Điểm cầu Hà Tĩnh. Ảnh: Yến Yến

Nhiệm vụ đó không thể chậm hơn được nữa bởi nền kinh tế của đất nước không thể phát triển ổn định khi nợ xấu của NH ngày càng có xu hướng tăng và trong hệ thống NH vẫn còn tồn tại nhiều đơn vị yếu kém,  nhỏ về quy mô...

Hệ lụy từ các NH yếu kém sẽ là khó lường nếu như có sự đổ bể và hiệu ứng domino từ  sự đổ bể đó. Bài học kinh nghiệm về hậu quả của hiệu ứng này ở một số nước vẫn còn nguyên giá trị đối với chúng ta. Đó là lý do năm nay Thống đốc NH Nhà nước Việt Nam Nguyễn Văn Bình hạ quyết tâm: “NH sẽ triển khai quyết liệt và đồng bộ việc tái cơ cấu, sáp nhập và xử lý nợ xấu trong 6 tháng đầu năm nay. 6 tháng cuối năm chỉ xử lý nốt những việc còn lại”.

Lộ trình rất rõ ràng, rất chuẩn mực đã được vạch ra. Đồng thời với việc thực hiện các mục tiêu đó thì phải tiếp tục cải tổ hoạt động quản trị rủi ro và doanh nghiệp để tạo ra nền móng cho các tổ chức tín dụng áp dụng kịp thời các chuẩn mực quốc tế về NH.

Để thực hiện được các mục tiêu và nhiệm vụ nói trên, NH Nhà nước lựa chọn phương pháp xử lý: NH yếu sáp nhập vào NH mạnh để “trâu béo kéo trâu gầy”. Bài học sáp nhập NH nhỏ vào NH lớn trong 4 năm qua theo phương thức trên đã đưa lại hiệu quả: Sau sáp nhập, nhóm NH yếu kém đã có nhiều chuyển biến về chỉ số huy động vốn, thanh khoản, xử lý nợ, cho vay...

Trong bối cảnh kinh doanh tiền tệ như hiện nay, những NH  có quy mô nhỏ về vốn, yếu về năng lực, nếu để càng lâu thì lại nhỏ và yếu hơn bởi khách hàng luôn tìm đến các NH mạnh. Đặc biệt, các NH này luôn luôn tìm giải pháp nâng nguồn vốn.

Theo định hướng của NH Nhà nước, 3 NH thương mại lớn: BIDV, Vietinbank và Vietcombank sẽ đóng vai trò trụ cột là chỗ dựa cho hoạt động sáp nhập các NH nhỏ. Định hướng là vậy, nhưng qua tìm hiểu thì nhận thấy, các NH lớn không muốn “ôm” NH nhỏ bởi có nhiều lý do: Nợ xấu cao, cơ sở vật chất chưa đồng bộ, trình độ quản lý, nghiệp vụ chưa “bằng anh bằng chị”. Trong khi các NH nhỏ thuộc diện sáp nhập thì lại mong muốn mình như một toa tàu được móc vào đoàn tàu lớn, được cuốn theo trong hành trình mà hiện tại họ không có sự lựa chọn tối ưu nào hơn.

Theo Đề án Tái cơ cấu của NH Nhà nước đã được Chính phủ phê duyệt, đến 2017 chỉ còn lại 20 NH lớn. Trong năm 2015 có 6 vụ NH sáp nhập. Cũng có những ý kiến cho rằng, sáp nhập có lợi đôi đường. Nghĩa là, lợi cho NH lớn bởi cũng có những NH nhỏ có cơ sở vật chất khá, nhưng do chiến lược kinh doanh chưa tối ưu và thương hiệu của họ chưa mạnh cho nên kém sức cạnh tranh trong thời gian qua. Nay sáp nhập vào NH lớn, khối tài sản từ phía NH nhỏ góp vào làm cho NH lớn lại càng mạnh thêm. Trong khi toàn bộ hoạt động của NH nhỏ sau khi sáp nhập đều