Đoàn công tác của Thanh tra Chính phủ trực tiếp xuống khảo sát hiện trạng khu đất mà ông Phạm Minh Quang đã KN nhiều năm tại xã Vĩnh Trạch, huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang.

Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Nguyễn Mạnh Hiển cho biết, dự thảo các nghị định được lấy ý kiến là: Nghị định quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai 2013; Nghị định quy định về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất; Nghị định quy định về giá đất. Nội dung các nghị định hướng dẫn thi hành Luật Đất đai 2013 phải bám sát tinh thần của Nghị quyết 19-NQ/TW của Hội nghị lần thứ 6 Ban Chấp hành Trung ương khóa XI về tiếp tục đổi mới chính sách, pháp luật đất đai trong thời kỳ đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới, tạo nền tảng để đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại. Ngoài ra, các nghị định cũng tuân thủ và phù hợp với các quy định pháp luật có liên quan với tiêu chí làm rõ các nội dung được hiểu chưa thống nhất; kế thừa các quy định hiện hành có giá trị, bảo đảm tính ổn định của chính sách và pháp luật về đất đai; dự liệu và giải quyết được những vướng mắc và bất cập trong thực tiễn cuộc sống, đặc biệt là phải đảm bảo tính khả thi trong thực tế.

Ý kiến của nhiều địa phương đều cho rằng: Vướng mắc lớn nhất hiện nay là bảng giá đất quá thấp, chỉ bằng 20 - 30% so với giá thị trường; lâu nay đất sử dụng mục đích nào thì đền bù theo mục đích đó nhưng trong thực tế, cũng là đất nông nghiệp, khi có đường giao thông lớn đi qua thì giá đất sẽ tăng cao nhiều lần nên áp giá đền bù đất nông nghiệp sẽ phát sinh KN. 

Giải thích kỹ hơn về vấn đề này, Phó Tổng Cục trưởng Tổng cục Đất đai Lê Thanh Khuyến nêu rõ: Luật Đất đai 2013 và dự thảo Nghị định hướng dẫn đang đưa ra lấy ý kiến đóng góp, giá đất được áp dụng để bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất là giá phù hợp với thị trường tại thời điểm thu hồi đất. Nghị định lần này đưa ra hai phương án: Phương án 1 là tính giá đền bù sát giá thị trường, chỉ hỗ trợ người dân mất đất chuyển đổi ngành nghề. Phương án 2 là vẫn tính theo giá thị trường nhưng có hỗ trợ không quá 4 lần bảng giá đất với các đô thị đặc biệt như TP. Hồ Chí Minh, TP. Hà Nội và không quá 3 lần ở các tỉnh thành còn lại. Trước đây, căn cứ vào diện tích đất bị thu hồi để hỗ trợ, thì nay, quy định mới sẽ hỗ trợ toàn bộ nhân khẩu trong độ tuổi lao động hiện có của gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất trên đất nông nghiệp. Hình thức hỗ trợ được tính bằng tiền do UBND cấp tỉnh thành quyết định tùy theo điều kiện thực tế của địa phương. Người dân cũng được đào tạo, chuyển đổi nghề. Một phương án khác được đưa ra là hộ gia đình, cá nhân được hỗ trợ bằng tiền toàn bộ diện tích đất nông nghiệp thu hồi.

Đóng góp ý kiến về một số quy định liên quan đến chính sách pháp luật về đất đai, ông Nguyễn Văn Hồng, Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường TP. Hồ Chí Minh thẳng thắn cho rằng: Quy định hiện nay chưa tính đúng, tính đủ những thiệt hại của người bị giải phóng mặt bằng, tái định cư. Đơn cử như tại TP. Hồ Chí Minh, có đến 40% người dân bị thu hồi đất không có việc làm ổn định, nhiều trẻ không được đến trường… Vì vậy, cần  quy định về chính sách hỗ trợ hậu tái định cư đối với chỗ ở, việc làm, thu nhập trong thời gian 3 năm. Nếu sau 3 năm mà người bị thu hồi nhà đất vẫn nghèo thì chuyển sang áp dụng chương trình xóa đói giảm nghèo với kinh phí hỗ trợ từ quỹ phát triển đất.

Cũng tại Hội thảo, các đại biểu đã đóng góp thêm nhiều ý kiến về quản lý Nhà nước, lợi ích của người dân, lợi ích của doanh nghiệp liên quan đến chính sách thu hồi nhà đất như: Chỉ tiêu quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh, huyện; Điều kiện để được giao đất, cho thuê đất thực hiện dự án đầu tư; Điều kiện để được giao đất, cho thuê đất tại các xã biên giới, xã ven biển, hải đảo; Quy định về những trường hợp bất khả kháng chậm tiến độ sử dụng đất nhưng Nhà nước không thu hồi đất; Quy định về các loại giấy tờ khác trước ngày 15/10/1993 để xét cấp giấy chứng nhận; Xử lý cấp giấy chứng nhận cho các trường hợp vi phạm pháp luật về đất đai; Bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất; phương pháp định giá đất, khung giá đất, bảng giá đất, xác định cụ thể giá đất và tư vấn định giá đất; Chuyển nhượng vốn là giá trị quyền sử dụng đất của các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài; Quy định về điều kiện được phân lô bán nền trong các dự án phát triển nhà ở; Chế độ sử dụng đất xây dựng nhà chung cư, nhà hỗn hợp, nhà tập thể.

Kết luận Hội thảo, Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Nguyễn Mạnh Hiển ghi nhận những ý kiến góp ý của các đại biểu đã giúp cho nội dung của các dự thảo Nghị định sát hơn với thực tiễn và khả thi hơn. Trong thời gian tới, Bộ Tài nguyên và Môi trường sẽ tiếp tục tiếp nhận ý kiến đóng góp của các cơ quan chức năng và nhân dân để hoàn thiện nội dung của các Nghị định quy định chi tiết thi hành Luật Đất đai 2013.

Ngọc Giang