Chánh Thanh tra TP Hải Phòng Trần Thị Uyên phát biểu tại hội thảo.

Tại hội thảo, các đại biểu đã bàn luận, trao đổi và đưa ra 27 ý kiến, làm rõ các quy định của pháp luật về tiếp công dân, xử lý đơn thư, công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo của cấp huyện.

Những nội dung chính được các đại biểu quan tâm nhất là về cơ sở vật chất của Ban Tiếp công dân chưa đảm bảo yêu cầu thực hiện nhiệm vụ, trang thiết bị còn thiếu; quy định tiêu chuẩn của người tiếp công dân còn chung chung, chưa có quy định cụ thể về trình độ chuyên môn, yêu cầu công tác của cán bộ tiếp công dân; quyền hạn của Ban Tiếp công dân gần như mang tính chất trung gian, phối hợp, chưa tạo ra sức ảnh hưởng để các cơ quan có trách nhiệm giải quyết đơn; quy định về phối hợp của các cơ quan cấp huyện hiện nay chưa ràng buộc được trách nhiệm. 

Việc giải quyết đơn thư của các phòng, ban còn hạn chế, khó khăn nhất là đối với giải quyết đơn khiếu nại, tố cáo; quy định công khai lịch tiếp dân của chủ tịch huyện 2 ngày trong tháng cũng có bất cập khi trùng lịch với các cuộc họp khác. Việc quy định các chế tài xử lý đối với những trường hợp vi phạm nội quy tiếp công dân còn chưa rõ, thực hiện chế độ chi bồi dưỡng cho cán bộ làm công tác tiếp công dân một số quận, huyện chưa làm đúng hướng dẫn của thành phố. 

Nhận thức pháp luật của một số người dân còn hạn chế và có tâm lý đám đông, chưa nhận thức rõ quyền, nghĩa vụ của người kiến nghị, khiếu nại, tố cáo.

Việc xác định thẩm quyền giải quyết đơn khiếu nại, tố cáo của cấp huyện hiện nay có những vướng mắc, khó áp dụng như: Khó khăn trong việc xác định cấp trên trực tiếp khi tổ chức bộ máy là song trùng trực thuộc, xác định thẩm quyền giải quyết đơn tố cáo tổ chức, đơn tố cáo liên quan đến nhiều ngành, lĩnh vực, cấp hành chính, thẩm quyền giải quyết ở các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc huyện.

Thi hành quyết định giải quyết khiếu nại, kết luận nội dung tố cáo gặp những khó khăn như: Các vụ việc phải thi hành đều rất phức tạp, nhiều vụ việc do lịch sử để lại, thời gian xảy ra đã lâu, việc thu thập các căn cứ chứng minh khó khăn; việc chấp hành quyết định giải quyết khiếu nại, kết luận nội dung tố cáo của các đối tượng có liên quan chưa nghiêm nhưng chưa có chế tài xử lý; việc thi hành một số quyết định giải quyết khiếu nại đối với các quyết định thu hồi diện tích đầm vùng nuôi trồng thủy sản tại khu vực bãi bồi ven biển một số huyện gặp khó khăn.

Việc áp dụng văn bản quy phạm pháp luật trong công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo: Có tình trạng áp dụng sai văn bản, cố tình lựa chọn văn bản pháp luật đã hết hiệu lực nhưng có lợi cho mình để áp dụng; ban hành văn bản áp dụng pháp luật sai về thể thức pháp luật quy định; không tuân thủ trình tự, thủ tục áp dụng pháp luật mà pháp luật quy định, bỏ qua nhiều giai đoạn, nhất là việc đối thoại với người dân; công tác lưu trữ văn bản quy phạm pháp luật, hồ sơ giải quyết khiếu nại, tố cáo không được chú trọng.

Các yếu tố tác động đến công tác tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo hiện nay đã được nhận diện, triển khai thực hiện nhưng việc thực hiện còn gặp nhiều khó khăn, phụ thuộc vào sự quan tâm của lãnh đạo, định biên, kinh phí...

