Toàn cảnh buổi tọa đàm. Ảnh: TH

Tham dự có TS Trần Văn Dũng, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp luật Hình sự - Hành chính, Bộ Tư pháp; TS. Đinh Văn Minh, Phó Viện trưởng Phụ trách Viện Khoa học Thanh tra chủ trì tọa đàm.

Kết quả rà soát, đánh giá các quy định của BLHS năm 1999 với Công ước của Liên hợp quốc về chống tham nhũng (Việt Nam trở thành thành viên chính thức kể từ ngày 18/9/2009) cho thấy, pháp luật hình sự của Việt Nam chưa thực sự tương thích với các yêu cầu về hình sự hóa quy định tại Công ước. 

Những vấn đề này đặt ra yêu cầu sửa đổi, bổ sung BLHS năm 1999 về tội phạm chức vụ nhằm bảo đảm thể chế hóa chủ trương, nghị quyết của Đảng về phòng, chống tham nhũng, khắc phục những bất cập trong quá trình đấu tranh phòng, chống tội phạm, phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế, xã hội, chính trị của đất nước, cũng như bảo đảm thực thi các nghĩa vụ mà Việt Nam đã cam kết, tạo cơ sở pháp lý cho việc chủ động và tăng cường hợp tác quốc tế.

TS Trần Văn Dũng đã giới thiệu một số những nội dung mới đặc trưng của BLHS năm 2015, trong đó sửa đổi, bổ sung một số chính sách lớn đối với tội phạm về chức vụ gồm: Mở rộng nội hàm khái niệm tội phạm về chức vụ để có thể xử lý được một số hành vi phạm tội về chức vụ xảy ra trong khu vực tư (ngoài Nhà nước) như tham ô tài sản, nhận hối lộ, đưa hối lộ, môi giới hối lộ; bổ sung việc xử lý hình sự đối với hành vi hối lộ công chức nước ngoài, công chức các tổ chức quốc tế công; mở rộng nội hàm "của hối lộ" cho phù hợp với yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm; sửa đổi, bổ sung một số cấu thành tội phạm; bổ sung cấu thành tăng nặng định khung hình phạt đối với một số tội, quy định cụ thể các tình tiết định tội, định khung hình phạt; Nâng mức định lượng tiền là tình tiết định tội, định khung hình phạt; bổ sung các hình phạt không tước tự do đối với một số tội phạm chức vụ ít nghiêm trọng hoặc nghiêm trọng.

TS Trần Văn Dũng cũng nhấn mạnh một số chính sách mới liên quan đến việc xử lý tội phạm tham nhũng như: Hạn chế việc áp dụng hình phạt tử hình trên thực tế, góp phần thực hiện chủ trương của Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 2/6/2005 của Bộ Chính trị là giảm hình phạt tử hình, đồng thời khuyến khích người phạm tội tham nhũng khắc phục hậu quả, nộp lại tiền cho Nhà nước và hợp tác với cơ quan có thẩm quyền phát hiện, điều tra, xử lý tội phạm để hưởng chính sách khoan hồng. 

Điều 40, BLHS năm 2015 quy định “người bị kết án tử hình về tội tham ô tài sản, tội nhận hối lộ mà sau khi kết án đã chủ động nộp lại ít nhất ba phần tư tài sản tham ô, nhận hối lộ và hợp tác tích cực với cơ quan chức năng trong việc phát hiện, điều tra, xử lý tội phạm hoặc lập công lớn” thì sẽ không thi hành án tử hình đối với người bị kết án và chuyển hình phạt tử hình thành tù chung thân. 

Bên cạnh việc thảo luận những nội dung sửa đổi, bổ sung mới của BLHS 2015, TS Trần Văn Dũng cũng lý giải một số nguyên nhân dẫn đến tình trạng phát sinh lỗi khi ban hành BLHS 2015 mà một trong những nguyên nhân cơ bản nhất đó là việc BLHS 2015 đã cụ thể hóa các tình tiết định tiết, một số nội dung khi áp dụng vào thực tiễn là “khó thực hiện”.

Các đại biểu tham dự cũng nêu ra các ý kiến đánh giá, thảo luận xoay quanh những vấn đề sửa đổi của BLHS 2015. Đa số đều đồng tình với quan điểm của Đảng và Chính phủ về nguyên tắc cơ bản khi xây dựng, sửa đổi BLHS đó là: Đảm bảo tính thống nhất giữa Luật Phòng, chống tham nhũng 2005 và BLHS 2015; đảm bảo những nội dung có tính nhân văn, có lợi cho người phạm tội. Và muốn hạn chế tình trạng tham nhũng thì cần phải đảm bảo thu nhập cho cán bộ, công chức. 

Thái Hải