(Thanh tra) - Nhiều dự án hạ tầng tại xã Tri Lễ và xã Đông Hiếu, tỉnh Nghệ An chậm tiến độ kéo dài do thiếu vốn, vướng mắc giải phóng mặt bằng và biến động chi phí. Địa phương kiến nghị điều chỉnh phương án đầu tư, sớm hoàn thiện các hạng mục còn dang dở, tránh lãng phí nguồn lực đã đầu tư.
Dự án Di dân khẩn cấp vùng thiên tai và đặc biệt khó khăn trên địa bàn xã Tri Lễ, huyện Quế Phong (cũ), được phê duyệt năm 2012 với tổng mức đầu tư 198,414 tỷ đồng. Mục tiêu của dự án là xây dựng hạ tầng thiết yếu, bố trí ổn định dân cư tại khu vực biên giới thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai, góp phần bảo đảm an toàn đời sống và tạo điều kiện phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
Tuy nhiên, quá trình triển khai dự án gặp nhiều khó khăn về nguồn vốn. Theo số liệu rà soát, tổng vốn đã bố trí đến nay mới đạt 62,483 tỷ đồng, tương đương 31,49% tổng mức đầu tư. Nguồn lực hạn chế khiến nhiều hạng mục chưa thể hoàn thành, ảnh hưởng đến tiến độ xây dựng hạ tầng và việc ổn định đời sống người dân vùng dự án.
Đến nay, dự án mới hoàn thành một số tuyến đường giao thông với tổng chiều dài 6,24km, gồm các đoạn Km2+900–Km4+800, Km4+800–Km5+500 và Km5+500–Km9+140. Trong đó, đoạn Km5+500–Km9+140 đã được chấp thuận nghiệm thu phần nền đường và công trình trên tuyến. Tuy nhiên, do chưa được đầu tư phần mặt đường, tuyến đường này đang xuống cấp, xói lở nghiêm trọng sau các đợt mưa bão.
Đáng chú ý, cầu Bản Chọt tại Km2+490,98 đã khởi công, nhưng phải dừng thi công do thiếu vốn. Hai đoạn đường Km0+000–Km2+900, dài 2,9km, và Km9+140–Km10+170, dài khoảng 1,03km, vẫn chưa thể triển khai.
Không chỉ giao thông, các hạng mục phục vụ dân sinh cũng chưa được hoàn thiện. Dự án còn thiếu các công trình san nền, đường nội vùng, hệ thống điện và nước sinh hoạt để phục vụ 133 hộ với 959 nhân khẩu có nhu cầu di dân tập trung tại các bản Huôi Mới, Nậm Tột và Huôi Xái.
Bên cạnh đó, Nhà văn hóa bản Huôi Mới với quy mô tối thiểu 350 chỗ ngồi và điểm trường mầm non tại bản, gồm 2 nhà với 4 phòng học, vẫn chưa được xây dựng. Việc thiếu đồng bộ hạ tầng thiết yếu khiến mục tiêu ổn định dân cư, nâng cao điều kiện sinh hoạt và học tập của người dân chưa đạt như kỳ vọng.
Trước thực trạng trên, UBND xã Tri Lễ đề nghị UBND tỉnh Nghệ An chỉ đạo tập trung bố trí vốn cho các hạng mục thuộc địa giới xã, tránh đầu tư trùng lặp. Địa phương kiến nghị rà soát, xác định lại nhu cầu vốn trên cơ sở loại bỏ các hạng mục ngoài địa bàn, trừ khối lượng đã hoàn thành và cập nhật dự toán theo mặt bằng giá hiện hành.
Các hạng mục cấp bách được đề xuất ưu tiên gồm hoàn thành cầu Bản Chọt, các tuyến đường kết nối, hệ thống cấp nước sinh hoạt, thủy lợi và hạ tầng khu tái định cư; đồng thời xem xét hỗ trợ đầu tư nhà văn hóa và điểm trường mầm non bản Huôi Mới. Các sở, ngành liên quan cần hướng dẫn địa phương xác định khối lượng, dự toán, công nợ, nhu cầu vốn còn thiếu và hoàn thiện thủ tục điều chỉnh dự án, kế hoạch vốn.
