giải quyết bồi thường thiệt hại như thế nào là do hai bên đàm phán, thỏa thuận. Về số tiền đền bù với một cơ quan Nhà nước đã làm sai, thì cơ quan đó phải ứng tiền ra để đền bù cho dân, sau đó cán bộ nào sai phạm sẽ có trách nhiệm hoàn trả tiền đã ứng...”. Căn cứ quyết định của Chủ tịch UBND tỉnh, trường hợp ông Trí không thống nhất với giá trị bồi thường của UBND huyện Sơn Tịnh thì có quyền khởi kiện ra TAND huyện Sơn Tịnh yêu cầu giải quyết bồi thường theo quy định tại khoản 1 Điều 22 Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước. Song, câu chuyện trên còn kéo dài vì hiện trường đất đai và cây cối bị cày ủi, xóa hết dấu vết từ lâu, thì làm sao xác định cụ thể mức thiệt hại để bồi thường chính xác được?

Nguyên Ngọc Phó