Toàn cảnh hội thảo. Ảnh: Nguyễn Dung

Ban hành Thông tư là cần thiết

Phó Vụ trưởng Vụ I, Tổ trưởng Tổ Biên soạn Vũ Đức Tâm cho biết, khi thanh tra trách nhiệm, mỗi cơ quan thanh tra tiến hành một cách khác nhau dẫn đến hiệu quả thanh tra còn có phần hạn chế. Một trong những nguyên nhân đó là chưa có văn bản pháp luật hướng dẫn thống nhất về thanh tra trách nhiệm việc thực hiện pháp luật về thanh tra. 

Bên cạnh đó, với những quy định hiện nay, chưa tạo được hành lang pháp lý đầy đủ cho việc thanh tra trách nhiệm của các cơ quan hành chính Nhà nước trong công tác thanh tra, chưa tạo được sự thống nhất về nhận thức trong quá trình chỉ đạo và tiến hành thanh tra. Do vậy, việc ban hành Thông tư quy định thẩm quyền, nội dung thanh tra trách nhiệm thực hiện pháp luật về thanh tra là điều cần thiết.

Dự thảo Thông tư gồm 5 Chương, 32 Điều, bao gồm: Chương 1 - Những quy định chung; Chương 2 - Quy định về thẩm quyền thanh tra trách nhiệm; Chương 3 - Quy định về nội dung thanh tra trách nhiệm; Chương 4 - Quy định về nội dung thanh tra trách nhiệm thực hiện các quy định của pháp luật về tổ chức, hoạt động của Ban thanh tra nhân dân; Chương 5 - Điều khoản thi hành.

Phạm vi điều chỉnh của Thông tư tập trung quy định về thẩm quyền thanh tra trách nhiệm; nội dung thanh tra thực hiện các quy định của pháp luật về thanh tra; trình tự, thủ tục tiến hành thanh tra trách nhiệm thực hiện các quy định của pháp luật về thanh tra đối với cơ quan, tổ chức, đơn vị và người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc thẩm quyền quản lý của cơ quan hành chính Nhà nước các cấp. 

Vụ trưởng Lê Sỹ Bảy chủ trì hội thảo. Ảnh: Nguyễn Dung 

Chương 2 của Dự thảo quy định thẩm quyền thanh tra trách nhiệm của từng cấp, ngành cũng như hướng dẫn cụ thể việc xác định các cơ quan, đơn vị được thanh tra trong mỗi cấp, ngành. Thẩm quyền thanh tra trách nhiệm gồm các cơ quan như: TTCP; Thanh tra Bộ, cơ quan ngang Bộ; Thanh tra tỉnh, TP trực thuộc Trung ương; Thanh tra Sở; Thanh tra quận, huyện, thị xã, TP trực thuộc tỉnh. Chương này hướng dẫn cụ thể thẩm quyền thanh tra trách nhiệm từng cấp, ngành cũng như hướng dẫn cụ thể việc xác định các cơ quan đơn vị được thanh tra trong mỗi cấp, ngành.

Đối với nội dung thanh tra trách nhiệm được quy định tại Chương 3, Dự thảo Thông tư được chia làm 3 mục. Trong đó, mục 1 tập trung xác định các nội dung, tiêu chí làm rõ trách nhiệm việc thực hiện các quy định pháp luật của Thủ trưởng cơ quan quản lý Nhà nước; Thủ trưởng cơ quan thực hiện chức năng thanh tra; các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan trong việc thực hiện kết luận thanh tra, quyết định xử lý về thanh tra.

Mục 2 tập trung xác định các nội dung, tiêu chí để thanh tra trách nhiệm trong hoạt động như: Thẩm quyền, căn cứ ra quyết định thanh tra hành chính; công bố quyết định thanh tra; thời hạn thanh tra; quy trình tiến hành một cuộc thanh tra; nhiệm vụ, quyền hạn của Trưởng Đoàn thanh tra, thành viên Đoàn thanh tra, người ra quyết định trong quá trình thanh tra; báo cáo kết quả thanh tra, kết luận thanh tra; công khai kết luận thanh tra và việc giám sát, kiểm tra hoạt động của Đoàn thanh tra.