Trong đó nổi bật có đơn vị Thanh tra huyện Kiến Thụy đã tham gia thảo luận về thực trạng công tác tiếp dân và giải quyết đơn thư, khiếu nại, tố cáo và đưa ra 5 đề xuất giải pháp trong công tác chỉ đạo giải quyết đơn thư trên địa bàn thành phố.

Trên cơ sở kiến nghị đề xuất các giải pháp khắc phục, nâng cao chất lượng, hiệu quả của lĩnh vực tiếp công dân, xử lý đơn thư, công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo trên địa bàn TP của các đại biểu., Chánh Thanh tra TP Trần Thị Uyên đã tổng hợp 7 nội dung đề xuất cơ bản sau:

1. Thực hiện đúng các quy định của pháp luật về ban hành văn bản; kịp thời xử lý những cơ quan, cá nhân liên quan đến việc ban hành văn bản không kịp thời, trái pháp luật; đổi mới quy trình  xây dựng luật, văn bản hướng dẫn thi hành và nâng cao chất lượng các văn bản được ban hành, tránh việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật với các quy định chung chung; tăng cường đào tạo, tập huấn bồi dưỡng nghiệp vụ soạn thảo văn bản cho đội ngũ cán bộ, công chức; ban hành cơ chế phản hồi và giải trình từ 2 phía: phản hồi từ người áp dụng văn bản và giải trình từ cơ quan có liên quan; có cơ chế giám sát, kiểm tra độc lập và công khai đối với việc ban hành văn bản.

2. Kiến nghị sửa đổi Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo theo hướng tăng thẩm quyền cho Ban Tiếp công dân huyện và cơ quan tham mưu giải quyết khiếu nại, tố cáo; kiến nghị ban hành Quy định xử lý người vi phạm trong lĩnh vực tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo.

3. Mở các lớp tập huấn, bồi dưỡng chuyên sâu về xác định thẩm quyền của cấp huyện trong giải quyết khiếu nại, tố cáo; ban hành quy định về thẩm quyền, trình tự, thủ tục và trách nhiệm phối hợp, thi hành giữa các huyện quận, ban, ngành của thành phố trong công tác tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo trên địa bàn thành phố.

4. Thanh tra thành phố quan tâm, theo dõi, phát hiện và kiến nghị xử lý các trường hợp cố tình áp dụng văn bản pháp luật sai trong công tác tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo; xem xét kiến nghị xử lý trách nhiệm người đứng đầu cấp huyện có sai phạm trong lĩnh vực này.

5. Kiến nghị UBND thành phố chỉ đạo giải quyết đối với những vụ việc khiếu nại, tố cáo của cấp huyện đông người, phức tạp, có khó khăn trong việc thi hành. Chỉ đạo UBND các quận, huyện xây dựng quy chế phối hợp trong việc tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo; nhất là những vụ việc đông người, phức tạp, kéo dài, xác định rõ trách nhiệm, nhiệm vụ của từng cơ quan và cơ chế xử lý hành vi vi phạm.

6. Tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy Đảng, sự giám sát chặt chẽ của HĐND, sự tham gia của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể; tiếp nhận, phân loại và xử lý đơn theo quy định của pháp luật ngay từ các xã, thị trấn. Nâng cao trách nhiệm người đứng đầu cấp huyện và cấp xã; tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật, áp dụng công nghệ thông tin trong giải quyết khiếu nại, tố cáo; đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra trách nhiệm thủ trưởng.

7. Xem xét nghiên cứu các yếu tố tác động đến công tác tiếp công dân, xử lý đơn giải quyết khiếu nại, tố cáo ở cấp huyện như: Yếu tố lãnh đạo chỉ đạo, yếu tố chính trị, yếu tố tổ chức bộ máy, yếu tố cơ sở vật chất, yếu tố tâm lý... từ đó có biện pháp triển khai thực hiện các yếu tố theo hướng tích cực.

Kim Thành