(Thanh tra) - Sau khi thực hiện mô hình chính quyền hai cấp, xã Hương Phố (huyện Hương Khê cũ) đang đối mặt với hàng loạt vướng mắc về pháp lý, tài chính và quản lý đất đai.
Với tinh thần xung kích, Chi đoàn Thanh tra tỉnh Hà Tĩnh đã có chuyến công tác thực tế, trực tiếp đồng hành cùng địa phương tìm lời giải cho những bài toán khó ngay từ thực địa.
Những "khoảng trống" sau sáp nhập
Xã Hương Phố được thành lập trên cơ sở sáp nhập 3 xã: Hương Giang, Hương Thủy và Gia Phố theo Nghị quyết số 1665/NQ-UBTVQH15. Tuy nhiên, việc vận hành mô hình chính quyền mới bộc lộ nhiều điểm nghẽn về nghiệp vụ chuyên môn.
Trong lĩnh vực tài chính, UBND xã đang lúng túng giữa việc áp dụng nguyên tắc thanh toán trực tiếp từ Kho bạc hay thực hiện rút tạm ứng theo Thông tư 17/2024/TT-BTC. Đặc biệt, quyền hạn phê duyệt dự toán kinh phí mua sắm, sửa chữa cho các cơ quan đoàn thể như Đảng ủy, Mặt trận Tổ quốc khi chuyển đổi mô hình quản lý vẫn chưa có sự thống nhất trong cách hiểu và thực hiện.
Lĩnh vực giáo dục cũng không nằm ngoài vòng xoáy khó khăn. Việc giải thể cấp huyện dẫn đến thiếu hụt cơ quan quản lý chuyên môn trực tiếp (Phòng Giáo dục & Đào tạo), gây ách tắc trong việc phê duyệt kế hoạch vận động tài trợ và thu chi dịch vụ trường học. Các vấn đề về truy đóng BHXH và chế độ vượt giờ cho giáo viên tiểu học, THCS cũng đang là nỗi trăn trở lớn của cán bộ xã.
Đối diện với những tranh chấp đất đai kéo dài
Có lẽ thách thức lớn nhất tại Hương Phố hiện nay là các vụ việc tranh chấp đất đai phức tạp có nguồn gốc từ nhiều thập kỷ trước. Qua báo cáo, nhiều hồ sơ giao đất từ những năm 1990 không còn lưu trữ tại xã, ranh giới trên thực địa và lâm bạ thiếu sự đồng nhất.
Điển hình như vụ việc của hộ ông Nguyễn Quang Trung liên quan đến đất ở và đường đi từ năm 1992, hay vụ tranh chấp rừng sản xuất giữa ông Lê Trung Kiên và ông Phạm Soa kéo dài từ thời điểm giao đất theo tổ hợp tác năm 1996. Thậm chí, có những vụ việc tranh chấp hy hữu giữa cha và con ruột về quyền sử dụng đất trồng keo đã qua nhiều lần hòa giải nhưng chưa thành.
Dấu ấn của Chi đoàn Thanh tra tỉnh
Trước thực trạng đó, trên cơ sở chỉ đạo của Đảng ủy, phát huy vai trò xung kích của đoàn viên thanh niên, Ban Chấp hành Chi đoàn Thanh tra tỉnh đã chủ động về cơ sở, phối hợp cùng UBND xã Hương Phố rà soát từng hồ sơ, vụ việc. Không chỉ dừng lại ở việc hướng dẫn lý thuyết, các đoàn viên là những cán bộ, thanh tra viên trẻ đã trực tiếp tham gia hỗ trợ nghiệp vụ quản lý như: Giải thích và hướng dẫn áp dụng các văn bản mới như Nghị định 98/2025/NĐ-CP và Nghị quyết 148/2025/NQ-HĐND của tỉnh để xã tự tin thực hiện thẩm quyền phê duyệt dự toán; khơi thông pháp lý đất đai.
Đối với các đơn thư của công dân, Chi đoàn đã hỗ trợ xã xây dựng phương án giải quyết cụ thể, từ việc xác minh nguồn gốc đất qua các thời kỳ, tổ chức hòa giải dựa trên Luật Dân sự đến việc hướng dẫn công dân khởi kiện ra Tòa án đối với các tranh chấp không thể tự thỏa thuận. Với những kiến nghị vượt thẩm quyền của xã (như việc đổi tên trường học hay xây dựng nhà tưởng niệm), Chi đoàn đóng vai trò là "cầu nối" truyền tải tâm tư công dân và đề xuất cấp trên có hướng giải quyết dứt điểm.
Anh Lê Viết Anh Tuấn – Bí thư Chi đoàn Thanh tra tỉnh cho biết: Trong thời gian qua Ban chấp hành Chi đoàn đã tổ chức hỗ trợ hiệu quả tại nhiều xã trên địa bàn tình và hiện nay là xã Hương Phố. Các cán bộ được cử đi đều có kinh nghiệm, chuyên môn vững, đến từ nhiều phòng nghiệp vụ khác nhau, qua đó đảm bảo hỗ trợ toàn diện các lĩnh vực phát sinh tại cơ sở. Ban chấp hành Chi đoàn Thanh tra cũng xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm xuyên suốt trong năm 2026.
Ông Nguyễn Xuân Quyền – Chủ tịch UBND xã Hương Phố chia sẻ: "Địa phương đang gặp không ít khó khăn trong lĩnh vực xây dựng cơ bản và tiếp dân, giải quyết đơn thư. Việc Thanh tra tỉnh cử cán bộ về hỗ trợ trực tiếp có ý nghĩa rất lớn, giúp đội ngũ cán bộ, công chức nắm rõ quy trình, thủ tục để xử lý công việc đúng quy định, đảm bảo tính minh bạch".
Ông Lê Anh Sơn – Chánh Thanh tra tỉnh Hà Tĩnh thông tin thêm: Sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy ngành, Thanh tra tỉnh có đội ngũ cán bộ chuyên môn sâu trên nhiều lĩnh vực, trong khi cơ sở vẫn còn không ít khó khăn. Do đó, đơn vị sẽ tiếp tục chủ động nắm bắt tình hình, kịp thời cử cán bộ trẻ, có năng lực, bản lĩnh về hỗ trợ trực tiếp để góp phần giúp chính quyền cơ sở vận hành thông suốt, hiệu lực, hiệu quả. Chúng tôi kỳ vọng việc tổ chức cho cán bộ trẻ thanh tra tỉnh định kỳ về cơ sở sẽ là một giải pháp hiệu quả để xây dựng nền hành chính phục vụ ngày càng chuyên nghiệp, minh bạch.
Hoạt động của Chi đoàn Thanh tra tỉnh Hà Tĩnh tại xã Hương Phố không chỉ là công việc chuyên môn, mà còn là minh chứng cho tinh thần "kỷ cương, trách nhiệm, tận tụy, quyết liệt" của người cán bộ Thanh tra. Trong bối cảnh thực hiện chính quyền hai cấp còn nhiều bỡ ngỡ, sự đồng hành kịp thời của sức trẻ thanh tra đã giúp chính quyền cơ sở củng cố niềm tin, ổn định tình hình chính trị - xã hội tại địa phương.
Đây chính là tiền đề quan trọng để Hương Phố nhanh chóng ổn định bộ máy, tập trung phát triển kinh tế và phục vụ Nhân dân tốt hơn trong giai đoạn mới.