Tại xã Đông Hiếu, Dự án sửa chữa, nâng cấp hồ chứa nước Rú Giang, thị xã Thái Hòa trước đây, có tổng mức đầu tư 76,862 tỷ đồng. Công trình được đầu tư nhằm bảo đảm nước tưới cho 40ha cà phê của Nông trường Đông Hiếu, 240ha đất trồng cỏ phục vụ chăn nuôi bò sữa và cấp nước sinh hoạt cho trang trại bò gần 500 con, với quy mô quy hoạch 4.500 con. Dự án còn hướng tới phục vụ phát triển nông nghiệp, công nghiệp và du lịch văn hóa - lịch sử tại địa phương.
Theo báo cáo, gói thầu số 02, phần xây lắp công trình, đã triển khai các hạng mục gồm đập phía hữu, cống lấy nước, đường quản lý vận hành và tràn tạm. Một số hạng mục đã hoàn thành trên thực tế, được đưa vào khai thác từ tháng 5/2015 nhưng chưa tổ chức nghiệm thu, bàn giao đưa vào sử dụng theo quy định.
Trong khi đó, các hạng mục đập phía tả, nhà quản lý và tràn xả lũ vẫn chưa được thi công. Tổng nguồn vốn bố trí cho dự án đến nay là 46,778 tỷ đồng và đã giải ngân 100%.
Công trình được phê duyệt điều chỉnh tổng mức đầu tư từ năm 2014. Tuy nhiên, do vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng, dự án phải dừng thi công từ thời điểm này. Sau nhiều năm, giá nhân công, vật liệu, máy móc, chi phí giải phóng mặt bằng và các khoản chi phí khác đều tăng cao, khiến tổng mức đầu tư cần được tính toán, điều chỉnh để có thể hoàn thành các hạng mục còn lại.
UBND xã Đông Hiếu đề nghị UBND tỉnh Nghệ An xem xét điều chỉnh tổng mức đầu tư, tạo cơ sở pháp lý và nguồn lực để tiếp tục triển khai các bước tiếp theo, sớm hoàn thành, nghiệm thu, bàn giao công trình, bảo đảm an toàn hồ đập và phát huy hiệu quả phục vụ sản xuất, sinh hoạt.
Vừa qua, sau khi nhận được các đề nghị của UBND xã Tri Lễ và Đông Hiếu, ông Nguyễn Văn Đệ, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An, cùng đoàn công tác đã đi kiểm tra, chỉ đạo tháo gỡ vướng mắc đối với các dự án tồn đọng kéo dài này.
Qua kiểm tra thực tế, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An đánh giá các dự án kéo dài nhiều năm gây lãng phí nguồn lực, đồng thời yêu cầu các địa phương tập trung rà soát, đề xuất phương án xử lý cụ thể.
Đối với dự án di dân khẩn cấp vùng thiên tai và đặc biệt khó khăn tại xã Tri Lễ, UBND xã được yêu cầu làm việc với các nhà thầu để hoàn thiện thi công, thực hiện quy trình nghiệm thu tuyến đường; đồng thời phối hợp với các sở, ngành thống nhất phương án xây dựng khu tái định cư, lập báo cáo trình UBND tỉnh Nghệ An xem xét.
Đối với hồ chứa nước Rú Giang, UBND xã Đông Hiếu được yêu cầu phối hợp với các đơn vị liên quan rà soát những hạng mục chưa triển khai, cập nhật tổng mức kinh phí theo mặt bằng giá hiện hành, tổng hợp và báo cáo UBND tỉnh Nghệ An xem xét điều chỉnh theo quy định.
Việc tháo gỡ các vướng mắc về vốn, thủ tục và phương án triển khai được kỳ vọng tạo chuyển biến đối với những dự án tồn đọng kéo dài, hạn chế lãng phí nguồn lực đầu tư công, từng bước hoàn thiện hạ tầng và đáp ứng nhu cầu thiết yếu của người dân địa phương.
