(Thanh tra) - Góp ý vào Dự thảo Nghị định quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hàng không dân dụng, Thanh tra Chính phủ đề nghị nghiên cứu bổ sung các hành vi vi phạm hành chính liên quan đến chậm chuyến, thay đổi lịch bay, hủy chuyến bay không đúng quy định, đồng thời quy định hình thức, mức xử phạt tương ứng nhằm bảo vệ quyền lợi hành khách và nâng cao trách nhiệm của người vận chuyển.
Bộ Xây dựng đang hoàn thiện dự thảo Nghị định quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hàng không dân dụng.
Để giải quyết những vấn đề mới phát sinh trong thực tiễn và đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ với pháp luật nội dung về hàng không dân dụng được ban hành, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, dự thảo Nghị định đã bổ sung một số nhóm quy định mới.
Cụ thể, bổ sung quy định về xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử (Điều 5). Quy định này giúp rút ngắn thời gian xử lý, tăng cường tính minh bạch và tạo thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân vi phạm trong việc thực hiện các thủ tục xử phạt vi phạm hành chính.
Để xử lý hậu quả của các hành vi vi phạm, dự thảo bổ sung mới nhiều biện pháp khắc phục hậu quả trong lĩnh vực hàng không dân dụng (Điều 4). Các biện pháp này bao gồm: Buộc điều chỉnh cho phù hợp với quy hoạch cảng hàng không; buộc thực hiện bảo dưỡng tàu bay, động cơ, trang thiết bị tàu bay; buộc thực hiện bảo trì công trình hàng không; buộc lập hồ sơ và buộc thực hiện các biện pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường...
Đặc biệt, nhằm nâng cao hiệu quả thi hành quyết định xử phạt và ý thức chấp hành pháp luật, dự thảo Nghị định bổ sung quy định cá nhân, tổ chức bị xử phạt phải gửi biên lai hoặc tài liệu chứng minh đã nộp tiền phạt cho người ra quyết định xử phạt (thông qua dịch vụ bưu chính hoặc trên môi trường điện tử).
Đồng thời, dự thảo cũng bổ sung Điều khoản chuyển tiếp (Điều 41). Cụ thể, quy định nguyên tắc áp dụng pháp luật cụ thể, rõ ràng đối với các hành vi vi phạm xảy ra và kết thúc trước ngày Nghị định này có hiệu lực, cũng như các hành vi xảy ra trước nhưng vẫn đang diễn ra khi Nghị định có hiệu lực, bảo đảm quá trình thực thi pháp luật không bị gián đoạn, không có khoảng trống pháp lý.
Điều 32 dự thảo Nghị định quy định thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của lực lượng thanh tra theo từng chức danh.
Theo đó, thanh tra viên Thanh tra Bộ Công an, Thanh tra Hàng không Việt Nam trong thời hạn thanh tra có quyền phạt cảnh cáo, phạt tiền tối đa 10 triệu đồng và tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính có giá trị không vượt quá hai lần mức tiền phạt này.
Trưởng đoàn thanh tra của Thanh tra Hàng không Việt Nam, Cục Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, Công an cấp tỉnh trong thời hạn thanh tra có quyền phạt cảnh cáo, phạt tiền tối đa 50 triệu đồng, tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính và áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định.
Đối với Chánh Thanh tra Hàng không Việt Nam, Chánh Thanh tra Cục Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, Chánh Thanh tra Công an cấp tỉnh, thẩm quyền xử phạt gồm phạt cảnh cáo; phạt tiền đến 80 triệu đồng; tước quyền sử dụng giấy phép hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn; tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính và áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả.
Mức phạt tiền tối đa 100 triệu đồng được áp dụng đối với Chánh Thanh tra Bộ Công an và Trưởng đoàn thanh tra do Chánh Thanh tra Bộ Công an thành lập trong thời hạn thanh tra. Các chức danh này cũng có quyền phạt cảnh cáo, tước quyền sử dụng giấy phép hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn, tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính và áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định.
Góp ý vào dự thảo Nghị định về thẩm quyền xử phạt của thanh tra, cảng vụ hàng không, chủ tịch UBND, Công an Nhân dân, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam - CTCP (ACV) đề nghị rà soát tên gọi các cơ quan, chức danh (“Thanh tra Hàng không Việt Nam”, “Chánh Thanh tra Công an cấp tỉnh”…) và mức phạt tối đa của từng chức danh, bảo đảm phù hợp với Luật Thanh tra năm 2025, mô hình tổ chức bộ máy sau sắp xếp và thẩm quyền xử phạt theo Luật số 88/2025/QH15; cân nhắc bổ sung nguyên tắc phân định thẩm quyền để tránh chồng chéo giữa các lực lượng.
Vụ Quản lý Doanh nghiệp, Bộ Xây dựng cũng cho rằng, cần rà soát phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng trên cơ sở phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của Bộ Xây dựng, của Cục Hàng không Việt Nam. Trong đó, có quy định về thẩm quyền lập biên bản xử phạt vi phạm hành chính, thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính, đối tượng xử phạt đối với các hành vi phát hiện trong quá trình thanh tra phù hợp với các quy định của Luật Thanh tra và các Nghị định quy định chi tiết.
Liên quan đến thẩm quyền, theo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, dự thảo Nghị định chỉ đang phân định thẩm quyền cho lực lượng Công an Nhân dân tại khoản 10 Điều 36, chưa phân định cho các chức danh khác. Do đó, Bộ này đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo cân nhắc bổ sung một điều khoản phân định thẩm quyền cụ thể của các chức danh có thẩm quyền xử phạt khác đối với các hành vi vi phạm quy định tại Chương II dự thảo Nghị định như chủ tịch UBND các cấp, cảng vụ hàng không, thanh tra, thủ trưởng cơ quan thực hiện nhiệm vụ quản lý Nhà nước.
Qua nghiên cứu quy định tại các Điều 36, 37 và 38 Nghị định số 208/2026/NĐ-CP ngày 15/6/2026 của Chính phủ quy định về vận tải hàng không, Thanh tra Chính phủ nhận thấy, các quy định hiện hành đã xác định nghĩa vụ của người vận chuyển trong việc bồi thường cho hành khách khi chuyến bay chậm chuyến, thay đổi lịch bay hoặc hủy chuyến bay.
Tuy nhiên, theo Thanh tra Chính phủ, bên cạnh trách nhiệm bồi thường, cần thiết phải có các chế tài xử lý vi phạm hành chính phù hợp nhằm tăng cường tính răn đe, phòng ngừa, hạn chế tình trạng người vận chuyển thực hiện việc chậm chuyến, thay đổi lịch bay hoặc hủy chuyến bay không đúng quy định, gây ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của hành khách.
Trên cơ sở đó, Thanh tra Chính phủ đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu, bổ sung vào Điều 25 của dự thảo Nghị định các hành vi vi phạm hành chính liên quan đến việc chậm chuyến, thay đổi lịch bay, hủy chuyến bay không đúng quy định.
Đồng thời, quy định hình thức và mức xử phạt tương ứng, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ giữa quy định về nghĩa vụ bồi thường của người vận chuyển và trách nhiệm pháp lý đối với hành vi vi phạm, góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của hành khách, nâng cao trách nhiệm của người vận chuyển trong hoạt động vận tải hàng không.