Nội dung thanh tra trách nhiệm quản lý Nhà nước đối với công tác thanh tra và xử lý vi phạm pháp luật về thanh tra được quy định tại mục 3 trong Chương 3 Dự thảo. Trong đó, tập trung xác định các nội dung, tiêu chí để đánh giá trách nhiệm quản lý nhà Nước đối với công tác thanh tra và xử lý vi phạm pháp luật về thanh tra như: Việc ban hành các văn bản hướng dẫn thi hành pháp luật về thanh tra theo thẩm quyền; việc tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về thanh tra; việc thực hiện chế độ thông tin, báo cáo, quản lý và lưu trữ hồ sơ thanh tra.

Chương 4 của Dự thảo cũng quy định nội dung thanh tra trách nhiệm thực hiện các quy định của pháp luật về tổ chức, hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân. Trong đó, gồm có thanh tra việc thực hiện các quy định của pháp luật về tổ chức; tiêu chuẩn, điều kiện thành viên; xây dựng chương trình, kế hoạch hoạt động; nhiệm vụ quyền hạn của Ban Thanh tra nhân dân. 

Vụ Phó Vụ 1 Vũ Đức Tâm trình bày Dự thảo. Ảnh : Nguyễn Dung 

Xem xét loại bỏ quy định đối với Ban thanh tra nhân dân

Tại hội thảo, đa phần các ý kiến đều nhất trí với sự cần thiết để ban hành Thông tư và đánh giá cao sự tích cực của Tổ Biên soạn Dự thảo. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cũng cho rằng, cần điều chỉnh lại bố cục, câu từ cũng như một số nội dung còn trùng lắp cần được lược bỏ.

Thảo luận tích cực về nội dung của Dự thảo, nhiều đại biểu quan tâm đề nghị Tổ Biên soạn cần làm rõ, đầy đủ và điều chỉnh phù hợp đối với điều khoản phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng trong Dự thảo. Trong đó, nhấn mạnh đến việc làm rõ trách nhiệm của Thủ trưởng, cơ quan có thẩm quyền thanh tra và được thanh tra, lưu ý đến thẩm quyền có phù hợp với quy định pháp luật hay không. 

Mặt khác, đại biểu cũng đề nghị làm rõ nội dung có liên quan đến thanh tra hành chính và thanh tra chuyên ngành; phân rõ trách nhiệm trong các hoạt động thanh tra để tránh việc chồng chéo giữa các bộ, ngành…

100% ý kiến tại hội thảo đều cho rằng, cần xem xét lược bỏ nội dung được quy định tại Chương 4 về trách nhiệm của Ban Thanh tra nhân dân. Về vấn đề này, Tổ Soạn thảo cũng đã cân nhắc và sẽ xem xét, tham vấn thêm ý kiến của Bộ Tư pháp và một số các cơ quan Trung ương.

Phát biểu kết thúc hội thảo, Vụ trưởng Lê Sỹ Bảy ghi nhận và đánh giá các ý kiến đều rất cụ thể, chi tiết với từng nội dung có trong Dự thảo. Đồng thời, mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm hơn nữa của các bộ, ngành và địa phương trong công tác xây dựng pháp luật cho ngành Thanh tra.

Đồng thời, Vụ trưởng cũng đề nghị Tổ Biên soạn cần tiếp thu tất cả các ý kiến, xem xét lại một số những nội dung đã được các đại biểu đề xuất, trao đổi tại hội thảo; tiếp tục nghiên cứu, bổ sung và tổ chức hội thảo tại khu vực phía Nam để thu thập các ý kiến tham luận. Trên cơ sở đó, tổng hợp, nghiên cứu và báo cáo, trình Tổng Thanh tra điều chỉnh, sửa đổi phù hợp để sớm hoàn thiện và ban hành.

Nguyễn Dung