Trong đó, 5 cuộc thanh tra chuyên đề về công tác quản lý Nhà nước và triển khai thực hiện các D.A đầu tư theo hình thức hợp đồng BOT, BT trên tuyến quốc lộ 1A (do Bộ Giao thông Vận tải là cơ quan Nhà nước có thẩm quyền đối với 6 D.A); 5 cuộc thanh tra việc lập, thẩm định, phê duyệt chủ trương đầu tư, quyết định đầu tư và điều chỉnh tổng mức đầu tư; quá trình thực hiện D.A; việc xử lý nợ đọng xây dựng cơ bản giai đoạn 2014 -2015 (tại các tỉnh Trà Vinh, Hòa Bình, Thái Bình, Phú Yên và Tuyên Quang). Còn 1 cuộc đột xuất, kiểm tra rà soát nội dung phản ánh, kiến nghị liên quan đến việc đầu tư D.A nhà nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và thư viện Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vinh.

Qua thanh tra các D.A BOT, BT, phát hiện nhiều vi phạm: Công tác lập, thẩm định, phê duyệt D.A đầu tư, cơ quan quản lý Nhà nước có thẩm quyền là Bộ Giao thông Vận tải chưa kịp thời trong việc xác định nguồn vốn ngân sách Nhà nước hỗ trợ cho D.A theo quy định; việc lập, thẩm định và phê duyệt D.A đầu tư còn làm tăng đáng kể giá trị của tổng mức đầu tư, chi phí xây lắp; chưa chính xác trong việc xác định phương án hoàn vốn. Trong công tác lựa chọn nhà đầu tư khi cam kết cung cấp tín dụng trong hồ sơ đề xuất của nhà đầu tư chưa phù hợp với quy định của hồ sơ yêu cầu.

Chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm quản lý Nhà nước được giao trong việc quản lý nhà đầu tư thực hiện D.A như: Cho phép nhà đầu tư khởi công khi chưa đầy đủ điều kiện pháp luật; chưa theo dõi, kiểm tra chặt chẽ việc sử dụng dự phòng phí của nhà đầu tư...

Đối với công tác quản lý và sử dụng vốn của chương trình nâng cấp hệ thống đê sông, đê biển, các vi phạm xảy ra hầu như ở tất cả các khâu: Phê duyệt quy hoạch phòng, chống lũ chi tiết tại một số tuyến sông thuộc địa bàn của địa phương chưa được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thỏa thuận. Quy hoạch liên quan trực tiếp đến đầu tư tu bổ, nâng cấp hệ thống đê sông chưa được phê duyệt. Chưa xây dựng kế hoạch hàng năm, 5 năm, kế hoạch cho toàn bộ chương trình, dự kiến kinh phí thực hiện, trình Thủ tướng Chính phủ.

Việc quản lý, sử dụng và phân bổ vốn trái phiếu Chính phủ cho một số D.A còn bất hợp lý dẫn đến kéo dài thời gian thực hiện D.A và làm giảm hiệu quả sử dụng vốn; việc phê duyệt tổng mức đầu tư lớn đã vượt quá khả năng cân đối vốn của địa phương.

Ở một số D.A có nợ xây dựng cơ bản lớn so với giá trị khối lượng hoàn thành, việc xử lý nợ đọng xây dựng cơ bản chưa được tập trung xử lý dứt điểm.

Về công tác lập, thẩm định và phê duyệt thiết kế - dự toán, có nhiều D.A phê duyệt dự toán bao gồm cả chi phí đền bù giải phóng mặt bằng, vi phạm quy định về hướng dẫn lập và quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình; áp dụng định mức chi phí thiết kế, bù giá nhân công, máy thi công không đúng quy định, tính sai khối lượng so với thiết kế, việc dự toán tính phụ cấp lưu động theo lương tối thiểu vùng... dẫn đến làm tăng giá trị dự toán, tăng giá trị trúng thầu và nghiệm thu, thanh toán không đúng; phê duyệt biện pháp thi công chưa hoàn toàn phù hợp, làm tăng kinh phí đầu tư; sử dụng vật liệu không tính đến hiệu quả kinh tế.

Không lập kế hoạch đấu thầu cho toàn bộ D.A, dẫn đến kéo dài thời gian D.A và làm tăng chi phí tư vấn của các gói thầu xây lắp; có D.A đưa ra trong hồ sơ mời thầu nhiều điều kiện tiên quyết, yêu cầu về năng lực và kinh nghiệm nhà thầu chưa phù hợp với quy định gây khó khăn cho nhà thầu tham gia đấu thầu; công tác đánh giá hồ sơ dự thầu...

Công tác thực hiện hợp đồng xây lắp: một số gói thầu xây lắp điều chỉnh, bổ sung giá hợp đồng đối với hợp đồng trọn gói, bù giá vật liệu không đúng quy định.

Đối với công tác quản lý và sử dụng vốn của Chương trình nâng cấp hệ thống đê biển, trong công tác quy hoạch, cơ chế chính sách, phân cấp và ủy quyền thực hiện D.A, có địa phương không có danh mục các D.A đầu tư theo thứ tự ưu tiên để lập kế hoạch đầu tư theo tiến độ hàng năm dẫn đến những hạn chế trong việc đầu tư củng cố, bảo vệ và nâng cấp đê biển. UBND tỉnh không có văn bản chỉ đạo, điều hành, hướng dẫn cụ thể thực hiện chương trình và thiếu công tác kiểm tra nên nhiều nội dung chưa thực hiện theo ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

Việc bố trí kế hoạch vốn, giải ngân thanh toán vốn D.A còn một số tồn tại, sai sót: sử dụng sai nguồn vốn của chương trình; phê duyệt D.A lớn, trong khi nguồn lực hạn chế, không cân đối đủ vốn để thực hiện, dẫn đến kéo dài thời gian hoàn thành D.A làm giảm hiệu quả đầu tư; việc bố trí vốn đối với một số D.A chưa phù hợp với tiến độ thực hiện, vẫn còn tình trạng nợ đọng trong đầu tư xây dựng cơ bản. Việc phê duyệt D.A chưa phù hợp với một số nội dung theo chỉ đạo của Thủ tướng; phê duyệt D.A trong khi chưa cân đối đủ vốn, dẫn đến thiếu vốn và D.A không hoàn thành đúng thời hạn quy định; chưa lập và phê duyệt D.A khả thi tổng thể theo quy định...

Còn một số trường hợp có việc hợp thức hóa công tác đấu thầu tại một số gói thầu. Tiến độ triển khai các D.A còn chậm, công tác giám sát, đánh giá đầu tư chưa thực hiện đầy đủ theo quy định.

Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã có những kiến nghị với cơ quan quản lý Nhà nước có thẩm quyền, chủ đầu tư, ban quản lý D.A, các cơ quan liên quan như: Chỉ đạo các tập thể, cá nhân có liên quan kiểm điểm, rút kinh nghiệm trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ, có biện pháp chấn chỉnh, khắc phục những sai sót trong quản lý, điều hành, triển khai thực hiện D.A như đã nêu. Thực hiện nghiêm túc các nội dung trong các kết luận thanh tra. Yêu cầu đối tượng thanh tra xuất toán, thu hồi và giảm trừ khi thanh toán, quyết toán 147 tỷ đồng.

Thành Nam